Xung đột tại Trung Đông: Các bên kỳ vọng tiến triển mới sau đàm phán tại Thụy Sĩ

Cảnh sát gác tại lối vào khu nghỉ dưỡng Burgenstock, nơi diễn ra vòng đàm phán Mỹ - Iran, ở gần Lucerne, Thụy Sĩ, ngày 20/6/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Trên mạng xã hội X sau khi kết thúc các cuộc đàm phán cấp cao tại Thụy Sĩ, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá cao những nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar đã mang lại tiến triển lớn nhằm chấm dứt xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban. Ông cho biết thêm các bên đã nhất trí miễn trừ lệnh trừng phạt đối với các mặt hàng xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, dỡ bỏ lệnh phong tỏa, ngừng đóng băng một số tài sản và khởi động một kế hoạch tái thiết và phát triển lớn dành cho Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 22/6 cho biết "đã có một cuộc thảo luận rất ngắn về vấn đề hạt nhân, nhưng không đi vào chi tiết", đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán hạt nhân chưa chính thức bắt đầu.

Về phía Mỹ, trả lời báo giới khi bắt đầu cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ hôm 21/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ, đã đánh giá cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ là "mang tính lịch sử", đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán này có thể mở ra một chương mới trong quan hệ giữa Washington và Tehran

Về phía các bên trung gian hòa giải, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho rằng các cuộc thảo luận diễn ra trong bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng, kết thúc với việc thành lập một Ủy ban cấp cao nhằm giám sát tiến trình chính trị, đồng thời khởi động các vòng đàm phán kỹ thuật tiếp theo.

Chính phủ Thụy Sĩ, nước chủ nhà cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Iran ngày 21/6, đã hoan nghênh những tiến triển tích cực đạt được với sự hỗ trợ của các bên trung gian. Trong thông báo, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ nêu rõ lộ trình nói trên đã tạo "điều kiện cho việc nối lại ngay lập tức các cuộc thảo luận kỹ thuật", đồng thời khẳng định Thụy Sĩ sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tiến trình đàm phán.

Theo một tuyên bố chung mà hai bên trung gian là Pakistan và Qatar công bố vào ngày 21/6, các nhà đàm phán đã đạt được thỏa thuận về một "lộ trình hướng tới việc đạt được một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày". Tuyên bố có đoạn nêu rõ: "Đã đạt được những tiến triển đáng khích lệ, bao gồm việc thiết lập một cơ chế cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo", đồng thời nêu chi tiết về việc thiết lập một kênh liên lạc nhằm "tránh các sự cố và hiểu lầm" tại eo biển Hormuz. Ngoài ra, các bên cũng đồng ý thành lập một "cơ chế giảm căng thẳng" (de-confliction cell) với sự tham gia của các bên liên quan và phía Liban, nhằm ngăn nguy cơ tái bùng phát xung đột trong khu vực.

Trước đó, hôm 17/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông, trong đó phía Iran ký theo hình thức từ xa. Văn bản này cũng quy định việc mở lại eo biển Hormuz và khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày về các vấn đề rộng lớn hơn, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Tehran. Mặc dù bản thỏa thuận cũng đặt mục tiêu chấm dứt giao tranh tại Liban, nhưng một số cuộc đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Hezbollah kể từ khi văn bản này được ký kết.

Nguyễn Hà (TTXVN )