Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 6 định hướng trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân

Chiều 13/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn công tác Trung ương đã thăm, làm việc với Cục Cảnh sát Quản lý Trại giam, Cơ sở Giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng (QLTG, CSGDBB, TGD).

Dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương; Lê Minh Trí, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Hải Ninh, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Nguyễn Quốc Đoàn, Tổng Thanh tra Chính phủ; Đặng Khánh Toàn, Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng tham dự buổi làm việc.

Cùng dự có các đồng chí: Thượng tướng Tô Ân Xô, Trợ lý Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư; các đồng chí lãnh đạo các ban, ngành chức năng.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường tặng hoa chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm duyệt Đội Danh dự Công an nhân dân.

Về phía Bộ Công an có: Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an; Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường, Ủy viên Đảng ủy Công an Trung ương, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD; các đồng chí Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Bộ Công an…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các đồng chí trong Đoàn công tác, lãnh đạo Bộ Công an chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD.

Trước buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã duyệt Đội danh dự Công an nhân dân; tham quan mô hình trại giam thông minh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham quan mô hình trại giam thông minh.

Gắn công tác quản lý, giáo dục, cải tạo với phòng ngừa tội phạm và tái hòa nhập cộng đồng

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vui mừng đến thăm, làm việc với Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD; đánh giá đây là đơn vị có nhiệm vụ rất khó khăn, thầm lặng nhưng có ý nghĩa hết sức quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và thực hiện chính sách hình sự nhân đạo của Đảng, Nhà nước ta.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí biểu dương và chúc mừng những thành tích mà lực lượng Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD đã đạt được trong thời gian qua.

“Điều tôi đánh giá cao trước hết là hệ lực lượng đã có bước chuyển quan trọng về tư duy. Nếu trước đây, nhiệm vụ chủ yếu là quản lý giam giữ, bảo đảm an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ, thì hôm nay các đồng chí đã từng bước tiếp cận theo tư duy quản trị hiện đại hơn; vừa làm tốt công tác thi hành án hình sự, vừa chủ động nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược, hoàn thiện thể chế, chính sách; gắn công tác quản lý, giáo dục, cải tạo với phòng ngừa tội phạm và tái hòa nhập cộng đồng. Đó là sự chuyển biến rất đúng hướng, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền quản trị quốc gia hiện đại”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đồng thời ghi nhận những kết quả rất quan trọng trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách về thi hành án hình sự; tổ chức thực hiện nghiêm các chính sách nhân đạo, khoan hồng của Đảng, Nhà nước; từng bước hiện đại hóa hệ thống cơ sở giam giữ, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình trại giam thông minh; đồng thời giữ vững an ninh, an toàn tuyệt đối trong toàn hệ thống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao lực lượng Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD và cho rằng, dù khối lượng công việc rất lớn, trong khi điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn, nhưng lực vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ, kể cả những thời khắc khó khăn của đại dịch COVID-19; đã thực hiện tốt công tác đặc xá, giảm thời hạn chấp hành án, tha tù trước thời hạn có điều kiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Khi chúng ta kết hợp hài hòa giữa sự nghiêm minh của pháp luật với lòng nhân ái, khoan dung của chế độ thì sẽ khơi dậy được khát vọng hoàn lương.

“Chỉ riêng ba đợt đặc xá năm 2025 và 2026 đã có trên 32.000 người được trở về với gia đình, cộng đồng; tỷ lệ tái phạm chỉ khoảng 0,06%. Con số này phản ánh hiệu quả của công tác quản lý, giáo dục, cải tạo; đồng thời khẳng định khi chúng ta kết hợp hài hòa giữa sự nghiêm minh của pháp luật với lòng nhân ái, khoan dung của chế độ thì sẽ khơi dậy được khát vọng hoàn lương, giúp nhiều người lầm lỗi trở thành công dân có ích. Bộ Công an đặt mục tiêu mỗi năm giảm hơn 10% tội phạm. Đây là việc rất đáng hoan nghênh, giảm người phạm tội, sẽ giảm hàng chục nghìn gia đình không có người phải tù tội, cũng giảm từng ấy gia đình bị xâm hại, hàng nghìn gia đình có niềm vui. Ý nghĩa nhân văn của việc này rất lớn, rất quan trọng, bởi khi gia đình có người phạm tội, con cái, bố mẹ họ cũng bị ảnh hưởng, bị mặc cảm", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.

Các đại biểu dự buổi làm việc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đánh giá cao những nỗ lực xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng của Cục Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD và toàn lực lượng bởi công tác trên địa bàn rộng, trong môi trường đặc biệt khó khăn, áp lực và nhiều nguy hiểm, nhưng vẫn luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, kỷ luật, kỷ cương, tinh thần trách nhiệm, tận tụy với công việc.

“Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác mà lực lượng vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng là sự ghi nhận xứng đáng đối với những cống hiến, hy sinh bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong suốt 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Các đại biểu lắng nghe Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ thấu hiểu và chia sẻ với những khó khăn, vất vả của CBCS lực lượng Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD và cho rằng, đằng sau những con số về an ninh, an toàn, về số người được giáo dục, cải tạo, đặc xá, tái hòa nhập cộng đồng là biết bao ngày đêm thầm lặng, những ca trực kéo dài, những bữa cơm vội, những dịp lễ, Tết không thể sum họp cùng gia đình của cán bộ, chiến sỹ. Nhiều đơn vị đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn; công việc thường xuyên phải đối mặt với áp lực, hiểm nguy, với những diễn biến tâm lý phức tạp của người thi hành án; chỉ một phút lơ là cũng để lại hậu quả lớn.

“Có những khó khăn không thể nói thành lời, những hy sinh không được nhiều người biết đến, những nỗi buồn và sự căng thẳng các đồng chí phải tự mình vượt qua sau cánh cổng trại giam. Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn thấu hiểu, ghi nhận những cống hiến thầm lặng của các đồng chí, đã góp phần giữ vững an ninh trật tự của đất nước, giữ gìn sự cho bình yên xã hội”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.

Đổi mới căn bản tư duy về thi hành án hình sự và công tác quản lý, giáo dục, cải tạo

Về nhiệm vụ thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu 6 định hướng. Cụ thể, thứ nhất là đổi mới căn bản tư duy về thi hành án hình sự và công tác quản lý, giáo dục, cải tạo. Phải nhận thức đầy đủ rằng công tác thi hành án phạt tù, thi hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng có vị trí quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền và phát triển đất nước.

Phải vượt khỏi tư duy chỉ quản lý trong phạm vi buồng giam, khu giam, trại giam; phải liên thông với toàn bộ quá trình tố tụng hình sự; với quản lý dân cư, quản lý xã hội; với công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm; với giáo dục nghề nghiệp, việc làm, an sinh xã hội và phát triển con người. Phải quản lý chặt chẽ “đầu vào”, tổ chức tốt quá trình giáo dục, cải tạo và chuẩn bị chu đáo “đầu ra”.

"Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý phạm nhân” sang quản trị quá trình cải tạo con người; từ đánh giá chủ yếu bằng việc không để xảy ra mất an ninh, an toàn sang đánh giá đầy đủ hơn bằng sự chuyển biến về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng lao động, khả năng tái hòa nhập và tỷ lệ không tái phạm. Thành công lớn nhất của trại giam không chỉ là giữ phạm nhân thật chặt mà còn là giúp phạm nhân trở về nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng, sống thật tốt và có ích cho xã hội", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.

Thứ hai, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đó là phải bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở giam giữ; chấp hành nghiêm các quy định pháp luật, bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo quy định.

“Đây là yêu cầu số một, là nền tảng của mọi nhiệm vụ. Không được để xảy ra bị động, bất ngờ; không để hình thành điểm nóng; không để tội phạm móc nối, chỉ đạo hoạt động bên ngoài; không để vật cấm, ma túy, thiết bị liên lạc trái phép xâm nhập cơ sở giam giữ. An toàn không chỉ là tường rào, khóa cửa, vọng gác; mà còn là an toàn về chính trị, tư tưởng, dữ liệu, quy trình, cán bộ, môi trường và y tế. Một sơ hở nhỏ trong môi trường này có thể dẫn đến hậu quả rất lớn. Vì vậy, phải quản lý bằng kỷ luật nghiêm, quy trình chặt, công nghệ hiện đại và trách nhiệm cá nhân rõ ràng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Đồng chí yêu cầu Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an cần rà soát tổng thể quy hoạch, quy mô giam giữ; có lộ trình cụ thể đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp các trại giam xuống cấp, quá tải; bảo đảm điều kiện ăn, ở, sinh hoạt, học tập, lao động, khám chữa bệnh cho phạm nhân theo đúng quy định của pháp luật.

Giảm tội phạm có ý nghĩa xã hội rất sâu sắc và rất nhân văn

Nhiệm vụ thứ ba mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra, đó là gắn chặt công tác thi hành án hình sự với phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và xây dựng xã hội an toàn từ gốc để phục vụ hiệu quả công tác phòng ngừa, điều tra, đấu tranh. Qua từng vụ án, từng nhóm phạm nhân, phải phân tích được những khoảng trống trong quản lý nhà nước, những vấn đề xã hội phát sinh, những nguyên nhân dẫn con người đến phạm tội để kiến nghị biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Giảm một người phạm tội là giữ được một người không phải vào tù, một gia đình không bị đổ vỡ, một gia đình khác không trở thành nạn nhân.

