Xóa nỗi lo trắng tay mùa hoa Tết nhờ công nghệ cấy mô ở Vĩnh Long

Khảo sát giống cúc cấy mô tại công ty Vigen. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Nổi bật là mô hình trồng hoa cúc mâm xôi sử dụng giống sinh sản vô tính bằng phương pháp nuôi cấy mô do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Vigen triển khai tại xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long. Mô hình này không chỉ mở ra hướng đi mới, nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa nông nghiệp công nghệ cao vươn sâu vào đời sống.

Theo ông Lê Thanh Khoảng, xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long, từ nhiều năm nay, trồng hoa kiểng, đặc biệt là các giống hoa phục vụ thị trường Tết Nguyên đán đã trở thành một trong những sinh kế quan trọng của bà con nông dân. Trong đó, cúc mâm xôi luôn là mặt hàng được ưa chuộng nhờ màu sắc rực rỡ, tượng trưng cho sự sung túc, sum vầy.

Chăm sóc cây giống cúc cấy mô tại công ty Vigen. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Tuy nhiên, việc canh tác theo phương pháp truyền thống đang ngày càng bộc lộ nhiều hạn chế. Trong đó, đa phần người nông dân tự nhân giống hoa bằng cách giâm cành hoặc mua cây giống trôi nổi trên thị trường. Việc sử dụng giống thoái hóa qua nhiều thế hệ khiến cây hoa dễ nhiễm bệnh, tỷ lệ hao hụt cao, khả năng chống chịu với điều kiện thời tiết khắc nghiệt kém. Thêm vào đó, việc ra hoa không đồng loạt khiến bà con nông dân luôn phải nơm nớp lo sợ mỗi độ Tết đến xuân về. Chỉ cần cây giống nhiễm bệnh từ trước, cả vườn hoa có thể bị ảnh hưởng nặng nề, dẫn đến nguy cơ trắng tay.

Ông Lê Thanh Khoảng cho hay, năm nay địa phương kết hợp doanh nghiệp hỗ trợ nông dân trồng hoa cúc mâm xôi bằng giống nuôi cấy mô, ông đăng ký trồng thử nghiệm cây giống này. Ông Khoảng có tìm hiểu các hộ dân năm trước đã trồng giống hoa cúc mâm xôi nuôi cấy mô đạt hiệu quả, nên năm nay trồng thử nghiệm. Vụ hoa Tết 2027, ông Khoảng trồng 2.200 chậu giống cúc mâm xôi, trong đó có 1.600 chậu sử dụng giống nuôi cấy mô, số còn lại ông sử dụng giống giâm cành truyền thống. Ông Khoảng chia sẻ, kết hợp trồng thử nghiệm hai loại giống để có đối chiếu về hiệu quả, tích lũy kinh nghiệm cho những năm tiếp theo. Bên cạnh đó, việc ứng dụng kỹ thuật mới mang lại hiệu quả sẽ giúp nông dân sản xuất ngày càng phát triển hơn trong thời gian tới.

Chăm sóc cây giống cúc cấy mô tại công ty Vigen. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Chị Lê Hân Hân, đại diện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Vigen, xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long cho hay, nhằm giúp người nông dân tận mắt chứng kiến hiệu quả và từng bước làm quen với quy trình kỹ thuật mới, công ty đã dành riêng 50.000 cây giống để đưa xuống tận các nhà vườn tại xã Chợ Lách trồng thử nghiệm. Quy mô phân bổ được tính toán kỹ lưỡng, mỗi hộ gia đình tham gia mô hình được nhận từ 1.000 đến 2.000 cây giống. Con số này không quá lớn để gây rủi ro về vốn, nhưng đủ nhiều để bà con đánh giá khách quan bài toán kinh tế, tính toán chi phí đầu vào và lợi nhuận đầu ra so với cách làm cũ.

