Xung đột Nga-Ukraine: Các nhà lãnh đạo phương Tây nhóm họp, tìm cách tăng cường năng lực phòng không cho Kiev

Theo Hãng tin Reuters, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ tham dự cuộc họp của Liên minh Tự nguyện với sự góp mặt của ít nhất 25 nhà lãnh đạo thế giới. Hội nghị nhằm thúc đẩy tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ukraine, thảo luận về lập trường chung trong các cuộc đàm phán với Nga cũng như các bảo đảm an ninh lâu dài cho Kiev nếu đạt được một thỏa thuận hòa bình trong tương lai.

Cuộc họp diễn ra chỉ vài ngày sau Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, nơi các đồng minh tìm cách thể hiện sự đoàn kết xuyên Đại Tây Dương và cam kết tiếp tục ủng hộ Ukraine.

Tính cấp bách của Hội nghị càng gia tăng sau làn sóng tấn công mới nhất của Nga. Các cuộc không kích ngày 12/7 đã khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương trên khắp Ukraine, buộc Tổng thống Zelensky tiếp tục kêu gọi các đồng minh đẩy nhanh việc chuyển giao vũ khí.

Vũ khí, trừng phạt và bảo đảm an ninh

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho rằng, việc Nga tiếp tục sử dụng tên lửa đạn đạo nhằm vào các thành phố của Ukraine cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường năng lực phòng không cho Kiev.

Theo giới chức Pháp, trọng tâm của Hội nghị lần này là tìm cách tăng cường khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo của Ukraine. Các phương án đang được xem xét bao gồm bổ sung tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất, đẩy nhanh việc triển khai Hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp và Italy phát triển, đồng thời mở rộng hợp tác giữa ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu và Ukraine nhằm phát triển các năng lực phòng không mới.

Một sáng kiến khác cũng đang được thảo luận là nhiều quốc gia châu Âu sẽ phối hợp phát triển một hệ thống phòng thủ tên lửa mới, bổ sung cho các tổ hợp Patriot và SAMP/T hiện có, trong đó Ukraine sẽ đảm nhiệm vai trò đáng kể trong hoạt động sản xuất.

Kiev nhiều lần cảnh báo lượng tên lửa đánh chặn đang cạn kiệt, làm suy giảm đáng kể khả năng đối phó với các tên lửa đạn đạo của Nga - loại vũ khí có tốc độ gấp nhiều lần tốc độ âm thanh và được đánh giá là một trong những mục tiêu khó đánh chặn nhất.

Ngoài vấn đề phòng không, các nhà lãnh đạo cũng dự kiến thảo luận các biện pháp gia tăng sức ép kinh tế đối với Nga thông qua việc cắt giảm nguồn thu của Moscow.

Một trong những nội dung đáng chú ý là các biện pháp nhằm vào “đội tàu bóng tối” của Nga - các tàu chở dầu hoạt động dưới cấu trúc sở hữu phức tạp nhằm né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ.

Bên cạnh đó, Liên minh châu Âu (EU) được cho là sẽ thông qua gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga trong tuần tới, tiếp tục siết chặt các biện pháp hạn chế kinh tế. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho biết, hội nghị sẽ đưa ra một số thông báo mới, trong đó có khả năng ký kết các thỏa thuận song phương về đồng sản xuất vũ khí.

Một nội dung quan trọng khác của hội nghị là kế hoạch thành lập lực lượng đa quốc gia nhằm bảo đảm an ninh cho Ukraine trong trường hợp đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga.

Theo giới chức Pháp, lực lượng này dự kiến bao gồm các thành phần lục quân, không quân, hải quân và huấn luyện. Các nước tham gia sẽ tiến hành diễn tập chung thường xuyên nhằm duy trì năng lực sẵn sàng chiến đấu và bảo đảm tính khả tín của cơ chế bảo đảm an ninh.

Phía Pháp khẳng định mọi cuộc diễn tập đều sẽ được tiến hành bên ngoài lãnh thổ Ukraine và nhằm thể hiện năng lực sẵn sàng ứng phó, chứ không phải triển khai lực lượng vào nước này.

Sự chuyển dịch mục tiêu ưu tiên

Tạp chí Modern Diplomacy nhận định, Hội nghị Paris cho thấy ưu tiên của phương Tây đang dần chuyển từ việc cung cấp vũ khí ngắn hạn sang xây dựng một cấu trúc phòng thủ bền vững hơn cho Ukraine.

Trong bối cảnh Nga ngày càng gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào cơ sở hạ tầng dân sự, trong khi kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Ukraine tiếp tục suy giảm, năng lực phòng không đã trở thành một trong những nhu cầu cấp bách nhất của Kiev.

Hội nghị cũng phản ánh nỗ lực ngày càng rõ nét của châu Âu trong việc giảm phụ thuộc vào năng lực sản xuất quốc phòng của Mỹ thông qua mở rộng hợp tác với ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine và phát triển các chương trình sản xuất chung.

Nếu các sáng kiến này cùng với việc tăng cường thực thi các lệnh trừng phạt được triển khai thành công, chúng có thể góp phần củng cố năng lực phòng thủ lâu dài của Ukraine, dù triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình với Nga vẫn còn nhiều bất định.

Bảo Minh