McIlroy chưa giải nghệ nhưng không quá khi nói anh làm một trong những VĐV vĩ đại nhất mọi thời của Vương quốc Anh. Ở tuổi 36, một chương mới phi thường lại vừa bắt đầu với McIlroy.

Nghe giống như sự tung hô do McIlroy vừa bảo vệ thành công danh hiệu tại Masters 2026, nhưng vẫn có những điểm khiến siêu sao Bắc Ireland trở nên khác biệt. McIlroy đang ở giữa "giai đoạn hai" của sự nghiệp. Đây là điều không thường xuất hiện, đặc biệt trong golf - môn mà nhiều người gây dựng di sản sau những thắng lợi dồn dập trong một thời gian, hoặc bùng nổ theo từng chu kỳ khoảng hai năm.

"Mỗi golfer hàng đầu dường như đều có một thời kỳ đạt đỉnh cao phong độ dài khoảng hai năm", Padraig Harrington, người giành ba major chỉ trong 13 tháng, giải thích. "Dĩ nhiên luôn có ngoại lệ, nhưng quy luật đó xảy ra với số đông, như Jordan Spieth, Brooks Koepka. Với Rory, cho tới năm 2014, mọi thứ gần như là tất yếu. Khi đang ở thời kỳ đỉnh cao, bạn chỉ nghĩ và lo cho bản thân".

Khán giả bây giờ không biết Spieth từng áp đảo như thế nào trong giai đoạn đỉnh cao của anh. Năm 2015, khi mới 21 tuổi, Spieth mở màn giải Masters bằng vòng đấu 64 gậy. Anh lập kỷ lục điểm sau 36 và 54 hố, rồi vô địch với cách biệt bốn gậy, bỏ lại Justin Rose phía sau. Tạp chí Forbes khi ấy gọi Spieth là golfer đầu tiên kiếm 100 triệu USD. Cũng trong năm đó, anh vô địch US Open, chỉ cách trận play-off ở The Open một gậy, rồi về nhì tại PGA Championship.

Nhưng sau khi giành major thứ ba vào năm 2017, Spieth liên tục bị ám ảnh bởi chấn thương cổ tay, và lưu ký ức đau đớn từ lần để rơi lợi thế 5 gậy ở 9 hố cuối tại Masters 2016. Giờ đây, không nhiều người còn tin anh sẽ chạm tới major thứ tư. Lịch sử cho thấy sự thống trị của một golfer thường bị chặn đứng bởi chấn thương, tâm lý mất tự tin, do thay đổi kỹ thuật, hoặc sự vươn lên của thế hệ kế cận.

Koepka cũng từng giành 4 major trong vòng 23 tháng. Sự ngạo nghễ được anh thể hiện qua lời giải thích lạnh lùng về công thức chinh phục major: bạn chỉ cần đánh bại một nửa số golfer trên sân, nửa còn lại sẽ chơi dưới sức, rồi áp lực sẽ đánh gục thêm vài người nữa. Kết luận của Koepka là thực ra chỉ cần hạ khoảng 20 đối thủ. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng kể từ thời kỳ đứng trên đỉnh thế giới đó, Koepka chỉ đoạt thêm một major. Hai năm gần đây, anh chưa từng đến gần đẳng cấp cao nhất mà bản thân từng trình diễn.

Người hiện thống trị làng golf hiện tại là Scottie Scheffler, và anh vẫn đang ở giai đoạn một của sự nghiệp. Bốn major của Scheffler đến trong vòng ba năm. Ai cũng tin anh sẽ còn giành thêm nhiều danh hiệu lớn. Nhưng nếu Scheffler trải qua cơn khô hạn 11 năm như McIlroy từng chịu từ 2014 đến 2025, giai đoạn hai của anh sẽ bắt đầu khi đã 39 tuổi.

Điểm lại những trường hợp trên cho thấy McIlroy là đặc biệt. Và không chỉ trong golf, các VĐV hàng đầu ở những môn khác cũng hiếm khi vô địch nhiều lần theo hai giai đoạn tách biệt.

Tuổi tác thường sớm đuổi kịp các ngôi sao điền kinh. Ở giải đua xe Công thức 1, 7 năm là khoảng cách dài nhất giữa hai chức vô địch, của huyền thoại Niki Lauda. Tất nhiên vẫn có những ngoại lệ theo kiểu vụt sáng lần cuối, như George Foreman - người mất 20 năm giữa hai lần vô địch quyền Anh hạng nặng thế giới. Muhammad Ali là phép so sánh sát hơn, khi trở lại sau thời gian bị cấm thi đấu vì phản đối cuộc chiến tại Việt Nam. Ali lúc ấy đã định hình lại môn quyền Anh. Nhưng quãng gián đoạn ấy cũng chỉ dài ba năm.

McIlroy phải chịu đựng ánh mắt hoài nghi lâu hơn. Suốt nhiều năm, McIlroy phải sống cùng luận điệu rằng anh "yếu tâm lý", vô địch major cực khó. Đó cũng là lý do Jack Nicklaus ngoài 18 danh hiệu còn có tới 19 lần về nhì ở bốn sự kiện danh giá nhất. Trong golf, một lợi thế lớn có thể tan biến rất nhanh, và đó là thứ bào mòn tâm trí hơn bất cứ điều gì.

