Xây dựng mô hình quản lý trại giam hiện đại, thông minh, an toàn, nhân văn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an). (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Lê Minh Trí, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Sau khi nghe báo cáo và tham quan mô hình trại giam thông minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, đánh giá cao lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đã có sự phát triển toàn diện, từng bước tiếp cận tư duy quản trị hiện đại; vừa làm tốt công tác thi hành án hình sự, vừa chủ động nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược, hoàn thiện thể chế, chính sách gắn với công tác quản lý, giáo dục, cải tạo, phòng ngừa tội phạm và tái hòa nhập cộng đồng.

Tuy nhiên, vẫn còn một số mặt hạn chế cần tập trung khắc phục như: Công tác quản lý giam giữ, cải tạo và tái hòa nhập cộng đồng có những mặt chưa theo kịp yêu cầu mới. Cơ sở vật chất một số trại giam xuống cấp, quá tải; chất lượng giáo dục, đào tạo nghề chưa đồng đều. Việc kết nối giữa trại giam với chính quyền địa phương, doanh nghiệp và gia đình trong tái hòa nhập cộng đồng còn hạn chế. Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số mới ở bước đầu…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Định hướng nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đổi mới căn bản tư duy về thi hành án hình sự và công tác quản lý, giáo dục, cải tạo. Thành công lớn nhất của trại giam là giúp phạm nhân trở về nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng, sống thật tốt và có ích cho xã hội. Công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phải liên thông với toàn bộ quá trình tố tụng hình sự; quản lý dân cư, quản lý xã hội; với công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm; với an sinh xã hội và phát triển con người; chuyển từ quản lý phạm nhân sang quản trị quá trình cải tạo con người.

Bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ; chấp hành nghiêm quy định pháp luật, bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo quy định. Chủ động đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc chính sách hình sự nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước ta. Rà soát tổng thể, có lộ trình đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp các trại giam xuống cấp, quá tải, bảo đảm điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, học tập, lao động, khám chữa bệnh cho phạm nhân theo quy định của pháp luật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, giảm tội phạm có ý nghĩa xã hội sâu sắc và rất nhân văn, cần thực hiện bằng được để xây dựng một xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển. Phải gắn chặt công tác thi hành án hình sự với phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và xây dựng xã hội an toàn từ gốc. Việc tái hòa nhập cộng đồng là một bộ phận không thể tách rời của quá trình thi hành án, cần được chuẩn bị ngay từ ngày đầu người phạm tội chấp hành án, chứ không chờ đến ngày ra trại mới bắt đầu. Chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục; tăng cường tư vấn tâm lý, giáo dục pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống; tổ chức đào tạo nghề sát với nhu cầu của thị trường lao động; kết nối với gia đình, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các tổ chức xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu tham dự cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Về xây dựng mô hình quản lý trại giam hiện đại, thông minh, an toàn, nhân văn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, chuyển đổi số trong lĩnh vực này phải phục vụ ba mục tiêu: Quản lý chặt chẽ hơn, giáo dục hiệu quả hơn, bảo vệ quyền con người tốt hơn. Khẩn trương hoàn thiện kiến trúc dữ liệu, cơ sở dữ liệu dùng chung; kết nối đồng bộ với các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và quản lý dân cư, tiến tới xây dựng hồ sơ số toàn diện về quá trình chấp hành án, giáo dục, cải tạo và tái hòa nhập. Nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, các thiết bị giám sát thông minh để hỗ trợ phân loại đối tượng, nhận diện nguy cơ, dự báo hành vi giúp giảm áp lực cho cán bộ và nâng cao hiệu quả quản lý.

Về xây dựng lực lượng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, người cán bộ làm công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phải có cái đầu tỉnh táo để giữ nghiêm pháp luật, đôi mắt tinh tường để phát hiện nguy cơ, nhưng cũng phải có trái tim ấm áp để không đánh mất niềm tin vào khả năng phục thiện của con người. Do đó, đặc biệt coi trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp trong lực lượng; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ về pháp luật, nghiệp vụ, điều lệnh, kỹ năng xử lý tình huống, tâm lý học, giáo dục học, xã hội học, công tác xã hội, kỹ năng số và kiến thức về quyền con người; tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; quan tâm đúng mức đến đời sống của cán bộ, chiến sĩ, nhất là những đơn vị đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, địa bàn khó khăn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu dự cuộc làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư đồng bộ từ con người đến cơ sở vật chất, trang thiết bị, công nghệ quản lý; thường xuyên tổng kết thực tiễn, nghiên cứu hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách về thi hành án hình sự, quản lý giam giữ, giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, tái hòa nhập cộng đồng.

Các bộ, ngành, địa phương chia sẻ trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ trong công tác tái hòa nhập cộng đồng, không để người chấp hành án phạt tù trở về cộng đồng mà không ai đón nhận, không ai giúp đỡ, không có cơ hội làm lại. Lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng luôn đoàn kết, thống nhất, vượt mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần xây dựng nền công lý nghiêm minh, nhân văn, xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

HẠNH NGUYÊN