Xuất hiện đề xuất đột phá 3 giai đoạn của Iran đối với Mỹ; Thủ tướng Đức hoài nghi chiến lược của Washington

Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.

Xuất hiện đề xuất hòa bình 3 giai đoạn của Iran đối với Mỹ

Hãng tin Axios (Mỹ) ngày 26-4 dẫn lời một quan chức Mỹ và hai nguồn thạo tin cho biết rằng Iran đã thông qua các nhà trung gian tại Pakistan gửi tới Mỹ một đề xuất mới.

Theo đó, Tehran kêu gọi mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột, đồng thời hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau.

Theo Axios, đề xuất mới này nhằm phá vỡ thế bế tắc hiện nay trên bàn đàm phán. Động thái này cũng giúp giới lãnh đạo Iran né những bất đồng nội bộ liên quan mức độ nhượng bộ hạt nhân mà Tehran sẵn sàng chấp thuận.

Bức tranh tường tại thủ đô Tehran mô tả tên lửa Iran tấn công một tàu Hải quân Mỹ. Ảnh: Arash Khamooshi/The New York Times

Tuy nhiên, việc đạt được một thỏa thuận như vậy sẽ khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump không còn nhiều công cụ gây sức ép để buộc Tehran từ bỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu, cũng như đình chỉ chương trình làm giàu uranium.

Cũng theo Axios, ông Trump dự kiến sẽ chủ trì một cuộc họp tại Phòng Tình huống về vấn đề Iran cùng nhóm quan chức cấp cao phụ trách an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại trong ngày 27-4 (giờ Mỹ).

Bên cạnh đó, kênh Al Mayadeen thì đưa tin rằng Iran đã chuyển qua bên trung gian một kế hoạch đàm phán gồm 3 giai đoạn, trong đó nước này sẵn sàng đối thoại với Mỹ.

Theo kênh truyền hình này, Iran yêu cầu giai đoạn đầu của đàm phán tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh và nhận được các đảm bảo rằng các hoạt động quân sự nhằm vào Iran và Lebanon sẽ không tái diễn. Tehran nhấn mạnh ở giai đoạn này sẽ không thảo luận bất kỳ vấn đề nào khác.

Nếu đạt được thỏa thuận, giai đoạn 2 sẽ tập trung thảo luận về việc quản lý eo biển Hormuz sau khi chiến tranh kết thúc, với sự phối hợp của phía Oman.

Giai đoạn 3 sẽ đề cập đến chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, Tehran khẳng định không thảo luận vấn đề này cho đến khi đạt được thỏa thuận ở 2 giai đoạn đầu. Al Mayadeen cho biết nếu Mỹ chấp nhận kế hoạch này, Iran sẽ đồng ý tham gia vòng đàm phán tiếp theo.

Iran, Mỹ và Pakistan chưa bình luận về thông tin trên.

Trước đó, hôm 25-4, khi thông báo sau khi hủy chuyến đi của các đặc phái viên Mỹ tới Pakistan, ông Trump cho biết đã nhận được một đề nghị tốt hơn từ Iran.

“Họ đưa cho chúng tôi một văn bản đáng ra phải tốt hơn, và điều thú vị là chỉ trong vòng 10 phút sau khi tôi hủy chuyến đi, thì chúng tôi đã nhận được một văn bản mới tốt hơn nhiều” - ông Trump nói.

Tình hình giá dầu

Giá dầu thế giới ngày 27-4 tiếp tục đà tăng sau khi giới chức Mỹ hủy bỏ chuyến đi dự kiến tới Pakistan vào cuối tuần qua.

Theo đài CNN, động thái này làm dập tắt hy vọng về việc sớm kết thúc cuộc xung đột vốn đã phong tỏa phần lớn nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên khổng lồ từ Trung Đông ra thị trường toàn cầu.

Cụ thể, giá dầu thô Brent (tiêu chuẩn dầu mỏ toàn cầu) đã tăng 2,5%, lên mức gần 108 USD/thùng - mức cao nhất trong 3 tuần qua, tính từ thời điểm lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Mỹ và Iran bắt đầu có hiệu lực. Trong khi đó, giá dầu thô Mỹ WTI cũng tăng 2,2%, chạm mức 96,4 USD/thùng.

Trong một bản ghi nhớ công bố hôm 26-4, các chuyên gia phân tích của tập đoàn tài chính Goldman Sachs cảnh báo về những rủi ro kinh tế lớn hơn do "nguy cơ giá dầu tiếp tục tăng, giá các thành phẩm dầu mỏ cao bất thường, rủi ro thiếu hụt nguồn cung và quy mô chưa từng có của cú sốc này".

Cũng trong ngày 26-4, Iran cảnh báo eo biển Hormuz sẽ không thể trở lại trạng thái bình thường như trước chiến tranh. Ở chiều ngược lại, Tổng thống Trump thì tái khẳng định cuộc chiến có thể "sắp đi đến hồi kết".

Giới đầu tư chứng khoán dường như đang đặt cược vào kịch bản của ông Trump.

Cả hai chỉ số S&P 500 và Nasdaq đều đóng cửa ở mức cao kỷ lục ngày 24-4, mặc dù các chỉ số hợp đồng tương lai của Mỹ đi ngang trong sáng nay.

Tại châu Á, hầu hết các chỉ số chứng khoán chính đều chốt phiên 27-4 với mức tăng mạnh, ngoại trừ chỉ số Hang Seng (Hong Kong) giảm nhẹ. Các thị trường chứng khoán tại châu Âu cũng ghi nhận mức tăng khiêm tốn trong phiên giao dịch buổi sáng.

"Việc các cuộc đàm phán không có tiến triển đã không thể làm suy giảm sự lạc quan của giới đầu tư" - ông Neil Wilson, chiến lược gia đầu tư tại Ngân hàng Saxo, nhận định.

Thủ tướng Đức hoài nghi chiến lược của Mỹ trong cuộc chiến với Iran

Ngày 27-4, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói ông không thấy rõ Mỹ đang theo đuổi chiến lược thoát khỏi cuộc chiến với Iran như thế nào, đồng thời nói rằng “cả một nước [Mỹ] đang bị ban lãnh đạo Iran làm nhục”.

“Hiện tại, tôi không thấy người Mỹ đang lựa chọn chiến lược thoát ra nào” - hãng Reuters dẫn lời ông Merz.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ảnh: DW

Ông Merz nói Iran đang “đàm phán một cách rất khéo léo” và “rõ ràng mạnh hơn người ta từng nghĩ”. Ông kêu gọi sớm chấm dứt xung đột vì nó đang tác động trực tiếp đến nền kinh tế Đức.

Trước đó, hồi tháng 3, ông Merz cũng từng nói rằng Đức sẽ khuyên Mỹ không nên tấn công Iran nếu được tham vấn trước, theo hãng tin Reuters.

“Cho đến nay, vẫn chưa có kế hoạch thuyết phục nào về việc làm thế nào để chiến dịch này có thể thành công. Washington đã không tham vấn chúng tôi và cũng không cho rằng cần đến sự hỗ trợ từ châu Âu” - ông Merz nói.

Cùng ngày 27-4, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng còn quá sớm để dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran, theo đài France 24.

“Chúng tôi cho rằng việc dỡ bỏ trừng phạt lúc này là quá sớm. Trước hết, cần phải có sự thay đổi, một thay đổi mang tính căn bản ở Iran thì mới có thể tính đến việc dỡ bỏ trừng phạt” - bà von der Leyen nói.

DƯƠNG KHANG