VIFC-HCMC: Làm sao biến 20 tỷ USD vốn cam kết thành dòng vốn thực?

Ngày 11/8, Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM năm 2026 với chủ đề "Kiến tạo cửa ngõ kết nối Việt Nam với dòng vốn toàn cầu" thu hút hơn 250 đại biểu trong nước và quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, phát biểu tại Hội nghị

Hội nghị do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp Cơ quan điều hành VIFC-HCMC và CBRE Việt Nam tổ chức, với sự tham gia của các ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản, chứng khoán, fintech, doanh nghiệp cùng các tổ chức tư vấn, pháp lý và dịch vụ tài chính.

Sau 6 tháng hoạt động, tổng vốn cam kết từ các nhà đầu tư, đối tác trong và ngoài nước vào VIFC-HCMC đạt khoảng 20 tỷ USD. Theo GFCI 39 năm 2026, TP.HCM cũng tăng 11 bậc, đứng thứ 84/120 trung tâm tài chính toàn cầu và thứ ba Đông Nam Á.

Những con số trên tạo nền tảng ban đầu, nhưng câu hỏi lớn hơn được đặt ra tại hội nghị là: 20 tỷ USD cam kết sẽ được chuyển hóa thành bao nhiêu vốn đầu tư thực tế và VIFC-HCMC sẽ tạo thêm được bao nhiêu nguồn vốn mới cho nền kinh tế?

Từ "nhà đầu tư quan tâm gì?" đến "thành phố phải làm gì?"

Phát biểu đề dẫn, ông Phạm Quang Nhật, Giám đốc ITPC cho rằng, ý nghĩa của hội nghị không chỉ nằm ở việc giới thiệu chính sách hay tiềm năng của TP.HCM, mà quan trọng hơn là thiết lập một kênh kết nối trực tiếp giữa VIFC-HCMC với những chủ thể thực sự vận hành thị trường: ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản, chứng khoán, fintech, tư vấn pháp lý, kiểm toán, thuế, dữ liệu, xếp hạng tín nhiệm và các nhà cung cấp dịch vụ tài chính.

Theo ông Nhật, hội nghị cần trả lời năm câu hỏi rất cụ thể: Thị trường đang quan tâm điều gì? Nhà đầu tư cần điều kiện gì để ra quyết định? Sản phẩm tài chính nào có thể triển khai? Rào cản nào phải tháo gỡ? Và cần thiết lập phương thức phối hợp nào để chuyển sự quan tâm của nhà đầu tư thành quyết định, giao dịch và dòng vốn thực sự đi vào nền kinh tế?

Ông Phạm Quang Nhật, Giám đốc ITPC phát biểu tại Hội nghị

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển mới của TP.HCM. Thành phố không chỉ cần tăng quy mô vốn mà còn phải nâng chất lượng dòng vốn, khả năng hấp thụ và tác động lan tỏa tới công nghệ, nhân lực, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trước đó, trong các hoạt động xúc tiến đầu tư của Thành phố, ông Phạm Quang Nhật cũng nhấn mạnh nhà đầu tư cần một hệ sinh thái đủ toàn diện: Thị trường, nhân lực, hạ tầng, sự đồng hành của chính quyền và môi trường đủ mở cho các mô hình mới được thử nghiệm.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho biết, Việt Nam đang đứng trước nhu cầu rất lớn về vốn dài hạn cho hạ tầng, đô thị, năng lượng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Vì vậy, VIFC-HCMC không đặt mục tiêu tạo ra một "Singapore hay Hồng Kông thứ hai". Trung tâm phải tìm được vị trí riêng trong mạng lưới tài chính khu vực, dựa trên lợi thế của một nền kinh tế hơn 100 triệu dân, có nền sản xuất thực, nhu cầu đầu tư lớn và ngày càng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo ông Huân, khác biệt quan trọng của Việt Nam là dòng vốn quốc tế được kết nối với một nền kinh tế thực có nhu cầu vốn rất lớn. Tại hội nghị, ông ước tính nhu cầu vốn phục vụ phát triển của Việt Nam trong khoảng 10 năm tới lên tới 1.500 - 1.600 tỷ USD.

Bởi vậy, trọng tâm của VIFC-HCMC là thị trường vốn, quản lý quỹ và tài sản, trái phiếu quốc tế, tài chính xanh, fintech, tài chính hàng không, tài chính hàng hải, ngân hàng và thanh toán quốc tế. Trang thông tin chính thức của VIFC-HCMC cũng xác định tài chính hàng không, fintech và tài chính hàng hải là những cấu phần chuyên biệt của hệ sinh thái.

Đặc biệt, VIFC-HCMC muốn hướng nguồn lực này vào các nhu cầu cụ thể của nền kinh tế như metro, TOD, đường vành đai, logistics, cảng biển, hàng không, sản xuất và chuỗi cung ứng.

Như vậy, điểm khác biệt mà VIFC-HCMC đang tìm kiếm không chỉ là "kinh doanh tài chính tại Việt Nam", mà là "dùng tài chính quốc tế để cấp vốn cho sự phát triển của Việt Nam".

Vì sao phải chọn TP.HCM?

Các câu hỏi từ nhà đầu tư tại hội nghị cho thấy con đường từ một trung tâm tài chính "trên giấy" đến một thị trường thực tế còn không ít bài toán.

