Vùng Vịnh có thể 'đói' nếu chiến sự Iran kéo dài

Các tàu đi qua eo biển Hormuz năm 2012. (Ảnh: AP)

Đất đai của các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh khô hạn, nên họ hầu như không thể tự trồng đủ lương thực sử dụng.

Sáu quốc gia Ả-rập vùng Vịnh, gồm Oman, Ả-rập Xê-út, UAE, Qatar, Bahrain và Kuwait, nhập khẩu khoảng 85% lượng thực phẩm của họ. Tỷ lệ lên tới 90% với ngũ cốc. Oman là quốc gia tự chủ tốt nhất trong nhóm, nhưng vẫn phải nhập khẩu phần lớn lương thực.

Trong số khoảng 30 triệu tấn ngũ cốc nhập khẩu vào vùng Vịnh năm ngoái, khoảng 14 triệu tấn được vận chuyển tới Iran, và phần lớn đi qua eo biển Hormuz, theo dữ liệu từ hãng phân tích hàng hóa Kpler.

Nhiệt độ mùa hè ở vùng này thường xuyên chạm lên tới 50°C, trong khi lượng mưa trung bình hằng năm chưa đến 100 mm. Nông nghiệp quy mô lớn thực sự chưa bao giờ là một lựa chọn khả thi.

Eo biển được biết đến là tuyến hàng hải quan trọng cho vận chuyển dầu khí, nhưng cũng là tuyến huyết mạch đối với nhập khẩu lương thực của vùng Vịnh. Theo Trung tâm Thông tin hàng hải liên hợp, trong điều kiện bình thường có khoảng 138 tàu thuyền đi qua đây mỗi ngày, không chỉ chở dầu và khí đốt mà còn vận chuyển một phần lớn thực phẩm cho của khu vực.

Kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran bùng nổ và Tehran đáp trả, lưu lượng tàu đi eo biển đã giảm mạnh. Lloyd’s List, một ấn phẩm chuyên về vận tải biển, cho biết khoảng 200 con tàu đang mắc kẹt vì không thể đi qua eo biển này. Hầu hết các hãng vận tải lớn đã tạm ngừng hoàn toàn việc đặt chuyến đến Trung Đông.

Đối với Iraq, Kuwait, Bahrain và Qatar, hầu như không có phương án nào có thể thay thế. Phần lớn các chuyến hàng thực phẩm đường biển đều phải đi qua Hormuz. Việc đóng cửa không phận ở một số quốc gia vùng Vịnh càng gây gián đoạn giao thông nghiêm trọng.

“Nguy cơ mất an ninh lương thực trong khu vực đang hiện hữu ngay trước mắt. Các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc rất nhiều vào lương thực nhập khẩu”, ông Christian Henderson, trợ lý giáo sư nghiên cứu Trung Đông và quan hệ quốc tế tại Đại học Leiden ở Hà Lan, cho biết.

Theo chuyên gia này, các quốc gia xa hơn như Yemen, Sudan và Somalia phụ thuộc vào UAE như một “điểm trung chuyển”, vì thế cũng sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao nếu chiến sự kéo dài.

Bình Giang