Xe xăng sẽ bị hạn chế đi vào khu vực nào của Hà Nội từ ngày 1/7?

Thí điểm vùng phát thải thấp ở phường Hoàn Kiếm

Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm từ 1/7 nhằm kiểm soát khí thải, giảm ô nhiễm, từng bước thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh.

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực lõi hồ Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026, sau đó mở rộng theo lộ trình. Mục tiêu nhằm kiểm soát khí thải, giảm ô nhiễm không khí và thúc đẩy chuyển đổi sang các phương thức giao thông thân thiện môi trường. Các chuyên gia cho rằng, việc triển khai cần thận trọng, đồng bộ chính sách để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả dài hạn.

Bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng phòng Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), cho biết thành phố đang từng bước xây dựng chính sách vùng phát thải thấp theo lộ trình phù hợp thực tế.

Hà Nội sẽ hạn chế xe xăng tại vùng phát thải thấp.

Theo bà Thủy, việc triển khai dựa trên Nghị quyết 57 của HĐND TP Hà Nội, tập trung kiểm soát nguồn phát thải từ giao thông – lĩnh vực đóng góp lớn vào ô nhiễm không khí đô thị. Thành phố sẽ điều chỉnh tổ chức giao thông theo hướng hợp lý hơn nhằm giảm khí thải.

Theo kế hoạch, từ 1/7/2026, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực lõi phường Hoàn Kiếm. Phạm vi ban đầu tương đối nhỏ, chủ yếu kế thừa không gian phố đi bộ hiện có và mở rộng một số khu vực lân cận.

Tại đây, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xe máy chạy xăng và ôtô không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao sẽ bị hạn chế lưu thông theo từng khung giờ hoặc tuyến đường cụ thể nhằm giảm khí thải trực tiếp trong khu vực nội đô.

Chính sách này được ban hành sau khi HĐND TP. Hà Nội thông qua Nghị quyết quy định thực hiện vùng phát thải thấp theo Luật Thủ đô 2024, với sự nhất trí cao của đại biểu dự kỳ họp. Quy định này là bước cụ thể hóa các chỉ đạo tại Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện nhiệm vụ cấp bách kiểm soát ô nhiễm không khí và giảm phát thải từ phương tiện giao thông.

Về biện pháp tổ chức giao thông đối với xe cơ giới sử dụng nhiên liệu hóa thạch, xe cơ giới gây ô nhiễm môi trường: Không thực hiện đầu tư mới và thực hiện đăng ký mới có kiểm soát các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch khi thải bỏ phương tiện giao thông cũ đã hết hạn lưu thông, đặc biệt đối với các phương tiện thuộc sở hữu của tổ chức; cấm lưu thông các xe tải có khối lượng toàn bộ theo thiết kế xác định trong Giấy chứng nhận đăng kiểm xe trên 3.500kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Cấm xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải lưu thông trong vùng phát thải thấp; cấm xe mô tô, xe gắn máy khác lưu thông vào vùng phát thải thấp theo khung giờ/ thời điểm hoặc khu vực.

Dự kiến, sau giai đoạn thí điểm, vùng phát thải thấp sẽ mở rộng ra toàn bộ khu vực trung tâm quận Hoàn Kiếm, sau đó lan sang các địa bàn khác. Trong 3–5 năm tới, TP Hà Nội hướng tới mở rộng phạm vi đến Vành đai 1 và tiến tới Vành đai 2 theo định hướng của Chính phủ. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây là mục tiêu tham vọng, đòi hỏi nguồn lực lớn và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng, chính sách.

Song song với đó, TP Hà Nội cũng đặt mục tiêu hạn chế dần phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy giao thông xanh. Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết đang nghiên cứu các chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp chuyển đổi sang phương tiện thân thiện môi trường, đồng thời xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá dựa trên công cụ khoa học và chuyển đổi số.

Lộ trình chuyển đổi giao thông xanh

TS Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược Trung Quốc (CESS) cho rằng, kinh nghiệm từ Trung Quốc cho thấy chuyển đổi giao thông xanh là quá trình dài hơi, được chuẩn bị bài bản với tầm nhìn hơn 20 năm.

Theo ông Thành, lộ trình chuyển đổi cần đi theo các bước rõ ràng: "Trước hết là cải thiện hiệu suất phương tiện sử dụng động cơ đốt trong, sau đó chuyển sang phương tiện năng lượng mới, và cuối cùng là phát triển giao thông thông minh để đạt trạng thái xanh tối ưu".

Ở góc độ chính sách công nghiệp, bà Nguyễn Thị Xuân Thúy, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), chuyên gia tư vấn của Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) nhấn mạnh, các chính sách giao thông cần được xây dựng đồng bộ với chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô, xe máy trong nước.

Theo bà Thúy, chuyển đổi giao thông xanh hướng tới nhiều mục tiêu như giảm ùn tắc, ô nhiễm đô thị, giảm phát thải và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô xanh. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thành công phụ thuộc vào việc kết hợp đồng bộ các công cụ chính sách.

Trong đó, các công cụ tài chính như trợ cấp mua xe điện, miễn giảm thuế, phí đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu để kích thích thị trường. Bên cạnh đó là các biện pháp như áp dụng vùng phát thải thấp, dán tem phân loại khí thải, thu phí theo mức phát thải nhằm cải thiện chất lượng không khí đô thị.

Cùng với đó, việc phát triển hạ tầng như trạm sạc, đổi pin, quy định lắp đặt trạm sạc tại các tòa nhà… giúp tăng khả năng tiếp cận và giảm lo ngại của người dân khi chuyển đổi sang phương tiện xanh.

Theo lộ trình, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ từng bước bị hạn chế, tiến tới kiểm soát chặt tại các khu vực phát thải thấp. Một số loại phương tiện có thể bị hạn chế hoặc cấm lưu thông nếu không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải. Hiện TP Hà Nội đang nghiên cứu chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang phương tiện sạch, dự kiến trình HĐND TP Hà Nội trong quý I/2026.

Công tác giám sát sẽ được triển khai thông qua hệ thống camera, thiết bị đo khí thải và nền tảng dữ liệu tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), mã QR và thu phí tự động, nhằm bảo đảm quản lý hiệu quả và minh bạch.

Tô Hội