"Trong các môn thể thao lớn, tôi nghĩ golf là môn khó nhất về mặt tinh thần", McIlroy nói sau khi vô địch Masters năm thứ hai liên tiếp. "Rất khó để giữ cùng một trạng thái tâm lý ổn định suốt 4 ngày liên tiếp. Năm ngoái, đầu óc tôi cứ nghĩ về hai việc là vô địch Masters và hoàn tất Grand Slam, khiến mọi thứ trở nên khó khăn và rối rắm hơn. Năm nay, tôi nhận ra đơn giản là vô địch Masters vốn đã rất khó rồi".

Với một số người, việc đối mặt với thất vọng là quá sức. Spieth là một ví dụ. Những cú đánh xuống nước ở hố 12 tại Augusta National năm 2016 vẫn là ký ức ác mộng hằn sâu vào nội tâm Spieth. Hay như Tony Jacklin chưa bao giờ thực sự vượt qua cú sốc ở The Open 1972, khi Lee Trevino chip-in ở hố 71 tại Muirfield.

"Tôi không bao giờ còn là ứng viên thực sự ở các giải major nữa. Thất bại đó ảnh hưởng rất lớn tới tôi, làm tôi tổn thương", Jacklin nói. Trước đó, ông từng vô địch Mỹ Mở rộng, và cũng mới 28 tuổi. Jacklin thích McIlroy, nhất là cách Rory vẫn xuất sắc kể cả khi không vô địch major.

"Bobby Jones giải nghệ sau khi hoàn tất Grand Slam", Jacklin nói thêm. "Byron Nelson thắng 11 giải liên tiếp rồi tuyên bố dừng thi đấu vì đã có đủ tiền mua một trang trại. Đó không phải lý do thật sự. Vấn đề là kỳ vọng và khát khao".

McIlroy trải qua những mùa rất hay và cũng có những năm đáng quên, song chưa bao giờ kể từ lúc lên chuyên nghiệp, anh khép lại mùa giải mà không ít nhất một lần vào top 8 ở major. Tất nhiên, đó chỉ là thống kê khô khan. Sự vĩ đại của McIlroy vượt xa những con số ấy, không chỉ bởi anh đã đoạt 6 major, mà còn vì cách anh làm điều đó.

Hiện mới có 6 golfer hoàn tất Grand Slam sự nghiệp. McIlroy sẽ không chạm tới số major của Jack Nicklaus (18) hay Tiger Woods (15), nhưng anh có thể vượt cả hai tượng đài về mức độ thành công trong giai đoạn hai của sự nghiệp.

Chức vô địch Masters 2019 của Woods là ngoại lệ sau quãng 11 năm không vô địch major. Nicklaus ổn định rất lâu, đến mức vô địch Masters cách đây 40 năm, khi ông 46 tuổi. Nếu thắng thêm một major nữa, McIlroy sẽ bắt kịp Gene Sarazen, một thành viên khác trong nhóm 6 người hoàn tất Grand Slam. Gary Player có 9 major, nhưng chưa bao giờ tạo được sức hút toàn cầu như McIlroy.

Làng golf có lẽ đều đồng thuận McIlroy là golfer châu Âu vĩ đại nhất mọi thời. Nick Faldo sở hữu 6 major, Seve Ballesteros có 5 , nhưng cả hai đều không chinh phục quá hai trong số bốn major của golf. Giống Ballesteros, McIlroy cũng đã trở thành biểu tượng của Ryder Cup, với vai trò và tầm ảnh hưởng của một thủ lĩnh đích thực ở tuyển châu Âu.

Năm ngoái, McIlroy là tâm điểm khi phải hứng chịu sự khiêu khích từ đám đông Bethpage Black. Golfer 36 tuổi chẳng ngán, khi đối đầu trực diện. Và khác Ballesteros, McIlroy chưa từng bị gạt khỏi đội tuyển châu Âu vì xung đột ngoài chuyên môn.

Dĩ nhiên không phải ai cũng thích McIlroy. Những người phản đối vẫn nhớ chuyện anh "quay xe" quan điểm về LIV Golf, về dòng tiền từ Arab Saudi đang đổ vào golf. Nhưng chính điều đó cũng cho thấy sự thẳng thắn và sâu sắc của McIlroy. Ngày nay rất khó tìm ra một nhân vật thể thao nào cùng đẳng cấp mà chẳng ngại nói ra suy nghĩ thật như Rory.

Việc so sánh giữa các môn thể thao vốn khập khiễng và gây tranh cãi, vậy nên McIlroy đứng ở đâu trong ngôi đền huyền thoại không phải điều quan trọng nhất. Anh là nhân vật độc nhất, một cuốn sách mở vẫn đang viết thêm chương mới, vẫn tìm ra cách chiến thắng mới.

Đã 12 năm kể từ lần đầu leo lên số một thế giới, McIlroy vẫn vẹn nguyên khao khát. Khi khép lại sự nghiệp, anh sẽ kết thúc với bao nhiêu major? Trong ngày cưới năm 2017, sau vài ly rượu, McIlroy từng nói rằng con số 9 luôn ở trong đầu.

Vy Anh

• McIlroy bảo vệ thành công Masters
• Masters 2026 trở nên khó lường
• Masters - nơi giới siêu giàu thể hiện đẳng cấp
• Tiền thưởng 'khủng' của McIlroy khiến làng banh nỉ sôi sục
• McIlroy 'nổi da gà' khi sánh vai cùng Tiger Woods
• McIlroy và hành trình không tưởng tại The Masters