VTV làm phim chân dung NSND Kim Xuân

Từ trái sang: Đạo diễn Thục Khuê, NSND Kim Xuân và camera Nguyễn Văn Huế (VTV)

Vừa qua, VTV đã thực hiện bộ phim chân dung "NSND Kim Xuân - Ngọn lửa không tắt", dự kiến phát sóng trong tháng 4-2026.

Phim do đạo diễn Thục Khuê thực hiện tại TP HCM. Tác phẩm không đi theo lối kể tiểu sử tuyến tính đơn thuần, mà triển khai theo dòng hồi tưởng nội tâm của Kim Xuân, bắt đầu từ một chi tiết giàu tính điện ảnh: tấm ảnh cũ trong hậu trường sân khấu. Từ khoảnh khắc ấy, ký ức về một đời nghệ thuật của bà đã được mở ra - lặng lẽ, sâu sắc và đầy chiêm nghiệm.

Theo ê-kíp, bộ phim hướng đến việc khắc họa chân dung một nghệ sĩ "sống cùng sân khấu", nơi nghề nghiệp không tách rời đời sống tinh thần.

NSND Kim Xuân hướng dẫn các bạn trẻ làm phim ngắn

Kim Xuân - Từ gánh hát cải lương đến sân khấu kịch nói

Phim đã tái hiện tuổi thơ của NSND Kim Xuân qua lời kể với không gian các gánh hát cải lương, nơi cha bà - nghệ sĩ hề Vui Tươi đã gieo mầm đam mê nghệ thuật.

Những hình ảnh tư liệu về đoàn cải lương Minh Tơ, những chuyến lưu diễn miền Nam và ký ức "đứng nép sau cánh gà" tạo nên lớp nền văn hóa - nghệ thuật cho hành trình sau này của bà.

Năm 1978, một bước ngoặt quan trọng được tái hiện khiến Kim Xuân rẽ sang kịch nói, bắt đầu từ Đoàn kịch nói Cửu Long Giang, tiền thân của Nhà hát Kịch TP HCM ngày nay. Vai diễn trong vở kịch "Tình ca" của đạo diễn Ngô Y Linh năm 1977 là vai nữ chính đầu tiên trên sân khấu kịch.

"Năm 1976 tôi thi đậu vào đoàn kịch Cửu Long Giang, được các thầy như: Thành Trí, Can Trường, cô Bạch Lan, thầy Bảy Bạch truyền nghề. Tôi rất trân quý quá trình được học tập, rèn luyện này vì đó là thời thanh xuân rất tươi trẻ, được dạy dỗ, được uốn nắn để bước lên sàn diễn chuyên nghiệp" - NSND Kim Xuân chia sẻ.

NSND KIm Xuân viếng mộ ba (cố nghệ sĩ: Hề Vui Tươi)

Đạo diễn Thục Khuê chia sẻ, một trong những điểm nhấn của phim là giai đoạn Kim Xuân hoạt động tại sân khấu IDECAF - nơi bà khẳng định nhiều vai diễn đa dạng, nhiều tính cách và hiện nay là Sân khấu Thiên Đăng.

Đồng nghiệp nói về Kim Xuân

Rất nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp đã được mời tham gia và phát biểu về NSND Kim Xuân trong bộ phim này như: NSND Trần Ngọc Giàu, NSƯT Hữu Châu, tác giả Nguyễn Thu Phương, đạo diễn Mai Thế Hiệp, diễn viên Lê Phương, đạo diễn Tuấn Khôi, diễn viên điện ảnh Dương Cường… Chương trình sẽ phát sóng lúc 22 giờ ngày 12-4-2026 trên sóng VTV1.

Những lời chứng thực từ giới chuyên môn giúp bộ phim không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn là một lát cắt của lịch sử sân khấu - điện ảnh qua góc nhìn của họ về một nữ nghệ sĩ bền bỉ với nghề.

Phim cũng không né tránh giai đoạn khó khăn: khi nghệ sĩ phải tạm rời ánh đèn, mưu sinh bằng nhiều nghề để nuôi gia đình. Chính những trải nghiệm này tạo nên chiều sâu tâm lý trong diễn xuất của bà sau này.

NSND Kim Xuân chuẩn bị trang phục cho các bạn học sinh chuẩn bị diễn tiểu phẩm kịch

Phần đương đại của phim tập trung vào sân khấu Thiên Đăng. Tại đây, hình ảnh một nghệ sĩ vẫn miệt mài chọn kịch bản, tập vai, hướng dẫn diễn viên trẻ được khắc họa rõ nét. Vở "Chung nhà" (tác giả Nguyễn Thu Phương, đạo diễn Tuấn Khôi) là minh chứng cho phong độ diễn xuất nội lực và khả năng kết nối thế hệ.

NSND Kim Xuân là một trường hợp hiếm của sân khấu: bền bỉ, chuẩn mực và giàu năng lượng sáng tạo.

Dấu ấn điện ảnh - truyền hình của "người mẹ quốc dân"

Bộ phim cũng mở rộng không gian sang lãnh vực hoạt động điện ảnh và truyền hình nơi NSND Kim Xuân để lại dấu ấn với hơn 40 phim điện ảnh và hàng trăm vai diễn truyền hình.

Từ phim "Con mèo nhung" là phim đầu tiên bà được đóng (một số tư liệu cho rằng Kim Xuân đóng phim "Loan mắt nhung" là không chính xác - PV) đến các vai bà giáo, người mẹ, nhân vật của bà luôn mang chiều sâu nhân văn, khiến khán giả trìu mến gọi bà là "người mẹ quốc dân".

Bà có ba vai chính trong ba bộ phim điện ảnh: "Có căn nhà nằm nghe nắng mưa", "Hạnh phúc máu" và "Nhà không bán". Ba vai diễn có nhiều kỷ niệm đẹp và bà sẽ bật mí chuyện hậu trường khi thể hiện 3 vai diễn này.

NSND Kim Xuân nói chuyện với sinh viên Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM

Nhận định của các đồng nghiệp trong phim đều nhấn mạnh: NSND Kim Xuân là diễn viên hiếm hoi giữ được độ sâu tâm lý khi chuyển dịch giữa sân khấu và màn ảnh.

NSND Kim Xuân - Nghệ sĩ của cộng đồng

Không dừng ở hoạt động nghề nghiệp, phim dành dung lượng cho các hoạt động xã hội.

Giao lưu học sinh trong chương trình Sân khấu học đường do Sở VHTT TP HCM tổ chức tại Trường THPT Tây Thạnh, bà đã diễn tiểu phẩm kịch "Đồng lúa reo" của nhạc sĩ Tôn Thất Lập cùng với các diễn viên trẻ CLB Sân khấu Lạc Long Quân.

Bà tham gia hỗ trợ sinh viên làm phim ngắn và về Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM sinh hoạt chuyên đề với sinh viên.

Bộ phim còn ghi lại chuyến đi về nguồn của bà với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP HCM, tham gia sinh hoạt chuyên đề về sân khấu với những phát biểu đầy tâm huyết và trách nhiệm của người nghệ sĩ muốn đóng góp sức mình cho diện mạo sân khấu TP.

Từ trái sang: Diễn viên La Trần Đức Thiện, NSND Kim Xuân, đạo diễn Thục Khuê và diễn viên Trâm Nguyễn

Khác với nhiều phim chân dung nghệ sĩ, "Ngọn lửa không tắt" của đạo diễn Thục Khuê hứa hẹn tạo nhiều cảm xúc khi nhấn mạnh động cơ nội tại của một nghệ sĩ bền bỉ giữ lửa nghề suốt hơn 50 năm qua.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp