Xuất khẩu cá ngừ tăng 13%, riêng thị trường Mỹ giảm vì thuế quan

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, xuất khẩu cá ngừ trong tháng đầu năm 2026 đạt hơn 75 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ 2025. Đáng chú ý, xuất khẩu tăng tại phần lớn thị trường chủ lực như Nhật Bản, EU, Nga… trong khi xuất khẩu sang Mỹ giảm 6% trong bối cảnh chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ đang bước vào giai đoạn điều chỉnh và các yêu cầu tuân thủ các quy định theo các điều khoản của Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA) có hiệu lực từ đầu năm.

(Ảnh minh họa)

Về thị trường Mỹ, đây là thị trường xuất khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam. Tháng 1 xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ đạt 24 triệu USD, chiếm 32% tổng kim ngạch, tuy nhiên giảm 6% so với cùng kỳ 2025.

Theo VASEP, xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ đang gặp nhiều thách thức, rủi ro như việc tuân thủ tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA có hiệu lực kể từ 1/1/2026. Với đạo luật mới, yêu cầu hồ sơ và việc kiểm tra tăng lên, khiến cho các lô hàng xuất khẩu sang Mỹ có thể phát sinh thêm chi phí/độ trễ, nhất là giai đoạn đầu triển khai.

Bên cạnh đó, chính sách thuế nhập khẩu Mỹ đang thay đổi nhanh. Trong tháng 2/2026, truyền thông quốc tế ghi nhận Mỹ bước vào giai đoạn điều chỉnh cơ chế “thuế đối ứng/thuế bổ sung”, sau phán quyết của Tòa án Tối cao và việc chuyển sang cơ chế thuế tạm thời theo Section 122 – Trade Act of 1974 cho thời hạn 150 ngày.

Trong khi đó, xuất khẩu sang nhiều thị trường tăng mạnh như Nhật Bản tăng 95%, Đức tăng 39%, Hà Lan tăng 15%... Một số thị trường đang tăng bứt tốc từ nền thấp như Ai Cập tăng 129% và Chile tăng 133%...

VASEP dự báo, xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ sẽ còn đối mặt với nhiều thách thức trong việc tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA và những bất định về thuế. Khả năng phục hồi xuất khẩu sang Mỹ phụ thuộc lớn vào việc doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa hồ sơ chuỗi cung ứng, rà soát mã HS/HTS, và phối hợp chặt với nhà nhập khẩu để xử lý yêu cầu về COA khi phát sinh. Nếu thuế nhập khẩu hay hoạt động kiểm soát gia tăng, nhà nhập khẩu Mỹ có thể dịch chuyển danh mục, ép giá hoặc kéo dài đàm phán, khiến nhịp đơn hàng cá ngừ sang Mỹ khó thuận lợi như trước.

Đối với thị trường EU, theo VASEP, xu hướng tăng trưởng xuất khẩu có thể duy trì nếu doanh nghiệp đẩy sản phẩm cá ngừ giá trị gia tăng/đóng hộp và đáp ứng chuẩn bền vững – truy xuất ngày càng cao.

Hiện tại xuất khẩu cá ngừ sang Trung Đông - Bắc Phi (Ai Cập…) dư địa còn lớn nhờ nhu cầu đồ hộp/tiện lợi. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần quản trị rủi ro thanh toán và biến động logistics để giữ đà tăng.

VASEP cho rằng, xuất khẩu cá ngừ sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những tháng đầu năm 2026, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng sẽ không cao.

Bảo An