Xây dựng 'lá chắn thép' trên không gian mạng trong tình hình mới

Kẻ xấu đang triệt để lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng, tán phát thông tin giả, xấu độc nhằm chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, gây nhiễu loạn đời sống tinh thần, làm suy giảm niềm tin của nhân dân. Vì vậy, việc sử dụng tối ưu không gian mạng-“lá chắn thép” để tiến công địch trong thời bình là nhiệm vụ cấp bách hiện nay.

Kẻ thù giấu mặt và những thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ giả mạo khuôn mặt (deepfake) và các nền tảng số đang làm thay đổi phương thức tiến hành chiến tranh thông tin. Đằng sau chiêu bài "tự do internet", "tự do ngôn luận", các thế lực thù địch âm mưu thúc đẩy "diễn biến hòa bình", kích động "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng và gây mất ổn định chính trị-xã hội. Những phương thức chống phá này không còn là nguy cơ tiềm tàng mà đã trở thành một bộ phận của các hình thái xung đột hiện đại trên thế giới, đòi hỏi các quốc gia phải chủ động nhận diện, phòng ngừa và ứng phó hiệu quả.

Viện Nghiên cứu 486 (Bộ tư lệnh 86) săn tìm các mối nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng. Ảnh: qdnd.vn

Trên bình diện quốc tế, bức tranh về cuộc chiến này ngày càng cho thấy những tín hiệu “báo động đỏ”. Tại một số cuộc chiến trên thế giới gần đây cho thấy, các chiến dịch tấn công mạng liên tục leo thang với mức độ tinh vi chưa từng có; từ việc tán phát mã độc, cài cắm gián điệp mạng đến công phá trực tiếp vào hạ tầng năng lượng và giao thông vận tải nhằm dọn đường cho các hoạt động tác chiến. Những đòn tấn công này không chỉ làm tê liệt hệ thống kỹ thuật mà còn gây nhiễu loạn bộ máy chỉ huy, đánh gục ý chí kháng cự của dân chúng. Đây là minh chứng sống động và nguy hiểm của hình thái “chiến tranh lai” hiện đại.

Trong cuộc chiến này, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng sẽ trở nên yếu ớt nếu không dựa trên nền tảng niềm tin của nhân dân và một chiến lược chỉ huy đồng bộ. Sức mạnh bảo vệ chủ quyền không gian mạng không chỉ nằm ở thuật toán mà cốt yếu ở sự thống nhất về tư tưởng và “thế trận lòng dân” trên mọi mặt trận.

Từ phòng ngự sang chủ động tiến công

Thời gian qua, các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng để tán phát nhiều luận điệu sai trái, xuyên tạc vai trò của Quân đội trong bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Chúng vu cáo việc Quân đội tham gia bảo vệ an ninh mạng là "quân sự hóa internet", cổ xúy tư tưởng "phi chính trị hóa" Quân đội, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, xuyên tạc mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước, Quân đội với nhân dân. Chúng lợi dụng một số vụ việc cá biệt để quy chụp, bôi nhọ phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, phủ nhận hiệu quả hoạt động của lực lượng tác chiến không gian mạng. Trơ tráo hơn, chúng sử dụng kỹ thuật cắt ghép tinh vi để vu khống “Quân đội làm màu” trong công tác cứu hộ-cứu nạn, hay xuyên tạc các hoạt động bảo vệ pháp luật là "đàn áp tiếng nói bất đồng bằng bạo lực". Chúng còn cố tình phủ nhận hiệu quả hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của lực lượng tác chiến không gian mạng khi rêu rao rằng đây chỉ là hình thức tiêu tốn ngân sách, rồi núp bóng chiêu bài "tự do internet" tuyệt đối để quy kết Quân đội vi phạm quyền tự do ngôn luận. Những luận điệu này không mới nhưng cực kỳ thâm độc, nhằm kích động “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” LLVT và làm suy giảm niềm tin của nhân dân.

Phải khẳng định rõ: Sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội không chỉ là nguyên tắc mà còn là điều kiện tiên quyết, mang ý nghĩa sống còn và là “kim chỉ nam” cho mọi hành động cách mạng của Quân đội ta. Nếu coi Quân đội là "lá chắn thép" bảo vệ Tổ quốc thì sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng chính là nhân tố quyết định tạo nên sức mạnh, bản lĩnh chính trị và khả năng hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ. Tách rời sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội là tước đi sự sống và sinh mệnh chính trị của Quân đội ta. Trung thành với Đảng không mâu thuẫn với trung thành với Tổ quốc và nhân dân, bởi Đảng ta không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của nhân dân và toàn thể dân tộc.

Thực tiễn cho thấy, từ chiến tranh giải phóng dân tộc đến phòng, chống đại dịch Covid-19, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, Quân đội luôn là lực lượng nòng cốt, là chỗ dựa tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Đó là minh chứng thuyết phục bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc, bảo vệ uy tín, hình ảnh và phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác lập tầm nhìn nhất quán: Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đây là mục tiêu, là mệnh lệnh chiến lược định hướng cho toàn quân phải chuyển mình mạnh mẽ từ phòng ngự sang chủ động tiến công: Nhận diện mầm mống độc hại ngay từ khi chúng còn là những thuật toán sơ khai, đánh thẳng vào trung tâm điều phối tin giả bằng lập luận khoa học sắc bén, kết hợp nhuần nhuyễn giữa công nghệ đỉnh cao với sức mạnh vô địch của "thế trận lòng dân".

Cách tiếp cận của Việt Nam tạo nên sự khác biệt rõ rệt nếu so với mô hình thuần túy kỹ thuật trên thế giới. Chúng ta không chỉ xây dựng những rào chắn mã lệnh mà xây dựng một hệ sinh thái an ninh dựa trên sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng và niềm tin sắt đá của nhân dân. Sự kết hợp giữa vũ khí công nghệ và điểm tựa lòng dân chính là “lá chắn thép” bảo đảm cho chủ quyền số quốc gia luôn vững vàng trước mọi "cơn bão" thông tin.

Thực tiễn hoạt động tác chiến trên không gian mạng thời gian qua đã khẳng định: Sức mạnh thực sự nằm ở sự hiệp đồng toàn diện. Trên mặt trận ấy, Ban chỉ đạo 35 và lực lượng bảo vệ nền tảng trên không gian mạng là những chiến sĩ “cận chiến” kiên cường trên mọi nền tảng mạng xã hội. Đội ngũ chuyên gia kỹ thuật đóng vai trò là những “mắt thần” tinh tường soi quét, vô hiệu hóa mọi mã độc và đòn tấn công mạng. Đặc biệt, mỗi người dân đã trở thành một vọng gác số mẫn cán, cùng chung tay phủ xanh không gian mạng bằng dòng chủ lưu thông tin tích cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy sự thật đập tan sự dối trá. Tinh thần Đại hội XIV của Đảng đã thực sự hóa thân vào từng bài viết, từng chiến dịch truyền thông của mỗi cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Đó không chỉ là tác chiến thông tin mà là sự tiếp nối truyền thống đánh giặc bằng sức mạnh tổng hợp của dân tộc trong kỷ nguyên số. Đây chính là cội nguồn của sức mạnh và niềm tin chiến thắng.

Trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ Quân đội ta trong phát huy vai trò là lực lượng xung kích đi đầu, xứng đáng là “lá chắn thép” trên không gian mạng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Muốn vậy cần thực hiện tốt các điểm căn cốt sau đây:

Thứ nhất, mỗi cán bộ, chiến sĩ phải nâng cao lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị, luôn kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, thể hiện rõ phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trên môi trường số. Không gian mạng là nơi các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị gia tăng chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt. Do đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ cần có sức đề kháng tốt để luôn vững vàng trước các thông tin xấu độc, không dao động, ngả nghiêng, mơ hồ khi đối mặt với những sản phẩm văn hóa độc hại, giữ vững trận địa tư tưởng-văn hóa của Đảng trong Quân đội, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng từ sớm, từ xa; không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Thứ hai, không ngừng học tập, đổi mới sáng tạo, nâng cao trình độ công nghệ thông tin, năng lực tác chiến không gian mạng. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải chủ động tự nghiên cứu, làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại, nhất là an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn để đủ khả năng phát hiện, nhận diện, kịp thời ngăn chặn, phản công các cuộc tấn công mạng, bảo vệ hệ thống thông tin quân sự và bí mật quốc gia.

Thứ ba, phát huy vai trò chủ động, tích cực, nhạy bén trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Cán bộ, chiến sĩ không chỉ phòng thủ chắc mà còn phải chủ động, tích cực tấn công bằng lý luận sắc bén, lập luận chặt chẽ, thông tin chính xác, góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin của nhân dân và toàn quân. Đây chính là biểu hiện sinh động của trận đánh trong thời bình, nơi mỗi quân nhân là một chiến sĩ thông tin kiên cường, quyết chiến và quyết thắng những kẻ giấu mặt nguy hiểm; tuyệt đối không mắc mưu “diễn biến hòa bình”.

Thứ tư, xây dựng ý thức kỷ luật số và văn hóa ứng xử chuẩn mực trên không gian mạng theo chuẩn mực văn hóa Bộ đội Cụ Hồ. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải chấp hành nghiêm quy định bảo mật, bí mật quân sự, bí mật quốc gia; sử dụng mạng xã hội đúng mục đích, không để lộ bí mật quân sự, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng. Tích cực lan tỏa giá trị tốt đẹp, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ-bộ đội của nhân dân trong thời đại số, góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.

Bảo vệ chủ quyền Tổ quốc trên không gian mạng không phải là nhiệm vụ của riêng bất kỳ lực lượng nào mà là cuộc chiến chính nghĩa-cuộc chiến đấu trong thời bình của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với bản lĩnh chính trị vững vàng và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, chúng ta có đủ niềm tin để khẳng định rằng: Mọi âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc, chống phá trên không gian mạng, dù tinh vi, xảo quyệt đến đâu cũng nhất định bị đẩy lùi; nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ quyền, lợi ích quốc gia-dân tộc trên không gian mạng sẽ luôn được giữ vững.

Thượng tá, TS NGÔ XUÂN MAI, Trưởng phòng Khoa học quân sự, Bộ tư lệnh 86