Kỷ nguyên vàng trong thám hiểm không gian của NASA Thứ tư, 16/4/2025, 00:00 (GMT+7) Hàng chục năm trước, NASA đã gặt hái nhiều thành tựu, từ những chuyến đi bộ không gian mạo hiểm đến cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử. Năm 1957, sự kiện Liên Xô phóng vệ tinh đầu tiên trên thế giới Sputnik 1 lên không gian khiến Mỹ chấn động, thôi thúc nước này phản ứng nhanh chóng. Quyết tâm giành vị trí dẫn đầu về thám hiểm không gian, Mỹ nhận thấy cần có một cơ quan chuyên trách để đưa đất nước tiến lên. Năm 1958, Tổng thống Dwight D. Eisenhower ký Đạo luật Hàng không và Vũ trụ Quốc gia, chính thức thành lập NASA. Cơ quan mới này được giao nhiệm vụ thu hẹp khoảng cách giữa Mỹ và Liên Xô, khởi động "cuộc chạy đua vào vũ trụ". Trong thập kỷ tiếp theo, NASA đã thực hiện hàng loạt chương trình đầy tham vọng như Mercury, Gemini và Apollo, mỗi chương trình đều được thiết kế để thách thức giới hạn của thám hiểm không gian. Mercury tập trung vào thực hiện chuyến bay không gian có người lái, thành công đưa các phi hành gia Mỹ vào quỹ đạo. Gemini tiếp nối, cho phép phi hành gia thực hiện nhiều thao tác quan trọng, đi bộ ngoài không gian và tinh chỉnh công nghệ cần thiết cho các nhiệm vụ Mặt Trăng. Những nỗ lực này đạt tới đỉnh cao trong chương trình Apollo, biến giấc mơ chinh phục Mặt Trăng thành hiện thực. Trong ảnh, các nhà khoa học NASA đang thử nghiệm mô hình tàu vũ trụ Mercury trong "đường hầm quay" vào năm 1959. Năm 1957, sự kiện Liên Xô phóng vệ tinh đầu tiên trên thế giới Sputnik 1 lên không gian khiến Mỹ chấn động, thôi thúc nước này phản ứng nhanh chóng. Quyết tâm giành vị trí dẫn đầu về thám hiểm không gian, Mỹ nhận thấy cần có một cơ quan chuyên trách để đưa đất nước tiến lên. Năm 1958, Tổng thống Dwight D. Eisenhower ký Đạo luật Hàng không và Vũ trụ Quốc gia, chính thức thành lập NASA. Cơ quan mới này được giao nhiệm vụ thu hẹp khoảng cách giữa Mỹ và Liên Xô, khởi động "cuộc chạy đua vào vũ trụ". Trong thập kỷ tiếp theo, NASA đã thực hiện hàng loạt chương trình đầy tham vọng như Mercury, Gemini và Apollo, mỗi chương trình đều được thiết kế để thách thức giới hạn của thám hiểm không gian. Mercury tập trung vào thực hiện chuyến bay không gian có người lái, thành công đưa các phi hành gia Mỹ vào quỹ đạo. Gemini tiếp nối, cho phép phi hành gia thực hiện nhiều thao tác quan trọng, đi bộ ngoài không gian và tinh chỉnh công nghệ cần thiết cho các nhiệm vụ Mặt Trăng. Những nỗ lực này đạt tới đỉnh cao trong chương trình Apollo, biến giấc mơ chinh phục Mặt Trăng thành hiện thực. Trong ảnh, các nhà khoa học NASA đang thử nghiệm mô hình tàu vũ trụ Mercury trong "đường hầm quay" vào năm 1959. Tháng 1/1961, hơn ba tháng trước khi đưa phi hành gia người Mỹ đầu tiên vào không gian, NASA đã đưa tinh tinh Ham lên không gian trong một nhiệm vụ tiên phong. May mắn là nhiệm vụ đã thành công. Được huấn luyện để kéo cần gạt theo âm thanh và ánh sáng, Ham thực hiện nhiệm vụ suôn sẻ - chỉ di chuyển chậm hơn một chút so với khi ở Trái Đất. Năm 1961, tổng thống John F. Kennedy có một bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội, phác thảo một tầm nhìn đầy tham vọng cho chương trình không gian của Mỹ. "Tôi tin rằng quốc gia này nên cam kết đạt được mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng và trở về Trái Đất an toàn trước khi thập kỷ này kết thúc", ông nói. Tháng 1/1961, hơn ba tháng trước khi đưa phi