Vụ án trốn thuế, buôn lậu tại Công ty Việt Mỹ có thêm bị can nhận hối lộ

Nhiều bị can về hành vi mua bán trái phép hóa đơn (ảnh Tư liệu).

Đường dây nhập lậu thiết bị y tế

Thời gian qua, hành vi chuyển giá, trốn thuế diễn biến phức tạp, không chỉ xảy ra tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mà còn xuất hiện tại một số doanh nghiệp Việt Nam thông qua việc thành lập các pháp nhân ở nước ngoài. Hành vi này gây thất thu lớn cho ngân sách Nhà nước, làm méo mó môi trường cạnh tranh và ảnh hưởng đến phát triển kinh tế bền vững.

Trước tình hình trên, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) tập trung triển khai các biện pháp nghiệp vụ để nắm tình hình, xác minh. Qua đó, bước đầu xác định dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế tại một số doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực mua sắm, nhập khẩu thiết bị y tế và thuốc tân dược.

Theo cơ quan công an, hành vi này không chỉ gây thất thu lớn cho ngân sách Nhà nước mà còn làm gia tăng chi phí đầu tư y tế, giá thuốc, ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh.

Qua điều tra, cơ quan Công an xác định Bùi Chân Phương thành lập, chỉ đạo, điều hành 3 công ty tại Việt Nam, gồm: Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ (tạm gọi Công ty Việt Mỹ), Công ty TNHH Đầu tư Y tế Sao Kim (tạm gọi Công ty Sao Kim) và Công ty Cổ phần Dược phẩm Hoàng Mai (tạm gọi Công ty Hoàng Mai).

Đồng thời, Bùi Chân Phương thành lập 5 công ty tại Singapore và 3 công ty tại Hồng Kông để mua đi, bán lại, nâng giá thiết bị y tế, thuốc tân dược trước khi nhập khẩu về Việt Nam bán cho các đơn vị, cơ sở y tế với giá cao, thu lợi bất chính lớn, gây thất thu ngân sách Nhà nước và ảnh hưởng đến quyền lợi người bệnh. Quá trình nhập khẩu thiết bị y tế về Việt Nam, nhóm này còn lợi dụng giấy phép nhập khẩu thiết bị y tế do Bộ Y tế cấp cho thiết bị chính để khai báo gian dối là thiết bị y tế kèm theo, qua đó nhập lậu các thiết bị y tế khác.

Các đối tượng từ trên xuống dưới vụ Công ty Việt Mỹ: Trần Thị Hồng Hạnh, Hà Văn Nam và ông Bùi Chân Phương tại cơ quan công an.

Trên cơ sở kết quả điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ, ngày 24/7/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an) ra quyết định khởi tố vụ án “Buôn lậu, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại Công ty Việt Mỹ và các đơn vị liên quan.

Cơ quan công an đồng thời khởi tố bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm giam đối với 3 người gồm Bùi Chân Phương, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Việt Mỹ; Hà Văn Nam, Giám đốc Công ty Việt Mỹ và Trần Thị Hồng Hạnh, phụ trách công tác kế toán Công ty Việt Mỹ về các tội “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại Điều 188 và Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Thứ trưởng Bộ Y tế nhận hối lộ

Căn cứ kết quả điều tra mở rộng vụ án, ngày 2/9/2026, Cục Cảnh sát kinh tế (Bộ Công an) đã ra quyết định bổ sung quyết định khởi tố vụ án hình sự; đồng thời ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam, lệnh khám xét đối với ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế quy định tại khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự, do có hành vi nhận hối lộ với số tiền lớn. Sau khi được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, Cục Cảnh sát kinh tế đã tổ chức thi hành các quyết định và lệnh tố tụng đối với ông Trần Văn Thuấn theo đúng quy định của pháp luật.

Ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế.

Hiện Cục Cảnh sát kinh tế đang tập trung điều tra, làm rõ quy mô, vai trò, hành vi phạm tội của các bị can và những người có liên quan, qua đó mở rộng điều tra, làm rõ bản chất vụ án và thu hồi triệt để tài sản cho Nhà nước.

Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, thời gian qua, cùng với sự phát triển của hoạt động sản xuất, kinh doanh, các hành vi vi phạm pháp luật về thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các hành vi vi phạm không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh.

Cảnh báo thủ đoạn trốn thuế của doanh nghiệp

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an các cấp đã chủ động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này, qua đó liên tiếp phát hiện nhiều vụ án có tính chất phức tạp, quy mô lớn. Điển hình, ngày 23/1/2026, Công an TP HCM khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Trương Thị Hồng về tội “Phát hành, mua bán trái phép hóa đơn”. Ngày 13/3/2026, Công an tỉnh Đồng Nai phá chuyên án, bắt giữ 9 người về hành vi mua bán trái phép hơn 10.000 tờ hóa đơn với tổng số tiền hơn 6.000 tỷ đồng. Công an TP Đà Nẵng cũng triệt phá đường dây mua bán hóa đơn, chứng từ trái phép với tổng giá trị giao dịch hơn 200 tỷ đồng.

Theo cơ quan Công an, một số thủ đoạn vi phạm chủ yếu là thuê, mua thông tin căn cước công dân để đăng ký thành lập nhiều doanh nghiệp nhưng không hoạt động sản xuất, kinh doanh, chỉ thực hiện hành vi mua, phát hành hóa đơn khống nhằm trốn thuế, thu lợi bất chính. Một số doanh nghiệp lập hai hệ thống sổ sách kế toán, hạch toán, kê khai không đúng thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh để trốn thuế; nâng khống giá nguyên liệu đầu vào nhằm tăng chi phí sản xuất, từ đó thực hiện hành vi gian lận về thuế.

Đáng chú ý, tình trạng trốn thuế trong hoạt động thương mại điện tử, bán hàng qua mạng xã hội, livestream và các nền tảng số diễn ra phổ biến. Một số cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu lớn nhưng không đăng ký thuế hoặc không kê khai đầy đủ doanh thu phát sinh từ bán hàng trực tuyến, quảng cáo... gây thất thu ngân sách Nhà nước. Cơ quan chức năng đang tăng cường phối hợp với ngân hàng, đơn vị trung gian thanh toán và các sàn thương mại điện tử để rà soát, đối chiếu dữ liệu, qua đó phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm về thuế theo quy định pháp luật.

Để phòng ngừa rủi ro pháp lý do vi phạm pháp luật về thuế, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về thuế; thực hiện nghiêm việc đăng ký, kê khai, nộp thuế theo đúng quy định. Các chủ thể kinh doanh cần lập và xuất hóa đơn đầy đủ khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ; lưu giữ chứng từ, sổ sách kế toán theo quy định; tuyệt đối không mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc tiếp tay cho hành vi gian lận thuế.

Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm theo quy định pháp luật mà còn là nghĩa vụ đối với nhà nước và xã hội, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân và nền kinh tế phát triển bền vững.

Đ. Chung - H. Long