Phân biệt "xác thực" và "xác nhận" thuê bao

Điểm mới trong Thông tư 08/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ là cho phép người dùng lần đầu tiên có thể chủ động xác nhận các số điện thoại đang đứng tên mình thông qua ứng dụng VNeID.

Việc xác nhận SIM chính chủ này khác với quá trình xác thực thuê bao - điều nhiều người đang nhầm lẫn.

Trong đó xác thực thông tin thuê bao là việc người dùng di động cung cấp cho nhà mạng đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Đây là hoạt động vốn đã diễn ra nhiều năm qua, đặc biệt từ đợt chuẩn hóa dữ liệu di động năm 2023.

Còn xác nhận SIM chính chủ trên VNeID là hoạt động mới, cho phép người dùng quản lý các số điện thoại thuộc quyền sở hữu của mình. Cụ thể, dữ liệu từ các nhà mạng sẽ được đồng bộ lên VNeID. Người dùng sẽ nhận được thông báo để tra cứu toàn bộ số điện thoại đứng tên mình trên các mạng di động. Từ danh sách đó, họ sẽ xác nhận số điện thoại đang sử dụng, hoặc loại bỏ số không phải do mình đăng ký.

Khi một số điện thoại được xác nhận "không sử dụng", nhà mạng sẽ liên hệ với số máy đó để yêu cầu xác thực lại. Trường hợp không thực hiện, thuê bao đó mới bị khóa theo quy định. Cơ chế này giúp người dùng chủ động kiểm soát các số điện thoại mang tên mình, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhà mạng như trước.

VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng theo từng đợt do số lượng thuê bao lớn, vì vậy không phải ai cũng nhận được thông báo trong ngày đầu. Nếu thấy mục Ví giấy tờ/Số điện thoại chưa hiển thị thông tin, hãy chờ thêm để hệ thống cập nhật trong những ngày tới.

Hiểu đúng thông tin "nhà mạng khóa SIM"

Một hiểu nhầm phổ biến là từ ngày 15/4, nếu không đi xác thực, người dùng sẽ bị khóa SIM, nên đổ xô đến các điểm giao dịch của nhà mạng.

Thực tế, quy định này không áp dụng với tất cả thuê bao di động. Chỉ thuê bao nhận được tin nhắn hay cuộc gọi trực tiếp từ nhà mạng mới phải xác thực lại. Đây thường là trường hợp sử dụng căn cước công dân 9 số cần bổ sung sinh trắc học, hoặc số điện thoại không chính chủ, bị người đang đứng tên xác nhận "không sử dụng" trên VNeID.

Người dùng nên theo dõi thông báo từ nhà mạng. Các thông báo này cũng không được gửi đồng thời mà phân bổ theo từng đợt để tránh quá tải. Nếu không nhận được yêu cầu xác thực, thuê bao vẫn hoạt động bình thường, không bị ảnh hưởng sau mốc 15/4.

Trong trường hợp nhận được thông báo, người dùng cần hoàn tất xác thực theo hướng dẫn. Nếu không thực hiện đúng hạn, thuê bao sẽ bị xử lý theo lộ trình, từ dừng dịch vụ một chiều, hai chiều, đến thu hồi số điện thoại.

Quy định đổi điện thoại phải xác thực sinh trắc học

Một hiểu nhầm khác là từ ngày 15/4, người dùng đổi SIM sang điện thoại khác sẽ phải xác thực khuôn mặt ngay, nếu không SIM sẽ bị khóa.

Thực tế, Điều 8 về xác thực khi thay đổi thiết bị trong Thông tư 08 có hiệu lực từ ngày 15/6, không áp dụng cùng ngày Thông tư 08 chính thức có hiệu lực.

Quy định nêu rõ, từ 15/6, trong vòng hai giờ kể từ lúc thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị, nhà mạng có trách nhiệm rà soát, phát hiện và yêu cầu người dùng xác thực lại bằng sinh trắc học, nếu không sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ chiều gọi đi.

Chính sách mới nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc SIM nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng. Đây cũng là giải pháp kỹ thuật nhằm chống lại việc mua bán SIM kích hoạt sẵn.

Trọng Đạt