hành gia người Mỹ đầu tiên vào không gian, NASA đã đưa tinh tinh Ham lên không gian trong một nhiệm vụ tiên phong. May mắn là nhiệm vụ đã thành công. Được huấn luyện để kéo cần gạt theo âm thanh và ánh sáng, Ham thực hiện nhiệm vụ suôn sẻ - chỉ di chuyển chậm hơn một chút so với khi ở Trái Đất. Năm 1961, tổng thống John F. Kennedy có một bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội, phác thảo một tầm nhìn đầy tham vọng cho chương trình không gian của Mỹ. "Tôi tin rằng quốc gia này nên cam kết đạt được mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng và trở về Trái Đất an toàn trước khi thập kỷ này kết thúc", ông nói. Phi hành gia John Glenn bước vào tàu vũ trụ Friendship 7 trong quá trình chuẩn bị trước khi phóng. Ngày 20/2/1962, Glenn trở thành người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất trong nhiệm vụ Mercury-Atlas 6. Cũng trong năm 1962, NASA thành lập Trung tâm Vận hành Phóng để chuẩn bị cho các nhiệm vụ phức tạp lên Mặt Trăng, sau này đổi tên thành Trung tâm Vũ trụ John F. Kennedy. Phi hành gia John Glenn bước vào tàu vũ trụ Friendship 7 trong quá trình chuẩn bị trước khi phóng. Ngày 20/2/1962, Glenn trở thành người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất trong nhiệm vụ Mercury-Atlas 6. Cũng trong năm 1962, NASA thành lập Trung tâm Vận hành Phóng để chuẩn bị cho các nhiệm vụ phức tạp lên Mặt Trăng, sau này đổi tên thành Trung tâm Vũ trụ John F. Kennedy. Một khoang tàu Gemini được thử nghiệm trong Đường hầm gió Unitary Plan tại Trung tâm nghiên cứu Ames của NASA ở California vào năm 1962. Khác với tàu Mercury chỉ chở một phi hành gia, Gemini chở hai phi hành gia và được thiết kế để thử nghiệm những khả năng quan trọng như đi bộ ngoài không gian và hoạt động ngoài tàu vũ trụ. Một khoang tàu Gemini được thử nghiệm trong Đường hầm gió Unitary Plan tại Trung tâm nghiên cứu Ames của NASA ở California vào năm 1962. Khác với tàu Mercury chỉ chở một phi hành gia, Gemini chở hai phi hành gia và được thiết kế để thử nghiệm những khả năng quan trọng như đi bộ ngoài không gian và hoạt động ngoài tàu vũ trụ. Năm 1965, NASA chuyển từ các nhiệm vụ Mercury với một phi hành gia sang chương trình Gemini, đặt tên theo chòm sao Gemini gắn liền với hình ảnh một cặp song sinh. Chương trình Gemini có các phi hành đoàn gồm hai thành viên và đạt nhiều cột mốc quan trọng trong 10 chuyến bay chở người. Trong ảnh, phi hành gia Ed White trở thành người Mỹ đầu tiên thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian vào ngày 3/6/1965, trong nhiệm vụ Gemini 4. Năm 1965, NASA chuyển từ các nhiệm vụ Mercury với một phi hành gia sang chương trình Gemini, đặt tên theo chòm sao Gemini gắn liền với hình ảnh một cặp song sinh. Chương trình Gemini có các phi hành đoàn gồm hai thành viên và đạt nhiều cột mốc quan trọng trong 10 chuyến bay chở người. Trong ảnh, phi hành gia Ed White trở thành người Mỹ đầu tiên thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian vào ngày 3/6/1965, trong nhiệm vụ Gemini 4. Phi hành gia Eugene A. Cernan và Thomas P. Stafford ngồi trên tàu vũ trụ Gemini 9A với cửa sập mở, chờ tàu cứu hộ đến vào ngày 6/6/1966. Họ đã hoàn thành chuyến bay và tàu vũ trụ hạ cánh an toàn xuống biển. Một thành tựu đáng chú ý khác trong chương trình Gemini diễn ra vào tháng 9/1966, trong nhiệm vụ Gemini 11, khi tàu vũ trụ bay cao tới 1.373 km, kỷ lục với tàu chở người tính đến