Trong quá khứ, tuyển nữ Việt Nam từng được trao cho nhiều HLV ngoại, gồm Rainer Willfeld (Đức), Steve Darby (Anh), Trần Vân Phát (Trung Quốc) và Takashi Norimatsu (Nhật Bản). Tuy nhiên, suốt 10 năm qua, dẫn dắt đội tuyển là HLV Mai Đức Chung.

Đây là giai đoạn rực rỡ nhất của bóng đá nữ Việt Nam, khi lần đầu được tham dự World Cup (năm 2023), vô địch Đông Nam Á 2019 và giành bốn HC vàng SEA Games 2017, 2019, 2021, 2023. Sau giải Asian Cup 2026, nơi đội tuyển dừng bước tại vòng bảng, HLV Chung quyết định rút lui.

Trong giai đoạn cuối thời HLV Chung, lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) và Hội đồng HLV quốc gia đã thảo luận về việc chọn nhà cầm quân nội hay nước ngoài. Cuối cùng, HLV nội được ưu tiên vì đảm bảo được yếu tố tài chính, cũng như sự thấu hiểu và thích ứng với bóng đá nữ Việt Nam.

Điều này được Phó chủ tịch VFF phụ trách chuyên môn Trần Anh Tú giải thích thêm trong lễ công bố tân HLV Hoàng Văn Phúc ở Hà Nội sáng nay. "Làm bóng đá nữ khó không kém bóng đá nam", ông Tú nói. "Một HLV ngoại cần có thời gian làm việc ở Việt Nam, hiểu bóng đá nữ ở đây thì mới có thể đảm đương nhiệm vụ thuận lợi".

Đông Nam Á có xu thế chuộng HLV từ Nhật Bản - nền bóng đá nữ số một châu Á. Thái Lan là một điển hình, với HLV Miyo Okamoto (2021-2023) rồi cựu HLV tuyển nữ Nhật Bản Futoshi Ikeda (2025). Tuy nhiên, họ vẫn không đạt thành công như mong đợi.

Theo ông Tú, đặc thù ở Việt Nam rất khác, xét trên từ hàm lượng sức ép cũng như các yếu tố ngoại cảnh. Điều này dẫn đến việc chiến lược ở tuyển nữ là ưu tiên HLV nội, còn tuyển nam thì ngược lại. "Trình độ HLV nội có thể không thua kém nhưng HLV ngoại có lợi thế để dễ vượt qua áp lực hơn", ông Tú cho hay. "Điều này gây khó cho công việc, dù VFF luôn hướng đến HLV nội. Bên cạnh đó, chiến lược dùng HLV ngoại vẫn mang đến thành công cho tuyển nam".

Thực tế, từ tháng 9/2024, VFF đã lên kế hoạch chuẩn bị cho người kế nhiệm HLV Mai Đức Chung, khi đưa ông Hoàng Văn Phúc lên tuyển nữ làm trợ lý. VFF đánh giá đây là cơ hội để ông Phúc hiểu cách làm việc ở đội tuyển và nắm bắt về lực lượng cầu thủ.

Bản thân ông Phúc cũng hội tụ nhiều yếu tố cần thiết, như chuyên môn và kinh nghiệm, với hơn 30 năm làm công tác huấn luyện. Ông Phúc cũng đã có bằng Pro – tiêu chí bắt buộc theo quy định của LĐBĐ châu Á (AFC) dành cho các ĐTQG nam và nữ. "Không ai phù hợp hơn HLV Hoàng Văn Phúc vào lúc này", Phó Chủ tịch Trần Anh Tú cho biết. "Dù phải chịu áp lực lớn từ di sản của HLV Mai Đức Chung, chúng tôi sẽ đồng hành hỗ trợ tối đa những gì tốt nhất để tân HLV hoàn thành nhiệm vụ".

Tại lễ công bố tân HLV trưởng đội tuyển nữ, ông Phúc cho thấy sự thoải mái và tin rằng có thể duy trì sự ổn định. Ông cho biết đã nhận được nhiều kinh nghiệm từ HLV Mai Đức Chung trong 18 tháng qua. Nhà cầm quân 62 tuổi đánh giá cầu thủ nữ Việt Nam có ý chí tuyệt vời, bền bỉ và ham tập luyện. "Họ cần được làm tâm lý kỹ càng hơn. Bên cạnh đó, khả năng chuyển đổi trạng thái khi có bóng, mất bóng rồi giành lại bóng là thứ tôi quan tâm", HLV 62 tuổi cho hay.

Một vấn đề khác HLV Phúc cần giải quyết là cuộc chuyển giao thế hệ ở đội tuyển. Ông cho rằng sẽ có cú hích đối với cầu thủ, sau khi giải vô địch quốc gia nữ mùa này chuyển từ thi đấu tập trung hai giai đoạn sang đá sân nhà, sân khách như V-League. "Đội tuyển được xây dựng trên tinh thần tập thể. Ai còn thể lực, đáp ứng được lối chơi thì sẽ được triệu tập", ông nói thêm.

Giải đấu chính thức đầu tiên của đội tuyển nữ với tân HLV Hoàng Văn Phúc là ASIAD 20 tại Nhật Bản vào tháng 9. Đây được xem là cơ hội cọ xát và không đặt quá nặng chỉ tiêu. Đến năm 2027, đội tuyển hướng tới có huy chương tại ASEAN Cup nữ và vào chung kết SEA Games 34.

Hiếu Lương