Vừa nhậm chức, tân Thủ tướng Anh đã rơi vào thế khó vì lời đề nghị từ Tổng thống Mỹ Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh Andy Burnham. (Ảnh: People)

Thông tin này được đưa ra sau cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo hôm 20/7, ngay khi ông Burnham vừa nhậm chức Thủ tướng Anh. Ông Trump mô tả cuộc trò chuyện là “rất tốt”, ca ngợi “mối quan hệ tuyệt vời” giữa Mỹ và Anh.

Theo ông Trump, hai bên đã thảo luận về vấn đề thương mại, liên minh quân sự và rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, cùng nhiều vấn đề khác. Ông Burnham cũng mời tổng thống Mỹ đến Manchester dự hội nghị thượng đỉnh G20 vào năm tới.

Cả hai bên đều không công khai cho biết liệu việc sử dụng các cơ sở quân sự của Anh có được thảo luận hay không. Tuy nhiên, tờ Telegraph đưa tin, Washington đã yêu cầu ông Burnham tiếp tục cho phép Mỹ sử dụng căn cứ không quân RAF Fairford ở Gloucestershire và căn cứ Diego Garcia trên Ấn Độ Dương.

Một quan chức Mỹ nói với tờ báo, rằng ông Trump vẫn vô cùng thất vọng với các nước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã từ chối hoặc hạn chế quyền tiếp cận của Mỹ vào các căn cứ của họ trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Người tiền nhiệm của ông Burnham, Keir Starmer, ban đầu đã từ chối yêu cầu của Mỹ về việc sử dụng căn cứ Diego Garcia để tấn công Iran. Quyết định này đã khiến ông Trump tức giận. Sau đó, Tổng thống Mỹ nói rằng ông "rất thất vọng" về thủ tướng Anh. Việc này đã góp phần làm xấu đi nghiêm trọng quan hệ giữa London và Washington.

Sau đó, Anh cho phép máy bay Mỹ hoạt động từ căn cứ không quân RAF Fairford. Nhưng không lâu sau, căn cứ này trở thành tâm điểm của các cuộc biểu tình phản chiến yêu cầu London ngăn chặn việc sử dụng lãnh thổ Anh trong các cuộc tấn công vào Iran.

Thủ tướng Burnham chưa công khai tuyên bố liệu ông có ý định duy trì hoặc mở rộng quyền tiếp cận của Mỹ vào các cơ sở do Anh kiểm soát.

Quyết định của ông Burnham dự kiến sẽ chịu ảnh hưởng bởi sự phản đối trong nội bộ đảng Lao động, vì một số lượng đáng kể các nghị sĩ đã chỉ trích cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, và bởi chính nội các của ông sau khi bổ nhiệm ông Ed Miliband làm ngoại trưởng. Trước đó, ông Miliband đã giúp thuyết phục cựu Thủ tướng Starmer bác bỏ yêu cầu ban đầu của Washington về việc sử dụng các căn cứ của Anh.

Tân thủ tướng được những người ủng hộ và một số phương tiện truyền thông Anh coi là biểu tượng của sự “đổi mới” sau nhiệm kỳ của ông Starmer. Bản thân ông Burnham đã hứa hẹn một “kỷ nguyên hy vọng” và “sự đổi mới cho đảng và đất nước chúng ta”.

Tuy nhiên, về chính sách đối ngoại rộng hơn, ông Burnham cho đến nay vẫn thể hiện sự tiếp nối hơn là thay đổi. Ông cam kết duy trì sự ủng hộ của Anh đối với Ukraine, tăng cường quan hệ quân sự với Liên minh châu Âu (EU) và tiếp tục tăng chi tiêu quốc phòng bất chấp cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt leo thang, dịch vụ công cộng suy yếu và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng ở Anh.

Minh Hạnh