Xây dựng 'bản đồ âm thanh' của Việt Nam qua 'Thanh âm từ đất Việt'

Từ ngày 18-3, vào 22 giờ 30 thứ Tư hằng tuần trên kênh Đài Truyền hình Việt Nam (VTV1), chương trình truyền hình mới mang tên Thanh âm từ đất Việt sẽ chính thức lên sóng.

Không chỉ đơn thuần là một chương trình âm nhạc, đây còn là hành trình khám phá bản sắc Việt Nam qua những thanh âm gần gũi trong đời sống thường nhật.

Mỗi vùng đất đều mang trong mình một “nhịp điệu” riêng: Tiếng rao nơi phố cổ, âm thanh lao động ở làng nghề, hay những làn điệu dân ca vang lên trong mùa lễ hội.

Những âm thanh tưởng chừng quen thuộc ấy, khi được lắng nghe một cách trọn vẹn, lại chứa đựng chiều sâu văn hóa và ký ức cộng đồng.

Thanh âm từ đất Việt lựa chọn cách tiếp cận khác biệt khi không chỉ ghi nhận các thanh âm như một dạng tư liệu, mà còn biến chúng thành chất liệu sáng tạo.

Các nghệ sĩ tham gia chương trình sẽ trực tiếp đến địa phương, gặp gỡ nghệ nhân, thu âm âm thanh bản địa và phát triển thành các tác phẩm âm nhạc mới.

Diễn viên, Ca sĩ Quang Anh trao đổi với các nghệ nhân về cách hát Trống quân. Ảnh: VTV.

Ý tưởng cốt lõi của chương trình là mỗi vùng đất đều có “linh hồn âm thanh” riêng. Khi những thanh âm ấy được chắt lọc và kể lại bằng ngôn ngữ âm nhạc hiện đại, khán giả sẽ có thêm một cách cảm nhận sâu sắc hơn về văn hóa và con người Việt Nam.

Mỗi tập dài khoảng 15 phút, được xây dựng theo cấu trúc ba phần: Khám phá vùng đất - thu âm và sáng tạo - trình diễn tác phẩm hoàn chỉnh. Sự kết hợp giữa yếu tố truyền hình thực tế, âm nhạc và du lịch văn hóa giúp chương trình mang lại trải nghiệm đa chiều.

Điểm nhấn của mỗi tập là một MV âm nhạc được sản xuất từ chính những thanh âm thu thập tại thực địa, hòa quyện cùng cảnh sắc và nhịp sống địa phương.

Tập đầu tiên mang tên Khúc xuân Dạ Trạch đưa khán giả đến Đền Dạ Trạch - nơi gắn với truyền thuyết Chử Đồng Tử và là không gian văn hóa đặc trưng của làn điệu trống quân.

Đồng hành trong hành trình là ca sĩ, diễn viên Quang Anh trong vai trò MC, cùng nhà sản xuất âm nhạc Lưu Quang Trung, rapper Dr Peem và nhóm Band Văn nghệ.

Các nghệ sĩ không chỉ tìm hiểu lịch sử, mà còn trực tiếp dựng “trống đất”, lắng nghe những câu hát giao duyên và thử nghiệm sáng tạo từ nhịp điệu dân gian.

Từ chất liệu thu được, ê-kíp đã phát triển bản mashup giữa Khúc Xuân (nhạc sĩ Võ Thiện Thanh) và Hoa cỏ mùa xuân (nhạc sĩ Bảo Chấn), tạo nên một sản phẩm âm nhạc mang hơi thở hiện đại nhưng vẫn giữ tinh thần truyền thống.

Theo kế hoạch, mùa đầu tiên gồm 10 tập với nhiều điểm đến văn hóa đặc sắc trên cả nước như tiếng rao ở Hà Nội, làng rèn Đa Sỹ, quan họ làng Diềm, làng lụa Vạn Phúc, hang động Quảng Bình hay không gian cồng chiêng Tây Nguyên.

Thông qua mỗi hành trình, chương trình hướng tới việc xây dựng một “bản đồ âm thanh” của Việt Nam – nơi thiên nhiên, văn hóa và đời sống hòa quyện trong các tác phẩm mang tinh thần world music.

Với cách kể chuyện bằng âm thanh, Thanh âm từ đất Việt được kỳ vọng không chỉ kết nối truyền thống với đương đại, mà còn góp phần quảng bá vẻ đẹp văn hóa và con người Việt Nam đến đông đảo khán giả trong và ngoài nước.

VIẾT THỊNH