Xây 'lá chắn' phòng cháy từ cơ sở

Nguy cơ hiện hữu

Hơn 20 giờ ngày 6/1/2026, ngọn lửa bùng lên tại một hộ kinh doanh ở khu phố Bãi Nai, phường Kỳ Sơn. Công trình vừa là nơi ở vừa kinh doanh tạp hóa, điện máy và đồ điện dân dụng nên đám cháy nhanh chóng lan rộng, thiêu rụi toàn bộ khu vực phát cháy, lan sang cửa hàng điện tử, điện lạnh liền kề và ảnh hưởng một phần mái nhà bên cạnh.

Lực lượng chức năng kiểm tra hiện trường vụ cháy tại khu phố Bãi Nai, phường Kỳ Sơn.

Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) đã khẩn trương tổ chức dập lửa, chống cháy lan. Sau hơn 1 giờ, đám cháy được khống chế, không gây thiệt hại về người, song khoảng 300m2 công trình bị ảnh hưởng.

Vụ việc cho thấy nguy cơ đặc biệt lớn tại những khu dân cư có nhiều nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh: Chỉ một điểm phát cháy cũng có thể nhanh chóng đe dọa các hộ liền kề và khối tài sản lớn.

Nguy cơ ấy đang hiện hữu tại nhiều địa bàn trong tỉnh. Ở các khu phố hình thành từ lâu, nhà cửa san sát, hàng hóa và thiết bị điện tập trung trong không gian hẹp, một số tuyến đường nhỏ khiến phương tiện chữa cháy khó tiếp cận. Tại vùng sâu, vùng xa, khoảng cách phục vụ lớn, giao thông khó khăn, nguồn nước chữa cháy thiếu hoặc phân bố không đều.

Sau sáp nhập, Phú Thọ có diện tích khoảng 9.361km2, dân số trên 4 triệu người sinh sống tại 148 xã, phường. Toàn tỉnh có 16 khu công nghiệp đang hoạt động, 32 cụm công nghiệp, 163 làng nghề truyền thống và 4 địa bàn trọng điểm về cháy, nổ. Trong số 42.382 cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC, có 6.377 cơ sở nguy hiểm về cháy, nổ. Sự phát triển nhanh của đô thị, công nghiệp, thương mại, logistics và du lịch đang đặt áp lực ngày càng lớn lên hạ tầng và lực lượng PCCC.

Từ năm 2023 đến ngày 25/6/2026, toàn tỉnh xảy ra 704 vụ cháy, làm 7 người chết, 8 người bị thương; thiệt hại tài sản ước tính trên 409 tỷ đồng và gần 126ha rừng, thực bì. Cháy tập trung ở những loại hình gắn trực tiếp với đời sống và sản xuất, gồm 190 vụ tại nhà ở đơn lẻ; 66 vụ tại nhà ở kết hợp kinh doanh; 63 vụ tại kho, cơ sở sản xuất, kinh doanh; 51 vụ cháy phương tiện giao thông; 59 vụ cháy rừng.

Đáng chú ý, trong 544 vụ đã xác định nguyên nhân, có 402 vụ do sự cố hệ thống, thiết bị điện và 98 vụ do sơ suất, bất cẩn khi sử dụng lửa, nhiệt. Những con số này cho thấy phần lớn nguy cơ bắt nguồn từ các hoạt động sinh hoạt, sản xuất hằng ngày và hoàn toàn có thể hạn chế nếu được kiểm tra, phòng ngừa từ sớm.

Học sinh Trường THPT Kim Bôi, xã Kim Bôi thực hành sử dụng bình chữa cháy xách tay dập lửa dưới sự hướng dẫn của cán bộ Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực Lương Sơn.

Dựng “lá chắn” từ mỗi địa bàn

Sau sáp nhập, Phú Thọ đã rà soát mạng lưới lực lượng và các điều kiện phục vụ PCCC&CNCH trên toàn tỉnh. Tại địa bàn Phú Thọ cũ, 3 đội chữa cháy và CNCH khu vực đã được thành lập ở Thanh Sơn, Đoan Hùng và Phú Thọ. Sau sáp nhập, 4 đội tiếp tục được thành lập tại Hòa Bình, Lạc Sơn, Lạc Thủy và Mai Châu.

Trước phạm vi quản lý rộng, khoảng cách giữa các khu vực còn lớn, tỉnh tiếp tục rà soát, đề xuất thành lập thêm các đội Cảnh sát PCCC&CNCH tại đô thị, địa bàn trọng điểm; ưu tiên quỹ đất, nguồn vốn xây dựng trụ sở, đầu tư phương tiện phù hợp với khu dân cư đông đúc, ngõ hẹp, địa hình miền núi và khu vực sông, hồ. Cùng với đó là cải tạo đường giao thông, tháo dỡ các vật cản đối với xe chữa cháy; bổ sung, sửa chữa trụ nước và bố trí điểm lấy nước tại những khu vực còn thiếu.

Tuy nhiên, hạ tầng chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng ý thức và kỹ năng của người dân. Trung tá Nguyễn Văn Chinh - Phó Trưởng Công an phường Phong Châu cho biết: Lực lượng Công an tập trung kiểm tra, tuyên truyền và xử lý nguy cơ ngay từ đầu, không để bị động, bất ngờ, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân. Tại chợ Mè và các cơ sở kinh doanh trên địa bàn, từng bình chữa cháy, ổ cắm điện và lối thoát nạn được kiểm tra; tiểu thương được hướng dẫn sắp xếp hàng hóa, sử dụng điện an toàn và thao tác với phương tiện chữa cháy ban đầu.

Công an phường Hòa Bình hướng dẫn giáo viên, học sinh Trường THCS Sông Đà thực hành chữa cháy và thoát nạn, góp phần trang bị kỹ năng ứng phó sự cố ngay từ cơ sở.

Hiện nay, Trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC&CNCH của tỉnh tiếp tục được duy trì để người dân thực hành sử dụng bình chữa cháy, thoát nạn, cứu người và di chuyển tài sản. Qua trải nghiệm thực tế, kiến thức phòng cháy từng bước trở thành kỹ năng và phản xạ cần thiết trước tình huống nguy hiểm.

Cùng với đó, chuyển đổi số đang hỗ trợ rút ngắn thời gian xử lý sự cố. Sáng kiến ứng dụng Google Maps xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn cung cấp nước chữa cháy giúp lực lượng làm nhiệm vụ xác định vị trí nguồn nước, lựa chọn hướng tiếp cận và chủ động phương án tiếp nước. Từ đó, tỉnh định hướng kết nối dữ liệu về cơ sở nguy hiểm cháy, nổ, giao thông, nguồn nước và lực lượng tại chỗ; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật và hệ thống truyền tin báo cháy vào chỉ huy, điều hành.

Xây dựng “lá chắn” phòng cháy là trách nhiệm chung của chính quyền, lực lượng chức năng, doanh nghiệp và mỗi người dân. Khi hạ tầng được hoàn thiện, lực lượng được bố trí hợp lý và cộng đồng đủ khả năng xử lý sự cố ngay từ những phút đầu, nguy cơ cháy lan, cháy lớn sẽ được ngăn chặn từ cơ sở.

Minh Vũ