Việt Nam tích cực thúc đẩy hợp tác khu vực tại AMM-59

Tại cả hai diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đều đưa ra nhiều đề xuất nhằm tăng cường kết nối, nâng cao năng lực tự cường và thúc đẩy phát triển bền vững trong bối cảnh khu vực và thế giới đang đối mặt với nhiều biến động.

Đề cao tinh thần "đồng kiến tạo" trong hợp tác Mê Công - Nhật Bản

Chiều 22-7, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Motegi Toshimitsu đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mê Công - Nhật Bản lần thứ 17 với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao và quan chức cấp cao các nước Mê Công và Nhật Bản. Đây là hội nghị thường niên của cơ chế hợp tác đã được duy trì gần hai thập kỷ.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hợp tác Mê Công - Nhật Bản lần thứ 17. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Phát biểu khai mạc, hai bộ trưởng khẳng định Hợp tác Mê Công - Nhật Bản đã trở thành cơ chế quan trọng thúc đẩy kết nối, phát triển bền vững và ứng phó với các thách thức xuyên biên giới, đồng thời đóng góp vào việc xây dựng khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương hòa bình, ổn định và phát triển.

Nhấn mạnh yêu cầu thích ứng trước bối cảnh mới, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng hợp tác Mê Công - Nhật Bản cần mang lại nhiều lợi ích thiết thực hơn cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời lấy tinh thần "đồng kiến tạo" làm định hướng xuyên suốt. Theo đó, các nước Mê Công và Nhật Bản cùng xác định ưu tiên, xây dựng sáng kiến và triển khai các dự án hợp tác trên cơ sở nhu cầu và lợi ích chung.

Bộ trưởng đề xuất hợp tác thời gian tới tập trung vào năm lĩnh vực ưu tiên gồm phát triển hạ tầng chất lượng cao; xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu; thúc đẩy chuyển đổi số gắn với phát triển nguồn nhân lực số; tăng cường quản lý tài nguyên nước và ứng phó biến đổi khí hậu; đồng thời mở rộng hợp tác về an ninh mạng và phòng, chống tội phạm mạng. Việt Nam cũng đề xuất xây dựng nền tảng kết nối doanh nghiệp Nhật Bản với các nước Mê Công nhằm thúc đẩy đối thoại công - tư và mở rộng cơ hội thương mại, đầu tư, nhận được sự ủng hộ của các nước thành viên.

Về phía Nhật Bản, Bộ trưởng Motegi Toshimitsu khẳng định tiếp tục coi trọng quan hệ đối tác với tiểu vùng Mê Công và cam kết triển khai các dự án hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, an ninh mạng, kết nối hạ tầng, tạo thuận lợi thương mại cũng như tăng cường phối hợp phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.

Kết thúc hội nghị, các Bộ trưởng thống nhất tiếp tục triển khai hiệu quả Chiến lược Hợp tác Mê Công - Nhật Bản 2024, tăng cường tính bổ trợ với ASEAN và các cơ chế hợp tác tiểu vùng khác, đồng thời chuẩn bị cho Hội nghị Cấp cao Mê Công - Nhật Bản lần thứ 13. Hội nghị cũng thông qua Tuyên bố Đồng Chủ tịch, tạo động lực mới cho quan hệ đối tác giữa Nhật Bản và các nước Mê Công.

Làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - New Zealand

Cùng ngày, Bộ trưởng Lê Hoài Trung và Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - New Zealand trên cương vị Việt Nam là nước điều phối quan hệ giữa hai bên.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đánh giá cao những tiến triển tích cực trong quan hệ ASEAN - New Zealand, đồng thời đề nghị hai bên tiếp tục chuyển hóa nền tảng chính trị tốt đẹp thành các kết quả hợp tác cụ thể và thực chất hơn. Việt Nam đề xuất ưu tiên hợp tác bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao; đồng thời tăng cường phối hợp trong bảo đảm an ninh, an toàn và kết nối hàng hải, phát triển kinh tế biển xanh trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - New Zealand trên cương vị Việt Nam là nước điều phối quan hệ giữa hai bên. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Bộ trưởng cũng khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nước điều phối nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN - New Zealand ngày càng đi vào chiều sâu, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.

Tại hội nghị, các Bộ trưởng đã rà soát toàn diện quan hệ hợp tác và thống nhất nhiều định hướng lớn nhằm triển khai hiệu quả Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - New Zealand trên bốn trụ cột: Hòa bình, Thịnh vượng, Con người và Hành tinh. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác về an ninh biển, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng, quản trị trí tuệ nhân tạo (AI); thúc đẩy liên kết kinh tế thông qua Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Úc - New Zealand (AANZFTA) đã nâng cấp, sớm hoàn tất Hiệp định Dịch vụ hàng không ASEAN - New Zealand và hỗ trợ ASEAN triển khai Hiệp định khung về Kinh tế số (DEFA).

Trước những tác động từ khủng hoảng Trung Đông đối với chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng và an ninh lương thực, các Bộ trưởng đã thông qua Tuyên bố chung ASEAN - New Zealand về thúc đẩy tự cường khu vực, tái khẳng định cam kết đối với luật pháp quốc tế và đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, lương thực và hàng hải.

* Cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cũng có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong. Hai bên bày tỏ hài lòng trước những bước phát triển tích cực của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Australia, nhất trí tiếp tục chuẩn bị tốt các hoạt động trao đổi cấp cao và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, tăng cường khả năng tự cường kinh tế và kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp hai nước.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung (trái) gặp gỡ Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Hai bộ trưởng cũng nhất trí tăng cường phối hợp tại các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, Liên hợp quốc, đồng thời khẳng định tiếp tục ủng hộ lập trường chung của ASEAN về duy trì hòa bình, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.

Nguyễn Thúc Hoàng Linh