Từ con nhà nòi đến nữ giáo sư hiếm có của ngành Xây dựng Thứ ba, 14/4/2026, 06:29 (GMT+7) Thừa hưởng tình yêu khoa học từ cha, GS. TS Trần Thị Việt Nga đã dành gần ba thập kỷ bền bỉ với những bài toán về môi trường và an ninh nguồn nước ở Việt Nam. Hồi tháng 3, GS Nga – Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên trường Đại học Xây dựng Hà Nội, được trao giải Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc."Đây là giải thưởng mà tôi ao ước từ khi còn đi học. Tôi xúc động vì mình đã có vinh dự này sau gần 30 năm", chị Nga nói.Là nữ giáo sư duy nhất của ngành Xây dựng được công nhận từ năm 2014 đến nay, hướng nghiên cứu của chị Nga tập trung vào phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải; quản lý nước và chất thải bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng, thu hồi tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.Chị đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó làm chủ nhiệm hai đề tài cấp Nhà nước, 6 cấp Bộ. GS Nga cũng đang chủ trì dự án SATREPS với vốn ODA của Nhật Bản để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.Cùng đó là dự án Phục hồi hệ thống sông nội đô (sông Tô lịch, sông Lừ, sông Sét, sông Kim Ngưu). Nhóm của chị đã xem xét các nguồn nước trong lưu vực sông, bao gồm nước mặt, nước ngầm tầng nông, nước mưa và nước thải sau xử lý, qua đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật để kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái. Chị Nga trong một lần về trường cũ - THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam. Ảnh: Nhân vật cung cấp Hành trình dấn thân vào những bài toán hóc búa ở đô thị của chị Nga mang bóng dáng người bố - GS. TSKH Trần Hữu Uyển, chuyên gia hàng đầu ngành Kỹ thuật cấp thoát nước.Được thừa hưởng tinh thần học tập và niềm say mê khoa học, năm 1991, cô nữ sinh chuyên Hóa trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam quyết định thi vào Đại học Xây dựng Hà Nội. Mong muốn của chị là tiếp bước cha trong lĩnh vực mà ông đã dành cả đời theo đuổi.Ở đây, chị nhận ra ngành kỹ thuật cấp thoát nước không chỉ có những con số khô khan mà là sự giao thoa giữa kỹ thuật và xã hội, đòi hỏi hiểu biết nhiều chiều và có hệ thống.Càng học, chị càng thấy mình phù hợp nhờ tư duy logic về kỹ thuật đã được rèn giũa từ bé. Nền tảng chuyên Hóa cũng giúp chị nắm bắt tốt các quá trình hóa sinh trong xử lý và kiểm soát ô nhiễm nước.Năm 1996, sau khi tốt nghiệp xuất sắc, chị lên đường sang Thái Lan học thạc sĩ, rồi chinh phục tấm bằng tiến sĩ tại Đại học Tokyo – ngôi trường số 1 Nhật Bản. Trước những lời "cảnh báo" rằng ngành này quá nặng nhọc với phụ nữ, chị không thấy áp lực mà còn học đầy say mê."Khó khăn là điều bình thường trong cuộc sống. Thậm chí, đó luôn là động lực, cảm hứng để tôi nỗ lực", chị Nga tâm niệm.Chị Nga sau đó làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Liên Hiệp Quốc (JSPS), lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững.Nữ giáo sư nhìn nhận mỗi giai đoạn trên chặng đường học thuật đều đòi hỏi có giải pháp riêng. Thời đại học và cao học, khi mọi nhiệm vụ đều rõ ràng, chị luôn cố gắng mở rộng kiến thức đã học, hoàn thành tốt hơn yêu cầu của đề bài.Còn khi trở thành một nhà khoa học độc lập, cần tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề, chị "lăn lộn" để nhìn thấu đáo vấn đề. Khi đã ra được định hướng, "việc còn lại là tập trung và nỗ lực hết mình". Thủ tướng Phạm Minh Chính trao giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 cho GS. TS Trần Thị Việt Nga, sáng 6/3. Ảnh: Nhật Bắc Để hoàn thành những nghiên cứu mà nhiều người gọi là "thành tựu", theo chị Nga, là hàng trăm, hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại. Hiểu rằng đó là điều tất yếu trong khoa học, mỗi khi kết quả không đạt kỳ vọng, chị cần mẫn quay lại "lục lọi", đánh giá phương pháp và thử từ đầu. Cứ như vậy, sau mỗi lần một thí nghiệm thành công là một lần chị được "thắp" thêm sự tự tin để đi tiếp.Chị Nga là người tiên phong ở Việt Nam nghiên cứu công nghệ màng lọc kỵ khí (AnMBR) để xử lý nước thải, phù hợp với khí hậu Việt Nam. Điểm đặc biệt của công nghệ này không chỉ nằm ở việc làm sạch nguồn nước mà còn mở ra nhiều tiềm năng: tái sử dụng nước cho nông nghiệp hay thu hồi những vật chất có ích (như khí sinh học) để phục vụ cuộc sống.Chị Nga nhìn nhận hành trình đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thực tế rất dài, đòi hỏi sự kiên trì của người làm nghề và sự chung tay của cả cộng đồng. Vì vậy, giải thưởng Kovalevskaia là động lực để chị tiếp tục nghiên cứu về phát triển xanh, sạch và bền vững.Sau 30 năm "lăn lộn" với những bài toán khó, chị Nga đánh giá chất lượng nước sẽ luôn là vấn đề sống còn của xã hội. Chị dự định tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về công nghệ màng trong xử lý nước thải để giải quyết những bài toán mà phương pháp truyền thống chưa thể chạm tới.Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ giáo sư tin rằng nỗ lực trau dồi kiến thức nền tảng, mở rộng tri thức, và học cách bắt nhịp với những xu hướng nghiên cứu của thế giới là chìa khóa cho các bạn trẻ dấn thân vào con đường học thuật lâu dài."Nghiên cứu là gian lao, nhưng rất thú vị. Nếu yêu thích, không gì là không thể vượt qua", chị Nga tâm niệm.Chị cũng nhìn nhận phụ nữ có những lợi thế riêng trong ngành kỹ thuật nhờ sự thấu cảm, khả năng phối hợp hài hòa và nhìn nhận thấu đáo."Khoa học rất bình đẳng. Có sự nỗ lực và tập trung sẽ giúp chúng ta thành công", chị nói.Khánh Linh Link bài viết: https://vnexpress.net/Tu-con-nha-noi-den-nu-giao-su-hiem-co-cua-nganh-Xay-dung-5048044.html Facebook Google Tweet Danh mục tin tức Tin tức liên quan Việt Nam mua dầu thô từ nước nào nhiều nhất? Việt Nam xuất khẩu 2,5 triệu tấn dầu thô, đồng thời nhập về 14,15 triệu tấn năm 2025, trong đó 80% dầu mua về từ một quốc gia. Thay thế chứng chỉ nghề nghiệp với giáo viên Bộ Giáo dục quy định một loại chứng chỉ mới với giáo viên lớp 1-12, thay cho chứng chỉ theo tiêu chuẩn chức danh hiện nay. Thần đồng IQ 204 'làm việc ngày đêm' sau khi trượt Oxford Từng bị Đại học Oxford từ chối vì còn quá nhỏ, Baek Kang-hyun, gây sốt với IQ 204 tập trung xây dựng dự án game đầu tay. 15 trường THPT có số nguyện vọng lớp 10 cao nhất Hà Nội THPT Bắc Lương Sơn và Tự Lập nhận trên 7.500 nguyện vọng lớp 10, nhiều nhất Hà Nội, nếu xét riêng nguyện vọng 1, dẫn đầu là Yên Hòa và Lê Quý Đôn - Hà Đông. Tỷ lệ chọi lớp 10 công lập ở Hà Nội cao nhất 1/3,36 Tỷ lệ chọi lớp 10 ở Hà Nội đã vượt 1/3, nhóm có mức cạnh tranh dưới 1 gần như không còn, trong mùa thi chỉ 55% học sinh đỗ công lập - thấp nhất thập kỷ qua. 3 bài tập phát âm tiếng Anh ngắn mỗi ngày Mỗi bài tập chỉ cần khoảng 10 phút mỗi ngày, giúp người học phát âm mềm mại, nhấn nhá tự nhiên hơn khi nói tiếng Anh. Chuyên tiếng Trung dẫn đầu tỷ lệ chọi lớp 10 chuyên ở Hà Nội Tỷ lệ chọi lớp 10 ở 4 trường chuyên phổ biến 1/4-1/6, nhưng nhóm chuyên ngoại ngữ lên tới 1/27 với lớp tiếng Trung của trường Chu Văn An. Du học sinh mới đến Canada thấp hơn cả thời Covid-19 Lượng du học sinh được cấp giấy phép du học mới ở Canada năm ngoái giảm 64% so với năm trước, thấp nhất thập kỷ, hơn cả thời đại dịch. Người dân nước nào ở Đông Nam Á được chữa bệnh với giá 1 đô? Người dân nước này được khám, chữa bệnh với mức phí tượng trưng 1 đô. Bạn có biết đây là nước nào? Cô giáo mang kim tiêm đến lớp để 'dọa' học sinh Cô giáo yêu cầu 5 học sinh tự chích vào tay nói mang kim tiêm đến lớp để "dọa" những học sinh vi phạm kỷ luật. Học phí lớp 10 trường tư ở Hà Nội cao nhất gần 100 triệu đồng Hơn 40 trường tư công bố học phí lớp 10 năm học 2026-2027 phổ biến ở mức 2-10 triệu đồng mỗi tháng, cao nhất gần 100 triệu. Loạt đại học top đầu Việt Nam 'bắt tay' Thanh Hoa, Bắc Đại Sinh viên Y, Bách khoa, đại học quốc gia... có cơ hội học tập, lấy bằng ở những ngôi trường danh tiếng như Thanh Hoa, Bắc Kinh, theo thỏa thuận hợp tác giữa các trường. Thí sinh tập đăng ký thi tốt nghiệp THPT từ hôm nay Hơn một triệu thí sinh được tập dượt đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026 từ ngày 17 đến 21/4 trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tiến sĩ Việt và mối duyên với huyền thoại Toán học Trung Quốc Từ dự định làm thầy giáo dạy toán, Đặng Quang Tuấn có hành trình đầy bất ngờ, đến Đại học Thanh Hoa nghiên cứu với sự dẫn dắt của GS Shing Tung Yau – người Trung Quốc đầu tiên đoạt giải Fields. RMIT Việt Nam vinh danh 3.100 sinh viên sẵn sàng kiến tạo tương lai Đại học RMIT Việt Nam tổ chức lễ tốt nghiệp cho hơn 3.100 sinh viên vào giữa tháng 4, khẳng định cam kết đào tạo chuẩn quốc tế và đóng góp cho xã hội. Xem tất cả