Việt Nam-Uganda: Nhiều dư địa thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư

Việt Nam và Uganda thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973. Mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng hợp tác Nam-Nam, công nghiệp hóa và chuyển đổi nông nghiệp. Quan hệ đối tác giữa hai nước được tiếp thêm động lực sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Yoweri Kaguta Museveni vào tháng 11/2022.

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thương mại song phương Việt Nam-Uganda hiện vẫn ở quy mô khiếm tốn nhưng đang tăng trưởng nhanh, cho thấy tiềm năng phát triển rất lớn. Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 triệu USD; đến năm 2025, con số này đã tăng hơn bốn lần, đạt khoảng 95,47 triệu USD.

Trong năm 2025, Uganda nhập khẩu từ Việt Nam lượng hàng hóa trị giá 45,62 triệu USD, chủ yếu gồm thức ăn chăn nuôi, xi-măng clinker, chất hoàn tất và chất mang thuốc nhuộm, ắc quy điện dùng trong pin lưu trữ, hàng may mặc, giày dép và gỗ veneer. Kim ngạch xuất khẩu của Uganda sang Việt Nam đạt 49,85 triệu USD, với các mặt hàng chủ lực là cà-phê, bông và thịt.

Cán cân thương mại này mở ra cơ hội rõ ràng để Uganda gia tăng xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam mở rộng đầu tư vào lĩnh vực sản xuất và gia tăng giá trị tại Uganda, phục vụ cả thị trường Uganda và thị trường châu Phi rộng lớn.

Quang cảnh Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Uganda tại Hà Nội ngày 12/8. (Ảnh: VCCI)

Về đầu tư, các doanh nghiệp Việt Nam đã cam kết khoảng 40 triệu USD tại Uganda, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực khai khoáng và xây dựng. Công ty Ba Dinh JSC dự kiến đầu tư 35 triệu USD vào hoạt động thăm dò vàng và kim loại màu, trong khi ATAD Steel đã đầu tư 500 nghìn USD vào lĩnh vực xây dựng.

Trao đổi với báo chí bên lề Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Uganda 2026 mới đây, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI nhận định, hành trình phát triển của Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với chiến lược phát triển của Uganda, đặc biệt thông qua các trụ cột gồm công nghiệp hóa nông nghiệp; phát triển du lịch; phát triển công nghiệp dựa trên khoáng sản, bao gồm dầu khí; và khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đây đều là những lĩnh vực đang thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam và là những kinh nghiệm quý báu để Uganda học hỏi, đồng thời tạo dựng các cơ hội hợp tác và cộng hưởng trong quá trình phát triển.

“Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, Uganda không chỉ là một thị trường với hơn 50 triệu người tiêu dùng, mà còn là cửa ngõ chiến lược giúp Việt Nam mở rộng tiếp cận khu vực Đông Phi và rộng hơn là toàn châu Phi. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến quan trọng và trung tâm kết nối trong khu vực cho các doanh nghiệp Uganda mong muốn mở rộng hoạt động đầu tư, kinh doanh vào ASEAN và khu vực châu Á-Thái Bình Dương”, ông Vinh nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Nguyễn Quang Vinh. (Ảnh: VCCI)

Tuy nhiên, theo đại diện VCCI, vẫn còn đó những thách thức mà doanh nghiệp hai nước cần vượt qua để hiện thực hóa các cơ hội đầu tư, mở rộng thị trường, như khoảng cách địa lý xa xôi, thông tin về thị trường còn hạn chế, rào cản về chi phí logistics và sự khác biệt về văn hóa…

Ông Vinh cho biết thời gian tới, VCCI sẽ đẩy mạnh triển khai thỏa thuận hợp tác ký kết với Phòng thương mại quốc gia Uganda, trong đó có nội dung tăng cường trao đổi thông tin, giới thiệu cơ hội hợp tác đầu tư, kinh doanh tới cộng đồng doanh nghiệp hai bên, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp, cà-phê, khai khoáng, du lịch…

Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ được đào tạo, thông tin thêm về văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp tại Uganda để từ đó có quan hệ đối tác, làm ăn hiệu quả hơn với thị trường quốc gia Đông Phi.

“Cuối năm nay hoặc sang năm sau, VCCI sẽ bàn bạc với các đối tác phía Uganda, và các bộ, ngành tổ chức đoàn doanh nghiệp Việt Nam sang tham quan, khảo sát môi trường đầu tư tại Uganda và châu Phi. Đồng thời, phối hợp với Phòng thương mại Uganda nghiên cứu tổ chức thường niên Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam-Uganda để tạo thêm cơ hội gặp gỡ, trao đổi cơ hội hợp tác kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp hai bên”, ông Vinh thông tin.

Đại sứ Uganda tại Việt Nam Betty Bigombe. (Ảnh: VCCI)

Chia sẻ lý do tổ chức diễn đàn doanh nghiệp tại Việt Nam, Đại sứ Uganda tại Việt Nam Betty Bigombe cho biết, Việt Nam và Uganda đã xây dựng mối quan hệ ngoại giao từ rất sớm và đang phát triển mối quan hệ này không chỉ trên bình diện song phương mà còn tại các diễn đàn đa phương, các tổ chức quốc tế. Trên cơ sở đó, Uganda muốn tiếp tục tăng cường quan hệ với Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư với tinh thần đôi bên cùng có lợi.

“Chúng tôi kỳ vọng Việt Nam sẽ là cửa ngõ để Uganda tiếp cận thị trường các quốc gia khác trong khu vực ASEAN, đồng thời mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam sẽ quan tâm đầu tư vào thị trường Uganda, người dân Việt Nam sẽ chọn Uganda là một trong những điểm đến du lịch của họ”, bà Betty Bigombe nói.

Đại sứ Uganda bày tỏ tin tưởng, việc tăng cường hợp tác kinh tế với Việt Nam sẽ đem lại những lợi ích thiết thực cho Uganda, góp phần giúp quốc gia Đông Phi hướng tới hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp trong thời gian tới.

VĂN TOẢN