Giảm tội phạm có ý nghĩa xã hội rất sâu sắc và rất nhân văn. Giảm một người phạm tội là giữ được một người không phải vào tù, một gia đình không bị đổ vỡ, một gia đình khác không trở thành nạn nhân; giảm gánh nặng cho ngân sách và cho toàn xã hội.

“Giảm 5% số vụ phạm tội thì có hơn 2.500 gia đình, dòng họ không có người đi tù; và cũng chừng ấy gia đình không bị tội phạm xâm hại. Bây giờ các đồng chí đặt mục tiêu giảm hơn 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội thì con số và ý nghĩa đó còn có giá trị cao hơn nữa. Đây là mục tiêu rất quan trọng, chúng ta phải thực hiện bằng được để xây dựng một xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc lại.

Nhiệm vụ thứ tư đó là công tác tái hòa nhập cộng đồng. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thì phải coi nhiệm vụ này là một bộ phận không thể tách rời của quá trình thi hành án; đồng chí yêu cầu phải đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục; tăng cường tư vấn tâm lý, giáo dục pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống; tổ chức đào tạo nghề sát với nhu cầu của thị trường lao động; kết nối với gia đình, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các tổ chức xã hội.

“Tôi đề nghị Bộ Công an chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng doanh nghiệp xây dựng cơ chế đồng bộ, hiệu quả thực chất để hỗ trợ đào tạo nghề, tín dụng, việc làm, nhà ở và tư vấn pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù. Cần xác định rõ đây không chỉ là việc của ngành Công an; đây là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Nhiệm vụ thứ 5 đó là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng mô hình quản lý trại giam hiện đại, thông minh, an toàn và nhân văn, phục vụ ba mục tiêu: quản lý chặt chẽ hơn - giáo dục hiệu quả hơn - bảo vệ quyền con người tốt hơn. Trước hết, phải chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy và phương pháp làm việc; khẩn trương hoàn thiện kiến trúc dữ liệu, cơ sở dữ liệu dùng chung; kết nối đồng bộ với các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và quản lý dân cư; tiến tới xây dựng hồ sơ số toàn diện về quá trình chấp hành án, giáo dục, cải tạo và tái hòa nhập.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng lực lượng Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, các thiết bị giám sát thông minh để hỗ trợ phân loại đối tượng, nhận diện nguy cơ, dự báo hành vi, phòng ngừa tự sát, trốn, chống phá, bạo lực; giảm áp lực cho cán bộ và nâng cao hiệu quả quản lý. Đồng thời, lưu ý phải bảo đảm tuyệt đối an ninh mạng, an toàn hệ thống, bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật đời tư và quyền, lợi ích hợp pháp của con người; không để lộ lọt, mất dữ liệu hoặc bị lợi dụng, khai thác trái phép.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nhiệm vụ thứ 6 là xây dựng lực lượng Cảnh sát quản lý trại giam thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và nhân văn.

"Tôi muốn nhấn mạnh cán bộ là yếu tố then chốt, quyết định. Làm công tác này phải có cái đầu tỉnh táo để giữ nghiêm pháp luật, đôi mắt tinh tường để phát hiện nguy cơ, nhưng cũng phải có trái tim ấm áp để không đánh mất niềm tin vào khả năng phục thiện của con người. Địa bàn công tác của các đồng chí thường xa trung tâm, môi trường khép kín, áp lực lớn, công việc đơn điệu nhưng nguy cơ rất phức tạp. Do đó, phải đặc biệt coi trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ không chỉ về pháp luật, nghiệp vụ, điều lệnh, kỹ năng xử lý tình huống, mà cả về tâm lý học, giáo dục học, xã hội học, công tác xã hội, kỹ năng số và kiến thức về quyền con người. Lực lượng các đồng chí đông, địa bàn rộng thì kỷ luật càng phải nghiêm. Phải tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Đồng thời yêu cầu phải quan tâm đúng mức đến đời sống vật chất, tinh thần, điều kiện làm việc, nhà ở, chế độ, chính sách đối với cán bộ, chiến sĩ, nhất là những đơn vị đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, địa bàn khó khăn. Quản lý cán bộ phải nghiêm, nhưng chăm lo cho cán bộ phải thực chất; yêu cầu cán bộ hy sinh, cống hiến thì tổ chức phải quan tâm, bảo vệ và tạo điều kiện để cán bộ yên tâm công tác…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu dự buổi làm việc,

Thay mặt lực lượng Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Trường tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; khẳng định sẽ lãnh đạo, chỉ đạo toàn lực lượng quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nhiệm vụ mà đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và lãnh đạo Bộ Công an giao; tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, chủ động, đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý giam giữ, giáo dục, cải tạo phạm nhân, học sinh và trại viên; xây dựng lực lượng Cảnh sát QLTG, CSGDBB, TGD thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phương Thủy - Khổng Hà