Cụm vệ tinh đầu tiên trong không gian Trái Đất - Mặt Trăng

Trung Quốc thiết lập hệ thống 3 vệ tinh đầu tiên trên thế giới ở quỹ đạo ngược xa, nơi kết nối Trái Đất, Mặt Trăng và không gian sâu.

DRO-A và DRO-B, hai vệ tinh do Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) phát triển và triển khai trên quỹ đạo ngược xa (DRO), đã thiết lập các liên kết đo lường và liên lạc với DRO-L, một vệ tinh quỹ đạo gần Trái Đất đã phóng trước đó. Thành tựu này được công bố tại một hội thảo về khám phá quỹ đạo DRO trong vùng không gian Trái Đất - Mặt Trăng tại Bắc Kinh hôm 15/4.

Không gian Trái Đất - Mặt Trăng là khu vực mở rộng ra từ quỹ đạo gần Trái Đất và gần Mặt Trăng, cách Trái Đất tới 2 triệu km. Trong vùng không gian này, quỹ đạo DRO đặc trưng bởi chuyển động thuận chiều quanh Trái Đất và chuyển động ngược chiều quanh Mặt Trăng, theo Wang Wenbin, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Công nghệ và Kỹ thuật Khai thác Không gian (CSU) thuộc CAS.

DRO cung cấp một quỹ đạo rất ổn định, nơi tàu vũ trụ cần ít nhiên liệu để tiến vào và duy trì. Do đó, DRO đóng vai trò như một trung tâm vũ trụ tự nhiên kết nối Trái Đất, Mặt Trăng và không gian sâu, hỗ trợ cho khám phá khoa học, triển khai cơ sở hạ tầng ngoài không gian và những nhiệm vụ có phi hành đoàn trong không gian sâu, theo Wang.

Vệ tinh DRO-L phóng lên không gian vào ngày 3/2/2024, trong khi tổ hợp vệ tinh kép DRO-A/B cất cánh từ Trung tâm Phóng Vệ tinh Tây Xương ngày 13/3/2024. Sau hành trình dài, tổ hợp vệ tinh kép DRO-A/B cuối cùng đã đạt được quỹ đạo chỉ định.

Ngày 28/8/2024, hai vệ tinh chia tách thành công. Sau đó, cả DRO-A và DRO-B đều thiết lập các liên kết đo lường và liên lạc vi sóng băng tần K với DRO-L, thử nghiệm chế độ kết nối của hệ thống 3 vệ tinh. Hiện tại, DRO-A vẫn ở quỹ đạo DRO, còn DRO-B hoạt động trong các quỹ đạo điều chỉnh không gian Trái Đất - Mặt Trăng, theo CSU.

Wang Qiang, phó giám đốc CSU, cho biết, sau khi kết nối thành công cụm 3 vệ tinh, hàng loạt thí nghiệm khoa học công nghệ tiên tiến đã được thực hiện, thúc đẩy nghiên cứu về không gian Trái Đất - Mặt Trăng. Dự án cũng thành công đưa vệ tinh vào quỹ đạo DRO với mức tiêu thụ năng lượng thấp, chỉ sử dụng 1/5 nhiên liệu so với thông thường. Đột phá này giúp giảm đáng kể chi phí đưa vệ tinh vào vùng không gian Trái Đất - Mặt Trăng, mở đường cho việc xây dựng hệ thống vệ tinh quy mô lớn hơn trong vùng không gian này.

Trong tương lai, các nhà khoa học sẽ tiếp tục điều tra những quỹ đạo phức tạp và đa dạng trong vùng không gian Trái Đất - Mặt Trăng và nghiên cứu quy luật của môi trường không gian Mặt Trăng. Tận dụng sự ổn định lâu dài của quỹ đạo DRO, họ sẽ tiến hành nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực như cơ học lượng tử và vật lý nguyên tử.

Thu Thảo (Theo China Daily)