Xanh hóa Trường Sa – Hành trình kiến tạo môi trường sống nơi đầu sóng

Giữa trùng khơi mênh mông của Tổ quốc, nơi cái nắng rát bỏng và vị mặn chát của biển đã trở thành điều quen thuộc, những mầm xanh vẫn kiên cường vươn lên từ cát sỏi khô cằn. Từ chương trình “Xanh hóa Trường Sa” được Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân triển khai năm 2021, màu xanh của sự sống từng ngày lan tỏa trên những hòn đảo tiền tiêu thiêng liêng, viết tiếp câu chuyện về ý chí, nghị lực của con người Việt Nam nơi đầu sóng, ngọn gió.

Toàn cảnh đảo Song Tử Tây.

Hơn 5 năm triển khai chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, màu xanh đã hiện hữu rõ nét trên từng đảo nổi, đảo chìm, tạo nên diện mạo mới cho vùng biển đảo tiền tiêu của Tổ quốc. Các mảng xanh góp phần cải thiện cảnh quan, điều hòa vi khí hậu, tạo bóng mát và nâng cao đời sống cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên đảo. Mỗi tán cây vững vàng trước gió biển như một “cột mốc sống”, khẳng định sức sống bền bỉ và ý chí kiên cường nơi đầu sóng, ngọn gió.

Một góc của đảo Trường Sa.

Trong hải trình thăm và làm việc tại 7 đảo và Nhà giàn DK1/16 của Đoàn công tác số 8 vừa qua, chúng tôi có dịp đặt chân đến đảo Nam Yết. Giữa cái nắng như thiêu đốt và hơi muối mặn mòi trong gió biển, một khu vườn ươm nhỏ hiện lên đầy sức sống. Những luống cây non được che chắn cẩn thận bằng lưới, giảm bớt tác động khắc nghiệt của thời tiết. Từng gốc cây được giữ ẩm bằng nguồn nước ngọt quý giá chắt chiu và sử dụng tiết kiệm. Mỗi giọt nước ngọt nơi đây đều được tính toán kỹ lưỡng, như một tài sản vô giá giữa biển khơi, nuôi dưỡng từng mầm xanh vươn lên giữa Trường Sa.

Thượng tá Nguyễn Quốc Tuấn, Chính trị viên đảo Nam Yết, chia sẻ: Chúng tôi đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ chức đoàn thể tham gia ươm, chăm sóc và trồng cây. Khi cây đạt chiều cao khoảng 50 cm, đủ khả năng thích nghi, sẽ được đưa ra trồng tại các vị trí phù hợp hoặc hỗ trợ các đảo khác.

Các chiến sĩ tại đảo Nam Yết chăm sóc vườn ươm.

Từ năm 2021 đến nay, chương trình “Xanh hóa Trường Sa” đã đạt nhiều kết quả ý nghĩa. Hơn 100 nghìn cây xanh các loại đã được trồng trên các đảo nổi và đảo chìm, những loài cây phù hợp với môi trường khắc nghiệt như bàng vuông, mù u, phi lao, dừa… đã dần phủ xanh các khu vực vốn chỉ có cát trắng và đá san hô.

Chiến sĩ đảo Song Tử Tây chăm sóc cây bàng vuông.

Tại các đảo như Sinh Tồn, Song Tử Tây, Đá Lớn B, Trường Sa Đông, các mô hình vườn ươm quy mô nhỏ và trung bình dần được nhân rộng, giúp chủ động nguồn cây giống tại chỗ. Cùng với đó, hệ thống vườn rau khép kín, nhà che chắn gió và giải pháp tưới tiết kiệm nước được triển khai đồng bộ, góp phần cải thiện đời sống bộ đội và nhân dân trên đảo.

Trung tá Hoàng Văn Cường, Chính trị viên đảo Sinh Tồn, cho biết: Điều kiện thời tiết khắc nghiệt việc ươm trồng cây gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, các vườn ươm hay vườn rau đều được thiết kế có mái che, giữ độ ẩm ổn định và hạn chế tác động của gió biển. Để có được những tán cây xanh vươn mình trên đảo là cả một quá trình kiên trì, chăm sóc từng ngày. Khi cây trưởng thành, tạo bóng mát, đó là niềm vui lớn đối với cán bộ, chiến sĩ, những người gắn bó với đảo từng ngày, từng giờ.

Các chiến sĩ chăm sóc vườn rau tại đảo Đá Lớn B.

Hưởng ứng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, trong chuyến công tác đến với các đảo tiền tiêu của Tổ quốc, Đoàn số 8 năm 2026 Vùng 3 Hải quân đã trao tặng 3 tỷ đồng cho chương trình. Trong đo, Đoàn công tác tỉnh Sơn La hỗ trợ 500 triệu đồng xây dựng 2 vườn rau, tặng hạt giống rau các loại trị giá 10 triệu đồng cho các điểm đảo. Bên cạnh hoạt động hỗ trợ vật chất, đoàn còn trực tiếp tham gia trồng cây tại 2 đảo Song Tử Tây và Sơn Ca, góp phần lan tỏa tinh thần gắn bó giữa đất liền với hải đảo, tiếp thêm động lực để Trường Sa vững vàng, xanh hơn mỗi ngày.

Đoàn công tác trồng cây tại đảo Song Tử Tây.

Chia sẻ cảm nhận trong chuyến công tác đầy ý nghĩa, bà Lò Châu Thỏa, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Sơn La, bày tỏ: Ấn tượng đậm nét nhất đối với tôi là sự đổi thay từng ngày của các đảo, nơi màu xanh của cây cối và vườn rau đang dần phủ lên nền đá san hô khắc nghiệt. Chúng tôi có thể cảm nhận được sự hiện diện của cây xanh là minh chứng sinh động cho ý chí, nghị lực và quyết tâm của những người lính đang ngày đêm giữ biển đảo quê hương.

Từ những mầm cây nhỏ bé, Trường Sa hôm nay đang khoác lên mình màu xanh của niềm tin và hy vọng, nhiều cây đã trở thành cổ thụ, gắn bó với đảo hàng chục năm, chứng kiến bao đổi thay nơi hải đảo xa xôi. Hành trình xanh hóa vẫn tiếp tục với mục tiêu nâng cao tỷ lệ che phủ, đa dạng hóa chủng loại cây trồng, ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước và cải tạo đất. Sự chung tay của các địa phương, đơn vị và nhân dân cả nước sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu ấy. Giữa nơi đầu sóng, mỗi tán cây vươn mình trong gió biển đang viết tiếp câu chuyện về sự sống, về ý chí và trách nhiệm gìn giữ từng tấc đảo, sải biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Hoàng Văn Nghĩa