Để người nông dân tại xã Chợ Lách yên tâm sản xuất, Công ty Vigen không chỉ đóng vai trò là nhà cung cấp giống mà còn là người bạn đồng hành xuyên suốt mùa vụ. Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của công ty thường xuyên bám địa bàn, cử cán bộ trực tiếp xuống tận vườn hướng dẫn bà con từ khâu trộn giá thể, điều chỉnh lượng nước tưới, bón phân theo từng giai đoạn phát triển của cây, cho đến kỹ thuật ngắt đọt (bấm cơi) để tạo dáng mâm xôi chuẩn đẹp. Sự gắn kết chặt chẽ giữa "Nhà nông" và "Doanh nghiệp" chính là chìa khóa giúp mô hình nhanh chóng nhân rộng và phát huy hiệu quả.

Theo ông Trần Hữu Nghị, Phó chủ tịch UBND xã Chợ Lách, hoa cúc mâm xôi nuôi cấy mô mang lại hàng loạt lợi thế so với phương pháp truyền thống. Đầu tiên phải kể đến là độ sạch bệnh. Do được tạo ra từ tế bào sạch, cây giống hoàn toàn không mang các mầm bệnh nguy hiểm như virus, vi khuẩn hay nấm ký sinh vốn thường ẩn nấp trong hom giống giâm cành. Nhờ đó, trong suốt quá trình sinh trưởng, người nông dân có thể giảm thiểu từ 30% đến 40% lượng thuốc bảo vệ thực vật phải sử dụng. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vật tư mà còn bảo vệ sức khỏe người trồng, giảm ô nhiễm môi trường đất và nước, hướng tới một nền nông nghiệp sinh thái.

Chăm sóc cây giống cúc cấy mô tại công ty Vigen. Ảnh: Huỳnh Phúc Hậu - TTXVN

Ông Nghị cho rằng, việc chuẩn hóa ngay từ khâu cây giống sẽ giúp các vùng chuyên canh hoa của Vĩnh Long xây dựng được thương hiệu, tạo lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường tiêu thụ dịp Tết Nguyên đán, đồng thời vươn tới việc cung ứng cho các siêu thị, trung tâm thương mại lớn hoặc thậm chí hướng tới xuất khẩu trong tương lai.

Ông Trần Hữu Nghị cho hay, xã Chợ Lách mỗi năm cung ứng cho thị trường 4 - 5 triệu sản phẩm hoa kiểng các loại trong đó, cúc mâm xôi chiếm 1,5 - 2 triệu sản phẩm. Hiện nay, xã Chợ Lách kết hợp cùng với hội nông dân và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Vigen cung cấp cây giống cho người dân cũng như là các biện pháp canh tác giúp người dân sản xuất ứng dụng khoa học công nghệ một cách hiệu quả. Cùng với đó, địa phương hỗ trợ người dân tiếp cận thị trường thông qua sàn thương mại điện tử, hướng dẫn người dân bán hàng trực tuyến, từ đó giúp người dân mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn trong thời gian tới.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, mỗi năm tỉnh Vĩnh Long cung ứng cho thị trường cả nước 12 - 15 triệu sản phẩm hoa, cây cảnh các loại. Trong đó, hoa cúc mâm xôi được nhiều người ưa chuộng chiếm 20 - 25% sản lượng. Tuy nhiên, việc nông dân canh tác theo cách truyền thống, sử dụng cây giống từ giâm cành tiềm ẩn nhiều rủi ro, tỷ lệ sản phẩm đạt chất lượng không cao. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất giống bằng phương pháp nuôi cấy mô mở ra hướng mới cho người nông dân. Đây là bước đi mang tính chiến lược, phù hợp với Đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp của tỉnh Vĩnh Long theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Sự hợp tác giữa nhà nước, nhà doanh nghiệp, nhà nông dân được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" thay đổi tư duy sản xuất từ "nông nghiệp truyền thống" sang "kinh tế nông nghiệp" cho bà con nơi đây.

Huỳnh Phúc Hậu/vnanet.vn