Vụ lật ca nô 15 người tử vong: Vì sao phương tiện thiết kế kín mít?

Thiết kế theo quy chuẩn quốc tế

Trao đổi với Tiền Phong, ông Trần Anh Dương - Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ Xây dựng - cho biết, tàu tai nạn tại Phú Quốc vừa qua là tàu cấp mới theo Giấy chứng nhận An toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường số 03844/25V50, do Chi cục Đăng kiểm số 6 cấp ngày 21/11/2025, phương tiện chở được 34 hành khách. Đây không phải là phương tiện hoán cải mà được đóng mới hoàn toàn theo mẫu thiết kế đã được phê duyệt.

Theo ông Dương, đối với loại tàu này, phần thượng tầng được thiết kế kín là yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm tính ổn định, tính nổi và an toàn của phương tiện khi hoạt động trên biển. Đây không chỉ là quy định trong quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam mà còn được xây dựng trên cơ sở các tiêu chuẩn, quy định quốc tế.

"Thiết kế kín hay hở không phải là yếu tố quyết định chung cho mọi loại tàu. Mỗi mẫu tàu có đặc điểm kết cấu khác nhau và phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tương ứng về ổn định, tính nổi và khả năng khai thác an toàn", ông Dương nói.

Lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho biết, hiện nay hầu hết phương tiện chở khách tuyến ven biển được đóng mới theo cấp phương tiện tàu pha sông - biển (SB) ngay từ đầu. Tình trạng hoán cải tàu sông thành tàu hoạt động ven biển từng xuất hiện nhiều năm trước, khi loại phương tiện SB mới được đưa vào khai thác, nhưng hiện nay hầu như không còn.

Hiện nay hầu hết phương tiện chở khách tuyến ven biển được đóng mới theo cấp phương tiện SB.

Đối với ý kiến cho rằng tàu nên thiết kế mui hở để hành khách dễ thoát hiểm khi xảy ra sự cố, ông Dương cho biết thực tế hiện nay vẫn có những tàu được thiết kế hở. Tuy nhiên, việc lựa chọn thiết kế kín hay hở phụ thuộc vào đặc điểm kết cấu, tính toán kỹ thuật và điều kiện khai thác của từng mẫu tàu.

Theo ông Dương, với những tàu có kết cấu yêu cầu phần thượng tầng phải kín mới bảo đảm tính nổi và ổn định thì đây là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế. Trong khi đó, các tàu được thiết kế hở phải đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật khác để vẫn bảo đảm an toàn khi hoạt động.

"Việc thiết kế đều do đơn vị tư vấn tính toán trên cơ sở quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Không thể chỉ căn cứ vào việc tàu kín hay hở để đánh giá mức độ an toàn của phương tiện", ông Dương nhấn mạnh.

Tăng cường hậu kiểm vận tải thủy

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Đỗ Mười - Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Bộ Xây dựng - cho biết, sau vụ tai nạn tàu du lịch vừa qua, cơ quan quản lý đang tăng cường công tác hậu kiểm đối với hoạt động vận tải thủy, đồng thời đẩy nhanh quá trình xây dựng Luật Hàng hải (sửa đổi) nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực này.

Theo ông Mười, qua đánh giá ban đầu, nguyên nhân của vụ tai nạn chủ yếu xuất phát từ hiện tượng dông lốc bất thường, không phải do các yếu tố kỹ thuật hay quy hoạch.

"Đây là hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra rất nhanh. Tại khu vực Phú Quốc hiện đang vào mùa gió chướng nên dễ xuất hiện các cơn dông cục bộ với cường độ mạnh. Chỉ trong khoảng 5-10 phút, thời tiết có thể thay đổi hoàn toàn. Với những tình huống như vậy, ngay cả những lái tàu nhiều kinh nghiệm cũng rất khó xử lý", ông Mười nói.

Theo ông Mười, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện, trong đó có tàu mang cấp SB, đều được xây dựng trên cơ sở bảo đảm an toàn. Việc thiết kế mui kín ở một số loại tàu nhằm hạn chế nước tràn vào khoang, góp phần tăng khả năng ổn định và giảm nguy cơ lật tàu trong điều kiện khai thác.

"Có rất nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước và quốc tế. Có những thiết kế nhìn bề ngoài có thể khiến nhiều người cho rằng chưa hợp lý, nhưng thực tế đều phải đáp ứng các yêu cầu an toàn theo quy định", ông Mười cho hay và thông tin trong thời gian tới Cục Hàng hải Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường công tác hậu kiểm, hoàn thiện các quy định pháp luật để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn đối với hoạt động vận tải thủy.

Ngọc Mai