Xu hướng tẩy chay AI lan rộng, IPO của OpenAI và Anthropic gặp rủi ro

Xu hướng này có thể ảnh hưởng đến những công ty khởi nghiệp AI (trí tuệ nhân tạo) được định giá rất cao như OpenAI và Anthropic, vốn đều đang trên lộ trình IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng).

Ngoài ra, nó cũng đe dọa Amazon, Google, Microsoft và Meta, những gã khổng lồ công nghệ đang lên kế hoạch chi hàng trăm tỉ USD để cạnh tranh xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI.

Tín hiệu tiêu cực mới nhất rất rõ rệt.

Theo công tố viên, một nam thanh niên 20 tuổi đã ném quả bom xăng Molotov đang cháy vào nhà Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) ở thành phố San Francisco (Mỹ) và hành động này xuất phát từ sự thù ghét AI.

Nghi phạm là Daniel Moreno-Gama, đến từ bang Texas, bị truy tố tội giết người không thành trong vụ việc này.

Moreno-Gama cũng phải đối mặt với các cáo buộc liên bang, gồm cố ý phá hoại tài sản bằng chất nổ và tàng trữ vũ khí không đăng ký, theo thông báo từ Bộ Tư pháp Mỹ.

“Những cáo buộc được công bố phản ánh sự leo thang đáng lo ngại từ ý định sang hành động, nhắm vào một nơi cư trú cá nhân và một hãng công nghệ bằng bạo lực”, ông Matt Cobo, Quyền Đặc vụ phụ trách của FBI, tuyên bố.

Matt Cobo nói thêm: “Đây không phải là hành động bộc phát. Đây là kế hoạch có chủ đích, nhắm mục tiêu rõ ràng và cực kỳ nghiêm trọng”.

Sau khi Moreno-Gama bị bắt sau vụ tấn công hôm 10.4, các sĩ quan Sở Cảnh sát San Francisco đã thu giữ một tài liệu từ người nghi phạm, trong đó mô tả chi tiết ý định của hắn.

Moreno-Gama bày tỏ ý định giết Sam Altman và cảnh báo về “sự tuyệt chủng sắp xảy ra của loài người do AI”.

Sau khi ném bom xăng Molotov đang cháy vào nhà Sam Altman lúc 3 giờ 37 sáng 10.4, Moreno-Gama đến trụ sở của OpenAI khoảng 5 giờ sáng 10.4, ném một chiếc ghế vào cửa kính, đe dọa “đốt cháy nơi này và giết bất kỳ ai bên trong”. Cảnh sát đã có mặt tại hiện trường và bắt giữ Moreno-Gama.

Một người phát ngôn của OpenAI cho biết: “May mắn là không có ai bị thương”.

“Chúng tôi rất cảm kích trước phản ứng nhanh chóng của Sở Cảnh sát San Francisco và sự hỗ trợ từ thành phố trong việc giúp đảm bảo an toàn cho nhân viên. Nghi phạm đã bị bắt giữ và chúng tôi đang hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật trong quá trình điều tra”, OpenAI thông báo.

Trên blog cá nhân hôm 10.4, Sam Altman đã đề cập đến vụ tấn công, thừa nhận đang có “sự lo lắng lớn về AI”. Ông chia sẻ một bức ảnh gia đình kèm chú thích “đã đánh giá thấp sức mạnh của ngôn từ và các câu chuyện”.

Doanh nhân 40 tuổi người Mỹ cho biết đây là “vài năm cực kỳ căng thẳng, hỗn loạn và đầy áp lực”, đồng thời kêu gọi giảm bớt “những lời lẽ và chiến thuật” trong ngành AI.

“Tôi đồng cảm với những quan điểm phản đối công nghệ. Rõ ràng công nghệ không phải lúc nào cũng tốt cho tất cả mọi người. Song nhìn chung, tôi tin rằng tiến bộ công nghệ có thể khiến tương lai trở nên tốt đẹp đáng kinh ngạc, cho gia đình bạn và gia đình tôi”, ông khẳng định.

Nhiều người tin rủi ro của AI lớn hơn lợi ích

Gần đây, Sam Altman đã đề xuất một số giải pháp chính sách nhằm giảm bớt lo ngại kinh tế, từ quỹ tài sản công, làm việc 4 ngày/tuần, cho đến thay đổi thuế tiền lương theo hướng đánh thuế vào tự động hóa.