Ông Hiền Tô, Giám đốc cấp cao của Universal Investment - một nhà đầu tư đến từ Đức cho biết, quỹ đang tìm cơ hội từ VIFC. 

Ông đặt vấn đề khá trực diện: nếu giá thuê văn phòng hạng A tại TP.HCM (47USD/m2) không chênh lệch quá lớn so với Frankfurt (48 Euro/m2), còn VIFC-HCMC lại là người đi sau Singapore, Hong Kong, Dubai… thì đâu là sản phẩm hoặc lợi thế cốt lõi đủ mạnh để nhà đầu tư quốc tế lựa chọn TP.HCM?

Ông Hiền Tô, Giám đốc cấp cao của Universal Investment (Đức) nêu ý kiến

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân thừa nhận nếu chỉ cạnh tranh bằng chi phí thì TP.HCM chưa chắc tốt hơn. Chi phí nhân lực thấp hơn nhưng phải đặt cạnh năng suất lao động, chất lượng hạ tầng, dữ liệu, nguồn điện, công nghệ và chất lượng nhân lực.

"Chúng ta vẫn chưa thực sự hấp dẫn", ông Huân nhìn nhận và cho rằng muốn thu hút những Global Capability Center (GCC) hay định chế tài chính lớn, TP.HCM phải có hạ tầng công nghệ, data center, AI, nguồn nhân lực và môi trường vận hành đủ sức cạnh tranh với các trung tâm trong khu vực.

Một nhà đầu tư khác đặt câu hỏi về ba đột phá chính sách cần thiết để VIFC-HCMC không chỉ là tập hợp những tòa nhà văn phòng mà trở thành một hệ sinh thái tài chính thực sự, đồng thời yêu cầu làm rõ cơ chế cho tài chính hàng không, hàng hải và khả năng đưa vốn vào – ra khỏi Việt Nam.

Các câu hỏi này cho thấy nhà đầu tư không chỉ nhìn vào ưu đãi. Họ quan tâm đến độ sâu thị trường, khả năng luân chuyển vốn, nguồn nhân lực, hạ tầng, sản phẩm có thể giao dịch và khả năng thực thi chính sách.

Từ góc độ nhân lực, VIFC-HCMC đang xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và dự kiến hình thành IFC Academy. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, mục tiêu dài hạn được đặt ra là thu hút khoảng 50 GCC trong 10 năm. Nếu mỗi trung tâm có quy mô nhân sự tương đương mô hình đang được một số định chế triển khai tại Việt Nam, nhu cầu nhân lực tài chính – công nghệ có thể rất lớn.

Ông Jonas Ringstad, Giám đốc Bất động sản Tập đoàn REE, thứ 2 từ phải sang, tham luận tại Hội nghị

Ở chiều ngược lại, ông Jonas Ringstad, Giám đốc Bất động sản Tập đoàn REE đưa ra một góc nhìn đáng chú ý: nhân tài thường đi theo cơ hội. Khi VIFC-HCMC tạo ra đủ nhiều doanh nghiệp, công việc và sản phẩm tài chính có độ phức tạp cao, thị trường lao động sẽ đủ sâu để thu hút chuyên gia quốc tế và người Việt có trình độ cao ở nước ngoài trở về.

Đây cũng là lý do thị trường văn phòng được kỳ vọng hưởng lợi. Theo CBRE Việt Nam, trong giai đoạn 2026–2028, khoảng 76% nguồn cung văn phòng tương lai dự kiến nằm trong khu vực VIFC-HCMC và thuộc phân khúc hạng A. Nhưng văn phòng chỉ là "phần vỏ"; điều quyết định vẫn là hoạt động kinh tế diễn ra bên trong.

Tại phiên thảo luận, bà Dương Thuỳ Dung, giám đốc Điều hành CBRE Việt Nam đặt câu hỏi về sau 5-10 năm nữa, đâu là chỉ số để đo sự thành công của VIFC-HCMC? Để đo thành công của VIFC-HCMC, các diễn giả không chọn số lượng cao ốc. Đại diện nhà đầu tư đề cập đến trụ sở khu vực của các tập đoàn quốc tế, giao dịch thực và khả năng luân chuyển dòng tiền; đại diện EY Law nói tới sự phát triển của hệ sinh thái dịch vụ pháp lý; còn PGS.TS Nguyễn Hữu Huân lựa chọn thước đo quan trọng nhất là lượng vốn thực tế thu hút và luân chuyển qua Trung tâm, cùng số lượng các định chế tài chính toàn cầu và những "nhà đầu tư mỏ neo" hiện diện.

Đó cũng là điểm gặp nhau giữa yêu cầu của ông Phạm Quang Nhật ở đầu hội nghị và câu hỏi của các nhà đầu tư ở cuối phiên đối thoại: xúc tiến đầu tư chỉ có ý nghĩa khi sự quan tâm được chuyển thành quyết định, quyết định thành giao dịch và giao dịch tạo ra dòng vốn thực.

Với VIFC-HCMC, khoảng 20 tỷ USD vốn cam kết là một kết quả bước đầu. Phép thử lớn hơn từ năm 2026 trở đi là bao nhiêu trong số đó được chuyển thành vốn thực, dự án thực, sản phẩm tài chính thực và nguồn lực mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Tâm Bút