Virus EV71 tấn công trẻ mắc tay chân miệng, gây biến chứng thần kinh nguy hiểm

Virus nguy hiểm nhất

Trong 11 tuần đầu năm 2026, TPHCM ghi nhận hơn 7.000 ca tay chân miệng, tăng khoảng 240% so với cùng kỳ năm 2025. Tỷ lệ ca bệnh nặng (từ độ 2B trở lên) chiếm khoảng 1,3%.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026 đã có 330 ca điều trị nội trú, trong đó khoảng 97% là trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo, chủ yếu dưới 2 tuổi. Đáng chú ý, bệnh viện ghi nhận 52 ca bệnh nặng.

Kết quả xét nghiệm cho thấy sự lưu hành của chủng virus Enterovirus 71 (EV71). Đây là tác nhân có khả năng gây biến chứng thần kinh nghiêm trọng và diễn tiến rất nhanh, làm tăng nguy cơ tử vong.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đình Qui, Trưởng khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết EV71 đặc biệt nguy hiểm do tốc độ tấn công cơ thể. Virus này có ái lực mạnh với hệ thần kinh trung ương. Sau khi xâm nhập qua niêm mạc, virus nhanh chóng đi vào hạch bạch huyết, gây nhiễm khuẩn huyết rồi tấn công trực tiếp vào não và tim mạch.

Các trường hợp mắc tay chân miệng biến chứng nặng thường do virus EV71. Ảnh: MOH.

EV71 diễn tiến rất nhanh, có những trường hợp trở nặng chỉ trong vòng 24 giờ, buộc bác sĩ phải xử trí khẩn cấp.

Dấu hiệu nhận biết tay chân miệng ở trẻ

Trước mức độ nguy hiểm của dịch tay chân miệng, bác sĩ Qui khuyến cáo phụ huynh cần lưu ý các biểu hiện điển hình:

- Loét miệng: Xuất hiện vết loét ở vòm miệng, lợi hoặc lưỡi khiến trẻ đau, quấy khóc.

- Phát ban: Nổi hồng ban ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hoặc mông.

Nếu trẻ được chỉ định theo dõi tại nhà, phụ huynh cần hạ sốt đúng cách khi trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên, kết hợp lau mát và mặc đồ thoáng. Cha mẹ nên cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, nguội để giảm đau khi nuốt và giữ vệ sinh cơ thể và môi trường sống sạch sẽ.

Trẻ bị tay chân miệng cần cho trẻ nghỉ học, cách ly ít nhất 10 ngày từ khi khởi bệnh để tránh lây lan.
Khi trẻ sốt cao trên 39 độ C, khó hạ hoặc kéo dài trên 2 ngày; giật mình chới với, nhất là khi vừa chợp mắt; run tay chân, đi đứng loạng choạng; nôn nhiều, không giữ được thức ăn; lừ đừ, mệt mỏi, thay đổi tri giác, phụ huynh nên cho trẻ đi bệnh viện ngay.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, sai lầm phổ biến là nhiều gia đình chỉ “đợi phát ban rõ” mới nghĩ đến tay chân miệng. Trong thực tế, bệnh thường khởi đầu bằng sốt, mệt, biếng ăn, đau họng, quấy khóc, sau đó mới xuất hiện loét miệng hoặc các nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối.

Để phòng bệnh, bác sĩ Thành khuyến cáo, nguyên tắc đầu tiên là giữ bàn tay sạch. Người lớn cần rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn, sau khi thay tã, sau khi vệ sinh cho trẻ và sau khi tiếp xúc với dịch tiết nghi ngờ.

Trẻ cũng cần được tập rửa tay đúng cách, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Nguyên tắc “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch hiện vẫn là nền tảng phòng bệnh được ngành y tế khuyến cáo.

Nguyên tắc thứ hai là làm sạch các bề mặt tiếp xúc thường xuyên. Đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa, sàn nhà, vật dụng cá nhân của trẻ cần được vệ sinh định kỳ, đặc biệt khi lớp học hoặc gia đình đã xuất hiện ca bệnh. Với trẻ nhỏ có thói quen ngậm đồ vật, nguy cơ lây nhiễm càng cao nếu khâu làm sạch bị xem nhẹ.

Nguyên tắc thứ ba là không để trẻ bệnh tiếp tục đi học hoặc đến chỗ đông người.

Phương Thúy