Vướng mặt bằng, Chủ tịch Cần Thơ yêu cầu xử lý dứt điểm

Siết tiến độ, chốt hạn xử lý trong tháng 4

Ghi nhận ngày 8/4, tại nhiều dự án, máy móc, nhân lực đã được huy động nhưng một số dự án không thể triển khai đồng loạt do mặt bằng "xôi đỗ", đứt đoạn. Không ít mũi thi công buộc phải làm cầm chừng hoặc "né" các vị trí chưa được bàn giao.

Ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ (bìa trái) cùng đoàn công tác kiểm tra tiến độ dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng ngày 18/3 (Ảnh: Đào Văn).

Trước đó, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên đã có văn bản chỉ đạo về giải pháp thúc đẩy giải ngân năm 2026, trong đó nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về giải phóng mặt bằng.

Theo chỉ đạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các chủ đầu tư, Trung tâm Phát triển quỹ đất và chính quyền địa phương rà soát toàn diện tình hình, phân loại cụ thể từng nhóm vướng mắc để đề xuất giải pháp xử lý.

Thành phố yêu cầu hoàn tất báo cáo, tham mưu tổ chức cuộc họp chuyên đề ngay trong tháng 4/2026 để trực tiếp chỉ đạo, xử lý dứt điểm, không để kéo dài sang các tháng sau.

Song song đó, quy định mới về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư vừa được UBND TP ban hành được kỳ vọng tạo thêm lực đẩy tháo gỡ "điểm nghẽn". Theo quy định, người dân được hỗ trợ tạm cư từ 3-12 triệu đồng/hộ/tháng; thưởng 20 triệu đồng khi bàn giao mặt bằng trước thời hạn; bố trí suất tái định cư tối thiểu 60m² đất hoặc 40m² nhà.

Mức hỗ trợ tái định cư dao động từ 180-450 triệu đồng, kèm chính sách ổn định đời sống từ 3-12 tháng. Quy định cũng làm rõ mức hỗ trợ theo thời điểm hình thành tài sản, tạo cơ sở pháp lý để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Nhận được mặt bằng, đơn vị thi công đường tỉnh 918, giai đoạn 2 thực hiện dự án.

Hàng chục dự án vướng mặt bằng

Thực tế cho thấy, giải phóng mặt bằng vẫn là "nút thắt" lớn nhất đối với tiến độ đầu tư công. Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp TP Cần Thơ vướng 42 dự án tại 27 xã, phường, với tổng kinh phí liên quan hơn 1.600 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí giải phóng mặt bằng hơn 1.100 tỷ đồng.

Trong khi đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp cũng ghi nhận nhiều dự án chậm kéo dài do người dân chưa đồng thuận đơn giá, thiếu quỹ tái định cư, phát sinh khiếu nại và khó khăn trong xác minh nguồn gốc đất.

Tại các công trường giao thông, tình trạng thi công gián đoạn diễn ra phổ biến. Nhiều đoạn tuyến đã hoàn thành nền đường nhưng phải dừng lại chờ mặt bằng, tạo nên những "điểm nghẽn" ngay trên công trường.

Điển hình, dự án cải tạo, nâng cấp, kết nối giao thông thủy bộ đường tỉnh 925B và kênh Nàng Mau (tổng mức đầu tư 1.700 tỷ đồng) hiện tiến độ các gói thầu chỉ đạt từ 1% đến dưới 7% do còn vướng mặt bằng với diện tích thu hồi khoảng 77ha, ảnh hưởng gần 1.600 hộ dân.

Tương tự, dự án đường tỉnh 927 (đoạn từ thị trấn Cây Dương đến TP Ngã Bảy cũ) dù đã đạt khoảng 50% khối lượng, nhưng vẫn "kẹt" tại hai điểm mặt bằng quan trọng, khiến toàn tuyến chưa thể thi công đồng bộ.

Ông Huỳnh Văn Khoa, Chỉ huy trưởng công trường, cho biết: "Những đoạn đã có mặt bằng, nhà thầu tổ chức thi công tăng ca để bù tiến độ. Tuy nhiên, chỉ cần vài điểm nghẽn chưa được bàn giao là toàn tuyến không thể triển khai đồng bộ, máy móc phải chờ, chi phí đội lên rất lớn".

Nhiều cọc đang chờ mặt bằng tại dự án đường tỉnh 917.

Theo một kỹ sư thi công, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở năng lực nhà thầu mà ở việc mặt bằng bàn giao không liên tục: "Công trường phải chia nhỏ mũi thi công, làm xong lại dừng, không thể tổ chức dây chuyền nên hiệu quả rất thấp. Nếu có mặt bằng sạch đồng loạt, tiến độ có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba".

Ở góc độ người dân, nhiều trường hợp đã đồng thuận khi chính sách rõ ràng. Ông Chiêm Thuận Kiệt (phường Cái Khế), có đất thuộc dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 91, chia sẻ: "Dự án không chỉ cải thiện giao thông mà còn giải quyết tình trạng ngập kéo dài nhiều năm. Khi được giải thích rõ, gia đình tôi thấy chính sách bồi thường hợp lý nên đã đồng ý bàn giao mặt bằng".

Việc chậm bàn giao mặt bằng không chỉ khiến công trường thi công cầm chừng mà còn làm hàng trăm tỷ đồng vốn đầu tư công chưa thể giải ngân, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và mục tiêu tăng trưởng của thành phố.

Đào Văn