Jason Price, 54 tuổi, một người dò tìm kim loại vừa bị Tòa án Crown Court Lincoln tuyên án 12 tháng tù giam, hoãn thi hành án trong hai năm về tội Lừa đảo, hôm 8/1.

Hồ sơ thể hiện, năm 2019, Price tuyên bố đã tìm thấy chiếc trâm cài hình ngựa ở làng Leasingham, Lincolnshire. Điều này đã dẫn đến sự thay đổi trong hiểu biết lịch sử về trâm cài La Mã ở Anh và được xếp vào loại phát hiện quan trọng.

Chiếc trâm cài, được mô tả là "phát hiện có một không hai", đã thu hút sự chú ý trên toàn quốc.

Mẫu vật làm bằng hợp kim đồng, dài 5 cm và nặng 23,18 g. Hội đồng Quận Lincolnshire khi đó đã nhận định nó được tạo ra khi người La Mã cai trị nước Anh trong khoảng năm 200-410.

"Chiếc trâm cài bị vùi trong bùn, cách mặt đất khoảng 20 cm. Ban đầu, tôi nghĩ đó chỉ là một mảnh rác nhưng khi làm sạch nó, miệng há hốc vì kinh ngạc", Price kể.

Phát hiện của Price khi đó được các chuyên gia khảo cổ đánh giá "đặc biệt hiếm có". Nó mô tả khá thực tế một con ngựa với mức độ chi tiết đáng kinh ngạc. Mẫu vật dù đã 1.800 năm tuổi nhưng được bảo quản gần như nguyên vẹn, trong đó phần ghim cài vẫn hoạt động tốt.

"Loại trâm này có lẽ được dùng để cài lên áo choàng của một ai đó. Nó rất hiếm ở Anh khi là chiếc thứ hai từng được tìm thấy", theo chuyên gia.

Price sau đó được trả 5.000 bảng Anh để mẫu vật được trưng bày tại Bảo tàng. Sau đó anh ta tiếp tục phát hiện ra một số đồng xu cổ có từ thời La Mã, và tiếp tục được trả tiền để hiện vật được ở lại bảo tàng.

Anh ta cũng tuyên bố đã tìm thấy hai kho báu La Mã, bao gồm một chiếc rìu thời kỳ đồ đồng và các tượng nhỏ.

Những cổ vật này đã trở thành một trong những hiện vật được bàn tán nhiều nhất trong bộ sưu tập của bảo tàng. Tuy nhiên, các nhân viên sau đó đã lo ngại về những hiện vật khác do Price mang đến, nên họ quyết định kiểm tra lại chiếc trâm cài và sau đó báo cho Cảnh sát Lincolnshire.

Cuộc điều tra sau đó đã vạch trần vật phẩm này là hàng giả, và Price sau đó thừa nhận đã mua chiếc trâm cài trên mạng với giá vài bảng mỗi món. Tất cả đều là hàng nhái hiện đại được phủ lớp sơn giả cổ để trông có vẻ cũ hơn.

Tại cơ quan điều tra, Price khai đã chôn những vật phẩm này với hy vọng sẽ có một cuộc khai quật khảo cổ toàn diện tại quê hương, Long Bennington.

Ngoài án tù, Price phải bồi thường cho hội đồng quận Lincolnshire 3.250 bảng Anh và khoản tiền phạt khác hơn 1.000 bảng. Anh ta cũng bị yêu cầu tham gia hoạt động phục hồi chức năng 10 ngày và phải hoàn thành 150 giờ lao động công ích.

Will Mason, người đứng đầu bộ phận văn hóa của hội đồng hạt Lincolnshire, cho biết: "Thật vô cùng buồn và thất vọng khi bất kỳ ai lại lựa chọn cách thức khai thác di sản phong phú của Lincolnshire như thế này. Rất may, những sự cố như thế này vẫn còn hiếm gặp nhờ vào quy trình kiểm tra nghiêm ngặt được thực hiện đối với các hiện vật trước khi được đưa vào bảo tàng".

Tại Anh, dò tìm kim loại là hoạt động phải được sự cho phép của chủ đất trước khi tiến hành. Bất kỳ hiện vật lịch sử quan trọng nào được tìm thấy, có thể được coi là kho báu, đều phải được báo cáo cho cán bộ liên lạc địa phương. Thông thường, người tìm thấy có thể nhận được phần thưởng tùy thuộc vào giá trị của hiện vật.

Mọi người có 14 ngày để báo cáo về những phát hiện kho báu khả nghi; nếu không báo cáo trong thời hạn này sẽ bị coi là phạm tội theo Đạo luật Kho báu năm 1996.

Những người dò tìm cổ vật cũng có thể báo cáo các hiện vật không phải kho báu nhưng có giá trị lịch sử cho Hội đồng Quận để được ghi nhận vào Chương trình Cổ vật Di động; quá trình này là tự nguyện.

Hải Thư (Theo Telegraph, LinCS Police)