Xoắn dạ dày ở trẻ em rất nguy hiểm, cha mẹ cần phát hiện sớm

Xoắn dạ dày là gì?

Xoắn dạ dày là tình trạng xoay xoắn bất thường của một phần dạ dày quanh phần còn lại của nó, từ 180 độ đến 360 độ. Xoắn dạ dày được chia theo hai loại chính: xoắn theo trục tạng và xoắn theo trục mạc treo.

Đây là một bệnh lý rất hiếm gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ trên 12 tháng tuổi và không kèm các bệnh lý khác. Bệnh nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời có thể gây thiếu máu dạ dày, dẫn đến thủng, hoại tử toàn bộ dạ dày, thậm chí gây tử vong.

Xoắn dạ dày được chia theo hai loại chính: xoắn theo trục tạng và xoắn theo trục mạc treo.

Nguyên nhân và biểu hiện của xoắn dạ dày

Xoắn dạ dày được phân loại dựa vào trục xoay của nó: xoắn quanh trục mạc treo hay xoắn quanh trục tạng

Nguyên nhân gây ra tình trạng xoắn dạ dày thường do bất thường các dây chằng cố định dạ dày hoặc có thể gặp ở trẻ bị thoát vị hoành hay thoát vị qua khe thực quản.

Biểu hiện thường gặp của bệnh xoắn dạ dày ở trẻ lớn là buồn nôn, nôn khan; chướng bụng, đau bụng vùng thượng vị; đặt ống thông dạ dày vướng. Ở trẻ nhũ nhi, trớ và nôn là những triệu chứng thường gặp, có thể nôn ra dịch vàng hay dịch trong tùy theo vị trí bị tắc, đôi khi có thể nôn ra máu.

Trường hợp nếu trong bệnh cảnh thoát vị hoành, dạ dày ở lồng ngực thường có triệu chứng suy hô hấp và thở nhanh.

Chẩn đoán xoắn dạ dày khá khó khăn vì triệu chứng của bệnh tương tự các cơn đau bụng do nhiều nguyên nhân hay gặp khác. Xoắn dạ dày thường khó được xác định chính xác trước phẫu thuật, để làm được điều này đòi hỏi phải có sự phối hợp khám lâm sàng tỉ mỉ cùng các xét nghiệm cận lâm sàng thích hợp như siêu âm, chụp X-Quang, Cắt lớp vi tính ổ bụng,…

Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương đang thực hiện phẫu thuật ca xoắn dạ dày ở trẻ em.

Điều trị xoắn dạ dày

Xoắn dạ dày là một cấp cứu ngoại khoa khẩn, nếu trễ có thể dẫn đến hoại tử và thủng dạ dày, thậm chí gây tử vong.

Điều trị xoắn dạ dày cho trẻ cần:

Hồi sức trước mổ:

Nhịn ăn, đặt sond dạ dày hút liên tục để giải áp bớt cho dạ dày, tuy nhiên không nên cố gắng đặt sâu vì động tác này có thể dẫn đến thủng dạ dày.

Hỗ trợ hô hấp: Truyền dịch, điều chỉnh rối loạn nước điện giải, toan kiềm.

Phẫu thuật:

Mục đích của cuộc phẫu phuật để giải phóng và cố định dạ dày, sửa chữa khiếm khuyết cơ hoành kèm theo nếu có. Có thể mổ nội soi hoặc mổ hở.

Giải phóng dạ dày, cố định vào thành bụng trước. Nếu dạ dày quá căng có thể tiến hành chọc hút dạ dày trước khi cố định dạ dày. Phục hồi cơ hoành nếu kèm theo thiểu sản cơ hoành.

Có thể tiến hành mở dạ dày ra da như một phương tiện cố định dạ dày kèm theo nuôi ăn hậu phẫu.

Đối với xoắn dạ dày do lách lạc chỗ, chỉ cần cố định lách là đủ.

Hồi sức sau mổ:

Nằm đầu cao
Hỗ trợ hô hấp: thở máy từ 1-3 ngày tùy thuộc dị tật cơ hoành kèm theo.
Duy trì thân nhiệt
Nhịn, dẫn lưu dạ dày 1-3 ngày
Nuôi ăn tĩnh mạch
Kháng sinh đường tĩnh mạch ngừa nhiễm trùng
Điều trị chống trào ngược nếu có

Sau phẫu thuật, xoắn dạ dày có tái phát không?

Xoắn dạ dày là một cấp cứu ngoại khoa cần xử lý kịp thời nếu không có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí gây tử vong.

Hiếm có biến chứng xảy ra sau phẫu thuật xoắn dạ dày và hầu như không tái phát.

Lưu ý: Ngoài những nguyên nhân thường gặp ở trẻ tắc ruột, giãn dạ dày thì cũng cần nghĩ đến nguyên nhân ít gặp hơn như xoắn dạ dày. Đối với cha mẹ và người chăm sóc trẻ, khi trẻ đột ngột nôn nhiều, đau bụng từng cơn thì nên đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

BS Hương Giang