Xung đột Mỹ-Iran: Điểm danh các hãng bay bị thiệt hại, ngành hàng không toàn cầu có thể mất hơn 1 tỷ USD

Giới chuyên gia cảnh báo, nếu tình hình leo thang, tổng chi phí toàn ngành hàng không thế giới có thể vượt 1 tỷ USD, kéo theo tác động lan rộng đến vận tải hàng hóa và du lịch.

Diễn biến leo thang tại Trung Đông đã khiến nhiều sân bay trong khu vực rơi vào tình trạng đình trệ, đồng thời tạo sức ép đáng kể lên hoạt động khai thác của các hãng hàng không toàn cầu.

Hàng nghìn chuyến bay đã bị hủy, trong khi không phận khu vực buộc phải đóng cửa sau các cuộc không kích nhằm vào Iran hôm 28/2.

Nhiều hãng hàng không lớn như Qatar Airways, Saudia và các hãng có trụ sở tại Abu Dhabi đã tạm ngừng hoặc hủy hàng loạt chuyến bay kể từ 1/3.

Sân bay quốc tế Dubai, sân bay quốc tế bận rộn nhất thế giới về lưu lượng khách quốc tế, được cho là hứng chịu thiệt hại nhẹ trong một cuộc tấn công trả đũa. Giới chức xác nhận 4 nhân viên bị thương.

Tại Sân bay quốc tế Kuwait, một thiết bị bay không người lái đã gây hư hại tại Nhà ga số 1 và khiến một số nhân viên bị thương nhẹ.

Sân bay quốc tế Bahrain cũng bị tấn công, gây thiệt hại vật chất nhưng không có thương vong.

Trong khi đó, tại sân bay quốc tế Zayed ở Abu Dhabi, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, một người thiệt mạng và 7 người khác bị thương sau một sự cố liên quan.

Ông Shan Saeed, Kinh tế trưởng toàn cầu của Tập đoàn công nghệ bất động sản Juwai IQI (Malaysia) cho biết, các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh lịch bay hoặc cắt giảm công suất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kết nối quốc tế.

Theo ông, các chuyến bay phải đổi hướng thường kéo dài thêm từ 1-2h. Mỗi giờ bay tăng thêm làm chi phí nhiên liệu và nhân sự tăng khoảng 6.000-10.000 USD đối với một chuyến bay đường dài.

“Nếu việc đóng cửa không phận kéo dài, chi phí tích lũy có thể lên tới hàng trăm triệu USD mỗi tháng trên toàn ngành”, ông nói. Ông Saeed cũng cho rằng, mức độ thiệt hại cuối cùng phụ thuộc vào thời gian căng thẳng kéo dài, bởi sự gián đoạn càng lâu thì tác động lan tỏa đối với kinh tế toàn cầu càng lớn.

Phó Giáo sư Mohd Harridon Mohamed Suffian, chuyên gia kinh tế hàng không và hàng không vũ trụ thuộc Viện Công nghệ Hàng không Malaysia, Đại học Kuala Lumpur nhận định, chi phí tài chính của các hãng sẽ chịu áp lực đáng kể khi giá dầu thô tăng do phần bù rủi ro gia tăng.

Ngoài ra, việc điều chỉnh đường bay để tránh khu vực xung đột làm tăng chi phí vận hành, đặc biệt khi phải sử dụng các lộ trình dài hơn. Tình trạng ùn tắc trên một số tuyến bay cũng khiến lịch trình bị xáo trộn và gia tăng nguy cơ chậm chuyến.

Ông Suffian khuyến nghị các hãng cần chủ động tối ưu hóa nguồn lực và áp dụng các mô hình toán học trong quản trị khai thác để kiểm soát chi phí.

Bên cạnh đó, Giáo sư Geoffrey Williams, Đại học Khoa học và Công nghệ Malaysia cho rằng, các cuộc tấn công nhằm vào những trung tâm trung chuyển lớn như Dubai và Doha làm gián đoạn hàng trăm chuyến bay mỗi ngày, ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn hành khách cũng như khối lượng lớn hàng hóa vận chuyển quốc tế.

“Điều này gây tác động kinh tế đáng kể đến các sân bay và hoạt động kinh doanh hành khách, hàng hóa của họ. Nếu giao tranh leo thang và kéo dài, ảnh hưởng sẽ còn nhân lên”, ông nhận định.

Theo Giáo sư Williams, nếu việc đóng cửa không phận tiếp diễn, hành khách và khách hàng cuối cùng sẽ phải gánh thêm chi phí.

“Nếu có bảo hiểm, họ có thể bù đắp một phần thiệt hại. Các hãng hàng không và sân bay thường được miễn trách nhiệm vì đây là yếu tố ngoài tầm kiểm soát. Họ có thể đưa ra phương án thay thế hoặc bồi thường, đồng thời được bảo hiểm chi trả”, ông Williams nhấn mạnh, đồng thời dự báo xung đột nhiều khả năng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.

(theo New Straits Times)

Tố Uyên