Xuất hiện lo ngại về 'bong bóng lợi nhuận' trên Phố Wall

Phố Wall đang liên tục nâng dự báo về tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, với tốc độ tăng nhanh nhất kể từ giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19...

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty Images

Điều này làm dấy lên lo ngại rằng thị trường chứng khoán Mỹ có thể đang được nâng đỡ bởi những kỳ vọng lợi nhuận quá lạc quan, thậm chí một “bong bóng lợi nhuận” đang hình thành.

Theo dữ liệu tổng hợp của hãng tin Bloomberg, giới phân tích hiện dự báo lợi nhuận của các doanh nghiệp thuộc chỉ số S&P 500 sẽ tăng 25% trong năm tới, nhờ kinh tế Mỹ duy trì sức chống chịu và trào lưu trí tuệ nhân tạo (AI).

Tuy nhiên, ngay trước mùa báo cáo lợi nhuận quý 2, một số nhà đầu tư bắt đầu lo ngại về tốc độ tăng lợi nhuận quá nhanh của các dự báo này. Họ cho rằng chi phí ngày càng lớn tại các công ty AI, nhu cầu đối với công nghệ này suy yếu hoặc khó khăn trong việc biến các khoản đầu tư khổng lồ thành lợi nhuận có thể khiến kết quả thực tế thấp hơn dự báo.

“Các dự báo về lợi nhuận trong hai năm tới đang được nâng lên với tốc độ cực kỳ cao, điều chưa từng thấy ngoài các giai đoạn phục hồi sau khủng hoảng”, ông Ben Inker, đồng giám đốc phụ trách phân bổ tài sản tại GMO, nhận định với tờ báo Financial Times.

Riêng mức lợi nhuận mà giới phân tích dự báo cho năm tới đã được nâng gần 20% chỉ trong 6 tháng, mức điều chỉnh tăng mạnh nhất kể từ năm 2021.

“Sau cùng, điều thị trường có thể sẽ nhận ra là những dự báo này khó trở thành hiện thực”, ông Inker nói thêm.

Nhu cầu tăng vọt về năng lực tính toán đang khiến giới phân tích nâng mạnh dự báo lợi nhuận đối với các công ty sản xuất con chip và nhóm doanh nghiệp điện toán đám mây quy mô lớn.

Tuần trước, các nhà phân tích của Capital Economics cảnh báo rằng cổ phiếu liên quan đến AI có thể đang tiến gần tới ngưỡng mà các kỳ vọng về lợi nhuận và chi tiêu vốn khó có thể duy trì. Nếu các kỳ vọng này bị điều chỉnh xuống, thị trường cổ phiếu có thể bị kéo giảm mạnh.

“Các cổ phiếu trong chuỗi giá trị AI đang được định giá dựa trên giả định các doanh nghiệp có thể duy trì mức lợi nhuận vượt trội bất thường”, ông Michel Lerner, giám đốc nền tảng phân tích đầu tư HOLT của ngân hàng UBS, nhận xét. Ông đồng thời cảnh báo nguy cơ hình thành “bong bóng lợi nhuận” trên thị trường.

Theo ông Lerner, dù các doanh nghiệp có thể tiếp tục ghi nhận lợi nhuận vượt trội trong ngắn hạn, khả năng duy trì mức lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng như vậy là cực kỳ thấp.

Dù vậy, kết quả lợi nhuận khả quan của các doanh nghiệp vẫn là một trong những động lực đưa chứng khoán Mỹ lên các mức cao kỷ lục trong những tuần gần đây. Trong 12 tháng qua, chỉ số S&P 500 đã tăng 20%, còn Nasdaq Composite tăng hơn 25%. Riêng trong quý 2, hai chỉ số này ghi nhận quý tăng mạnh nhất trong 6 năm.

“Chúng ta đang ở giữa chu kỳ nâng dự báo lợi nhuận mạnh nhất kể từ siêu chu kỳ hàng hóa”, ông Arun Sai, chiến lược gia cấp cao tại Pictet Asset Management, nhận định. Ông nhắc tới giai đoạn bùng nổ tài nguyên thiên nhiên vào giữa thập niên 2000, khi nhu cầu từ Trung Quốc tăng mạnh.

Việc giới phân tích liên tục nâng dự báo lợi nhuận đang giúp chứng khoán Mỹ trông có vẻ không quá đắt đỏ, dù các chỉ số liên tiếp lập đỉnh. Lý do là khi lợi nhuận tương lai được dự báo cao hơn, hệ số định giá dựa trên lợi nhuận dự phóng sẽ không tăng quá mạnh. Điều này phần nào làm dịu lo ngại của một số nhà đầu tư rằng thị trường đang hình thành bong bóng. Tuy nhiên, nếu những dự báo lợi nhuận này quá lạc quan, mức định giá hiện tại có thể không phản ánh đầy đủ rủi ro.

Theo dữ liệu của Bloomberg, chứng khoán Mỹ hiện giao dịch ở mức khoảng 20 lần lợi nhuận dự phóng. Đây là thước đo phổ biến để đánh giá mức độ đắt đỏ của cổ phiếu. Mức này vẫn thấp hơn đáng kể so với năm ngoái hoặc giai đoạn phục hồi sau đợt bán tháo do đại dịch Covid-19 năm 2020, đồng thời thấp hơn nhiều so với thời kỳ bong bóng dot-com.

Tuy nhiên, bà Sarah Ketterer, giám đốc điều hành Causeway Capital Management, cho rằng hệ số định giá thấp chưa hẳn là tín hiệu tích cực.

“Nếu mức định giá thấp phản ánh việc cổ phiếu đang tiến gần đỉnh lợi nhuận, đây có thể không phải thời điểm tốt để đầu tư”, bà Ketterer chỉ ra.

Những lo ngại về việc giới phân tích nâng dự báo lợi nhuận quá nhanh xuất hiện trong bối cảnh thị trường tài chính cũng phát đi một số tín hiệu cảnh báo khác. Đáng chú ý là làn sóng doanh nghiệp tăng cường huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và vay nợ, trong đó có đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) kỷ lục và một thương vụ huy động nợ quy mô lớn của công ty khai phá vũ trụ SpaceX.

Theo các nhà đầu tư, lợi nhuận doanh nghiệp cũng có thể chịu thêm sức ép nếu chi phí vay tăng lên. Hiện các nhà giao dịch dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần, với mức tăng 0,25 điểm phần trăm, trong năm nay. Diễn biến này trái ngược với thời điểm đầu năm, khi thị trường còn đặt cược vào khả năng Mỹ giảm lãi suất 2 hoặc 3 lần.

Ông Kasper Elmgreen, giám đốc đầu tư tại Nordea Asset Management, nhận định thị trường hiện gần như không còn nhiều dư địa để chịu đựng nếu lợi nhuận doanh nghiệp gây thất vọng.

“Câu hỏi đặt ra là doanh nghiệp còn có thể tiếp tục công bố lợi nhuận vượt kỳ vọng trong bao lâu, và liệu đã bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu cho thấy đà tăng này đang suy yếu hay chưa”, ông Elmgreen nói.

Hoài Thu