Trong khi đó, Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic) là một trong những người đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gián đoạn quy mô lớn do AI gây ra.

Cuộc tranh luận hiện đã vượt ra khỏi các cộng đồng công nghệ nhỏ hẹp và lan rộng ra công chúng.

AI được dự đoán sẽ trở thành chủ đề trung tâm trong các chiến dịch bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và dữ liệu khảo sát cho thấy người dân ngày càng bi quan về công nghệ này.

Một khảo sát của NBC News vào tháng 3 cho thấy 57% cử tri đăng ký đi bỏ phiếu tin rằng rủi ro của AI lớn hơn lợi ích. Trong khi đó, khảo sát của Đại học Quinnipiac cho biết 55% người được hỏi cho rằng AI sẽ gây hại nhiều hơn lợi trong cuộc sống hàng ngày.

Kết quả này cũng tương đồng với một khảo sát của tổ chức nghiên cứu độc lập Pew, cho thấy đa số người Mỹ cảm thấy lo ngại hơn là hào hứng trước việc AI được sử dụng ngày càng rộng rãi.

Người dân Mỹ ngày càng mất thiện cảm với AI và các trung tâm dữ liệu, gây rủi ro cho đợt IPO của OpenAI và Anthropic - Ảnh: SV

Sức ép từ trung tâm dữ liệu

Các trung tâm dữ liệu và máy chủ chính là hạ tầng tính toán phía sau AI. Meta, Amazon, Google và Microsoft đã cam kết chi gần 700 tỉ USD trong năm nay để xây dựng hạ tầng AI trên khắp nước Mỹ. Càng nhiều trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán, các mô hình AI càng trở nên thông minh hơn.

Tuy nhiên, nhu cầu năng lượng khổng lồ của các trung tâm dữ liệu đã trở thành tâm điểm tranh luận trong những chiến dịch cấp bang và địa phương, dẫn đến làn sóng phản đối rộng rãi.

Một báo cáo từ Data Center Watch cho biết trong năm 2025, ít nhất 156 tỉ USD các dự án trung tâm dữ liệu đã bị đình trệ hoặc trì hoãn do sự phản đối của cộng đồng và các vụ kiện tụng.

Data Center Watch là đơn vị theo dõi ngành trung tâm dữ liệu.

Hôm 15.4, bang Maine đã thông qua dự luật thiết lập lệnh cấm trung tâm dữ liệu trên toàn bang đầu tiên, đang chờ thống đốc ký ban hành. Trong khi đó, cử tri tại khu ngoại ô St. Louis, bang Missouri (Mỹ) đã bỏ phiếu loại bỏ một số thành viên hội đồng thành phố vì ủng hộ dự án trung tâm dữ liệu.

Đợt IPO của OpenAI và Anthropic gặp rủi ro

Cuối cùng, rủi ro này có thể lan sang các đợt IPO sắp tới của OpenAI và Anthropic.

OpenAI hoàn tất vòng gọi vốn kỷ lục cuối tháng 3 với định giá công ty sau đầu tư là 852 tỉ USD. Anthropic có định giá 380 tỉ USD sau vòng gọi vốn 30 tỉ USD giữa tháng 2.

Định giá của OpenAI trong đợt IPO có thể phụ thuộc đáng kể vào việc mở rộng trung tâm dữ liệu, điều mà công ty coi là lợi thế chiến lược. Tâm lý chính trị cũng có thể ảnh hưởng đến các nhà đầu tư tiềm năng.

Theo Giám đốc tài chính Sarah Friar, OpenAI nằm trong số các công ty có kế hoạch dành một phần IPO cho các nhà đầu tư cá nhân.

“Ai cũng muốn sở hữu một phần của một công ty tên lửa”, Sarah Friar nhấn mạnh, nhắc đến SpaceX cùng kế hoạch dành gần 30% cổ phần cho nhà đầu tư cá nhân.

“Tôi hy vọng mọi người cũng muốn sở hữu một phần của ChatGPT. Điều đó sẽ dễ dàng hơn khi bạn là một thương hiệu hướng tới người tiêu dùng”, bà cho biết thêm.

Sơn Vân