Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ để đại biểu Quốc hội đáp ứng yêu cầu nhiệm kỳ mới

Tại Tọa đàm “Hành trang và kỹ năng của đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức chiều 27/3, Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh khẳng định, trong bối cảnh mới, đại biểu Quốc hội cần hoạt động trong một hệ sinh thái hỗ trợ.

Ủy viên là đại biểu Quốc hội chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: Quang Khánh

Cụ thể, hệ sinh thái này bao gồm: Hệ thống dữ liệu dùng chung; bộ máy tham mưu; mạng lưới chuyên gia theo từng lĩnh vực và các công cụ số phục vụ giám sát theo thời gian thực.

"Trong thời đại chuyển đổi số, quan trọng nhất là tiếng nói của dữ liệu. Đại biểu không thể chỉ dựa vào cảm nhận hay thông tin định tính như trước, mà phải dựa trên dữ liệu để phân tích, lập luận và giám sát. Vì vậy, muốn đại biểu có năng lực mới thì cơ chế và hệ sinh thái hỗ trợ phải thay đổi tương ứng", ông Bế Trung Anh cho biết.

Về thể chế, thời gian qua đã có nhiều bước tiến theo hướng nâng cao tính chuyên nghiệp của đại biểu Quốc hội, thể hiện qua việc tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, tăng yêu cầu về thực thi và đặc biệt là tăng cường trách nhiệm giải trình.

Một nội dung quan trọng khác được ĐBQH Bế Trung Anh nhấn mạnh là đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đại biểu. Lâu nay, hoạt động bồi dưỡng còn nặng về truyền đạt kiến thức, trong khi điều đại biểu cần là năng lực hành động.

"Đại biểu có thể biết nhiều, nhưng hành động và xử lý vấn đề đến đâu là câu chuyện khác. Vì vậy, cần chuyển từ đào tạo kiến thức sang đào tạo năng lực, đặc biệt là năng lực xử lý tình huống thực tế, như xử lý khủng hoảng truyền thông trong môi trường số", ĐBQH Bế Trung Anh kiến nghị.

Bên cạnh đó, hoạt động bồi dưỡng không nên chỉ tổ chức một lần vào đầu nhiệm kỳ, mà cần thực hiện thường xuyên, bởi bối cảnh hiện nay thay đổi rất nhanh, nhiều tình huống mới phát sinh mà trước đó chưa từng có tiền lệ.

Toàn cảnh Tọa đàm “Hành trang và kỹ năng của đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”. Ảnh: Quang Khánh

Nói về công tác bồi dưỡng đại biểu thời gian tới, ĐBQH Bế Trung Anh tập trung vào 5 nhóm năng lực chính, gồm: Tư duy chiến lược và thể chế; năng lực phân tích và phản biện chính sách; năng lực giám sát dựa trên dữ liệu và thời gian thực; năng lực tranh luận nghị trường có chiều sâu; kỹ năng truyền thông, xử lý khủng hoảng trong môi trường số.

Đồng thời, ĐBQH Bế Trung Anh đề xuất cho phép đại biểu được tiếp cận dữ liệu của các cơ quan hành pháp ở mức độ cần thiết. Bởi nếu hoạt động giám sát chỉ dựa trên các báo cáo định kỳ sẽ luôn đi sau. Còn muốn theo hướng kiến tạo, đồng hành và thúc đẩy cải cách, thì hoạt động giám sát phải song hành với quá trình điều hành của Chính phủ, dựa trên dữ liệu và thông tin cập nhật.

Để đại biểu đáp ứng yêu cầu của nhiệm kỳ mới, cần xây dựng cơ chế tốt hơn, thể chế hiện đại và hệ thống đào tạo, bồi dưỡng thực chất hơn, hỗ trợ đại biểu thực hiện vai trò, nhiệm vụ của mình, Ủy viên là đại biểu Quốc hội chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Bế Trung Anh nêu rõ.

Trang Nhung