Hai ngày qua, điện thoại của thuyền trưởng tàu Hai Duong 09, đang neo tại cảng Damman trên vịnh Ba Tư, Saudi Arabia, liên tục đổ chuông. Những cuộc gọi, tin nhắn hỏi thăm từ quê nhà dồn dập gửi tới khi xung đột tại Trung Đông leo thang.

Tàu Hai Duong 09 rời cảng Phú Mỹ, TP HCM, từ ngày 12/2, đi qua eo biển Hormuz và cập cảng Damman ngày 1/3. Theo kế hoạch trưa 4/3 trả hàng xong, tàu sẽ đến một cảng ở UAE, lấy hàng rồi quay trở về Damman.

Khi chiến sự bắt đầu nổ ra, công ty vận tải tính chuyến hàng thứ hai đi và về mất 4 ngày, sau đó rời vịnh Ba Tư, neo ở ngoài khơi đợi kế hoạch mới. Nhưng xung đột leo thang, giờ tàu không qua được eo Hormuz để rời vịnh, thuyền trưởng cho biết.

Cảng Damman vẫn an toàn, hoạt động xuất nhập hàng hóa diễn ra bình thường, chưa có báo động. Từ ngày cập cảng, thuyền trưởng chưa nhìn thấy tên lửa, máy bay hay khói đạn. Thời tiết mát mẻ, hôm qua trời mưa cả ngày, nay đã tạnh, tầm nhìn tốt. Mạng viễn thông vẫn hoạt động, ông đọc báo mới biết cách cảng chỉ 30 km, một công ty dầu khí lớn bị máy bay không người lái tấn công.

Biết Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, đe dọa tấn công bất kỳ tàu nào cố tình đi qua, thủy thủ rất lo lắng. Hệ thống GPS toàn khu vực đã bị tắt, các tàu không thể di chuyển do khó xác định vị trí, dễ bị bắn nhầm. "Nằm im chờ diễn biến trở lại bình thường là an toàn nhất", thuyền trưởng nói và cho hay dự kiến trưa 4/3, trả hàng xong, tàu sẽ ra khu neo đậu cách cảng khoảng 2 giờ di chuyển.

Tàu Hai Duong 09 có 18 thuyền viên, đều là người Việt. Lương thực, nước uống đủ dùng trong một tháng nữa, thời gian biểu sinh hoạt, làm việc trên tàu hiện nay như trong điều kiện bình thường. Tại cầu cảng, mạng Internet roaming của Viettel ổn định, dễ dàng liên hệ với cơ quan chức năng và người nhà. Khi ra khu neo đậu, thuyền viên sẽ sử dụng Internet từ mạng Starlink. Nhưng tình hình có thể thay đổi nhanh chóng nếu xung đột mở rộng và tiếp tục căng thẳng.

"20 năm theo nghề, 10 năm làm thuyền trưởng, tôi chưa gặp tình huống nào thế này. Chỉ mong tàu, người an toàn, sớm rời khỏi vùng chiến sự", thuyền trưởng 44 tuổi chia sẻ.

Trong khi đó, tại cảng Hamriyah, UAE, anh Nguyễn Hữu Thọ, 37 tuổi, thuyền viên tàu FRANBO PROGRESS, cho biết trên tàu hiện có 17 người Việt Nam, đang nhận - trả hàng ở tuyến sát bờ UAE. Khu vực này đang có nhiều tàu thuyền, không có vụ tấn công nào. Tàu cũng xác định trả xong hàng là neo chờ thông tin mới, không chạy qua eo Hormuz.

Eo biển Hormuz nằm giữa Oman và Iran, nằm trên tuyến đường hàng hải huyết mạch trung chuyển hơn 14 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, chiếm 1/3 tổng lượng xuất khẩu nhiên liệu bằng đường biển toàn cầu. Ở điểm hẹp nhất, eo biển chỉ rộng khoảng 33 km, luồng hàng hải mỗi chiều 3 km.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, hiện có 8 tàu với 160 thuyền viên Việt Nam hoạt động tại khu vực vịnh Ba Tư thuộc các quốc gia như UAE, Iraq, Saudi Arabia... Để ứng phó với tình trạng mắc kẹt, các chủ tàu đang khẩn trương triển khai phương án hậu cần.

Chủ một tàu chở dầu của Việt Nam cho biết tàu đang ở vùng biển Iraq. Cả tàu và 22 thuyền viên vẫn an toàn. Ông đã liên lạc, thông tin tình hình và hỗ trợ tàu tích trữ lương thực, nước uống, thuốc men đủ dùng trong ít nhất 1-2 tháng, tranh thủ lúc hoạt động mua bán tại đây còn bình thường.

Theo chủ tàu, hiện tại các thuyền viên đều bình tĩnh, xác định sẽ ở dài ngày trong vịnh Ba Tư. Chủ tàu, đại lý thuyền viên và chủ hàng đang bàn bạc để chi chế độ cho thuyền viên trong vùng chiến sự theo đúng quy định. "Chúng tôi đã tính đến phương án rời tàu lên bờ, nhưng phải dựa vào diễn biến thực tế, nơi nào an toàn hơn, thuận lợi hơn. Hy vọng các bên sớm ngừng bắn", ông cho hay.

Xung đột ở Trung Đông bùng phát từ ngày 28/2 sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích nhắm vào các cơ quan tình báo và quốc phòng của Iran. Tehran sau đó đã đáp trả bằng tên lửa và UAV. Đến 3/3, giao tranh đã khiến gần 800 người thiệt mạng tại Iran và nhiều thương vong tại Israel cùng các căn cứ Mỹ.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã công bố hai số điện thoại đường dây nóng để hỗ trợ tàu và thuyền viên là 0904.678.978 và 0945.296.595. Cơ quan này yêu cầu các chủ tàu, công ty cung ứng thuyền viên và doanh nghiệp vận tải biển thường xuyên cập nhật thông tin, tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của chính quyền sở tại. Các đơn vị cần chủ động điều chỉnh kế hoạch khai thác và tìm kiếm lộ trình thay thế để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và tài sản.

Lê Tân