thời điểm đó. Gemini 11 hiện vẫn là một trong những chuyến bay cao nhất của NASA. Phi hành gia Eugene A. Cernan và Thomas P. Stafford ngồi trên tàu vũ trụ Gemini 9A với cửa sập mở, chờ tàu cứu hộ đến vào ngày 6/6/1966. Họ đã hoàn thành chuyến bay và tàu vũ trụ hạ cánh an toàn xuống biển. Một thành tựu đáng chú ý khác trong chương trình Gemini diễn ra vào tháng 9/1966, trong nhiệm vụ Gemini 11, khi tàu vũ trụ bay cao tới 1.373 km, kỷ lục với tàu chở người tính đến thời điểm đó. Gemini 11 hiện vẫn là một trong những chuyến bay cao nhất của NASA. Phi hành gia William Anders chụp bức ảnh "Trái Đất mọc" mang tính lịch sử trong nhiệm vụ Apollo 8, diễn ra vào tháng 12/1968. Apollo cũng là chương trình vũ trụ được nhiều người nhớ đến nhất của NASA với những cuộc đổ bộ lịch sử trên Mặt Trăng. Phi hành gia William Anders chụp bức ảnh "Trái Đất mọc" mang tính lịch sử trong nhiệm vụ Apollo 8, diễn ra vào tháng 12/1968. Apollo cũng là chương trình vũ trụ được nhiều người nhớ đến nhất của NASA với những cuộc đổ bộ lịch sử trên Mặt Trăng. Địa điểm hạ cánh của tàu Apollo 11 do phi hành gia Buzz Aldrin chụp lại. Trong ảnh, chỉ huy nhiệm vụ, phi hành gia Neil Armstrong, đang làm việc trên bề mặt Mặt Trăng. Neil Armstrong là người đầu tiên dạo bước trên thiên thể này vào ngày 21/7/1969. Ông miêu tả đây là "bước đi nhỏ của một con người, nhưng là bước nhảy vọt lớn của nhân loại". Địa điểm hạ cánh của tàu Apollo 11 do phi hành gia Buzz Aldrin chụp lại. Trong ảnh, chỉ huy nhiệm vụ, phi hành gia Neil Armstrong, đang làm việc trên bề mặt Mặt Trăng. Neil Armstrong là người đầu tiên dạo bước trên thiên thể này vào ngày 21/7/1969. Ông miêu tả đây là "bước đi nhỏ của một con người, nhưng là bước nhảy vọt lớn của nhân loại". Dấu giày trên Mặt Trăng do phi hành gia Buzz Aldrin để lại trong nhiệm vụ Apollo 11. Nhiệm vụ này mở đường cho 5 cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng khác, với tổng cộng 12 phi hành gia đã đi bộ trên Mặt Trăng khi chương trình kết thúc. Nhiệm vụ Mặt Trăng có phi hành đoàn cuối cùng, Apollo 17, diễn ra vào tháng 12/1972. Dấu giày trên Mặt Trăng do phi hành gia Buzz Aldrin để lại trong nhiệm vụ Apollo 11. Nhiệm vụ này mở đường cho 5 cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng khác, với tổng cộng 12 phi hành gia đã đi bộ trên Mặt Trăng khi chương trình kết thúc. Nhiệm vụ Mặt Trăng có phi hành đoàn cuối cùng, Apollo 17, diễn ra vào tháng 12/1972. Phi hành gia Harrison H. Schmitt của tàu Apollo 17 đứng cạnh lá cờ Mỹ trên Mặt Trăng vào tháng 12/1972. Trái Đất là chấm nhỏ trong không gian tối đen phía trên lá cờ, cách xa khoảng 400.000 km. Từ đó đến nay, chưa có người nào bay xa hơn quỹ đạo Trái Đất thấp. Điều này khiến Apollo trở thành một cột mốc vàng trong lịch sử thám hiểm không gian. Ngày nay, chương trình này vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho những nỗ lực của nhân loại nhằm quay trở lại Mặt Trăng và bay xa hơn nữa vào không gian sâu. Phi hành gia Harrison H. Schmitt của tàu Apollo 17 đứng cạnh lá cờ Mỹ trên Mặt Trăng vào tháng 12/1972. Trái Đất là chấm nhỏ trong không gian tối đen phía trên lá cờ, cách xa khoảng 400.000 km. Từ đó đến nay, chưa có người nào bay xa hơn quỹ đạo Trái Đất thấp. Điều này khiến Apollo trở thành một cột mốc vàng trong lịch sử thám hiểm không gian. Ngày nay, chương trình này vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho những nỗ lực của nhân loại nhằm quay trở lại Mặt Trăng và bay xa hơn nữa vào không gian sâu. Ảnh: NASA Link bài viết: https://vnexpress.net/Ky-nguyen-vang-trong-tham-hiem-khong-gian-cua-NASA-4874427.html Facebook Google Tweet Danh mục tin tức Tin tức liên quan Ông Trương Gia Bình: 'Mong có triệu thanh niên Việt Nam dấn thân làm AI' Công bố giải thưởng một triệu USD cho một sản phẩm AI "không cần quá siêu", Chủ tịch Liên minh Âu Lạc Trương Gia Bình cho biết mong muốn thu hút hàng triệu người trẻ cùng xây dựng AI có chủ quyền. Grok dừng tạo ảnh nhạy cảm về người thật Công ty xAI của Elon Musk vô hiệu hóa khả năng chatbot Grok tạo ảnh nhạy cảm về người thật sau khi bị phản ứng mạnh. Google ra Personal Intelligence, cạnh tranh Apple Intelligence Personal Intelligence (Trí tuệ Cá nhân) của Google sử dụng Gemini, kết nối thông tin từ Gmail, Photos để cung cấp câu trả lời cá nhân hóa. Laptop gaming giá 100 triệu đồng, có thể thay nắp phím Legion Pro 7i Gen 10 giá 100 triệu đồng cho phiên bản dùng chip Core Ultra 9, RAM 32 GB, đồng thời có thể thay đổi nắp và kết cấu bàn phím. Nhật Bản bắt đầu săn tìm đất hiếm dưới biển sâu Tàu Chikyu (Nhật Bản) khởi hành đến đảo san hô vòng Minamitori xa xôi để thăm dò bùn giàu đất hiếm trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Smartphone thiết kế giống iPhone 17 Pro Max, giá 3 triệu đồng Nubia V80 Design có màn hình 120 Hz, camera 50 megapixel, nút bấm riêng cho AI, hỗ trợ NFC và có khả năng kháng nước IP64. 9 startup AI Việt trình diễn giải pháp trước doanh nghiệp Nhật Các startup về AI tại Việt Nam kết nối với khách hàng Nhật Bản trong chương trình VietLeap AI Accelerator. Việt Nam muốn Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm phát triển AI, 5G Việt Nam đề nghị Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm phát triển ứng dụng 5G và cách tiếp cận AI, thúc đẩy hợp tác số thực chất giữa hai nước. 'Các nước ASEAN có nhiều cơ hội để phát triển AI' Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, ASEAN là khu vực đang phát triển, có nhiều vấn đề thực tiễn cần giải quyết, vì vậy có cơ hội lớn nhất để phát triển AI. Jensen Huang: 'AI quyền năng chưa tồn tại' Jensen Huang, ceo Nvidia, trấn an rằng thế giới còn cách rất xa trí tuệ nhân tạo quyền năng, vượt tầm kiểm soát của con người, hay còn gọi là God AI. Ông Bùi Thế Duy muốn đưa chính sách khoa học công nghệ vào kiểm nghiệm thực tế Trong vai trò Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, ông Bùi Thế Duy kỳ vọng đưa chính sách vào thực tế nghiên cứu để kiểm nghiệm hiệu quả, từ đó tiếp tục hoàn thiện thể chế. Tàu vũ trụ thương mại Trung Quốc bay cận quỹ đạo thành công Lihong-1, tàu vũ trụ do công ty Trung Quốc CAS Space phát triển, hoàn thành thử nghiệm bay cận quỹ đạo và trở về Trái Đất. Nhận điện thoại Nokia sau 16 năm đặt hàng Một người đàn ông ở Libya đặt lô hàng điện thoại Nokia từ năm 2010, nhưng đến đầu 2026 mới nhận được hàng. Thử nghiệm UAV giao máu, thuốc từ Cần Giờ ra Côn Đảo TP HCM dự kiến thử nghiệm vận chuyển máu, sinh phẩm, vật tư y tế từ Cần Giờ ra Côn Đảo bằng thiết bị bay không người lái (UAV), mở hướng tiếp cận y tế nhanh cho khu vực biển đảo. Công ty Trung Quốc thách thức loạt 'ông lớn' chip nhớ CXMT vượt qua hạn chế của Mỹ để cạnh tranh với Micron, Samsung, SK Hynix, nhưng cũng đang trở thành tâm điểm trong vụ cựu nhân viên Samsung tuồn công nghệ DRAM sang Trung Quốc. Xem tất cả
