Việt Nam thử nghiệm lâm sàng thuốc trị sốt xuất huyết

Phát biểu tại lễ công bố, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh việc triển khai thử nghiệm lâm sàng thuốc kháng virus XAFTY đánh dấu bước tiến trong lĩnh vực khoa học y sinh cũng như nỗ lực phòng, chống bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam. Hoạt động này mở ra hướng nghiên cứu mới, thể hiện quyết tâm của cộng đồng khoa học trong việc tìm kiếm các giải pháp điều trị hiệu quả đối với những bệnh do virus gây ra, trong đó có sốt xuất huyết Dengue.

Lễ công bố khởi động thử nghiệm lâm sàng thuốc kháng virus điều trị sốt xuất huyết và các bệnh truyền nhiễm tương tự.

Việt Nam hiện nằm trong khu vực có tỷ lệ lưu hành sốt xuất huyết cao. Năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 168.000 ca mắc, tăng 26% so với năm trước. Diễn biến dịch tễ ngày càng phức tạp do tác động của biến đổi khí hậu, quá trình đô thị hóa nhanh và sự lưu hành đồng thời của 4 type virus Dengue.

Thời gian qua, nhiều biện pháp phòng, chống đã được triển khai như kiểm soát véc tơ truyền bệnh, giám sát dịch tễ, nâng cao năng lực điều trị. Việc đưa vào sử dụng vaccine Dengue thế hệ mới từ năm 2024 góp phần tăng cường khả năng phòng bệnh. Tuy vậy, trên thế giới hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu điều trị sốt xuất huyết Dengue nên việc nghiên cứu phát triển thuốc vẫn được xem là mục tiêu quan trọng của y học hiện đại.

Theo TS.BS Phạm Ngọc Thạch - Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm quen thuộc tại Việt Nam, mức độ nguy hiểm và gánh nặng mà căn bệnh này gây ra đối với hệ thống y tế rất lớn. Việc tìm ra một loại thuốc kháng virus đặc hiệu nhằm ngăn chặn nguy cơ bệnh chuyển nặng vẫn là mục tiêu mà ngành y tế và giới khoa học đang theo đuổi.

"Nếu thử nghiệm thành công, đây sẽ là bước tiến quan trọng, giúp chủ động hơn trong điều trị, góp phần giảm tỷ lệ tử vong, giảm áp lực cho các cơ sở y tế", TS. Thạch cho biết.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai thử nghiệm lâm sàng. Đội ngũ cán bộ y tế đã được tập huấn, các quy trình chuyên môn đã được Bộ Y tế phê duyệt. Công tác chuẩn bị về nhân lực, trang thiết bị cơ bản hoàn tất, số lượng bệnh nhân tham gia sẽ được bố trí phù hợp với yêu cầu của đề tài nghiên cứu.

Theo kế hoạch, nghiên cứu dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2027 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tiền Giang.

Về loại thuốc thử nghiệm, đại diện của Hyundai Bioscience cho biết, điểm mới của thuốc XAFTY nằm ở cơ chế kích hoạt quá trình "tự thực bào" của tế bào người, giúp các tế bào bị nhiễm tự loại bỏ virus bên trong thay vì tấn công trực tiếp virus. Cơ chế này được cho là có khả năng thích ứng trước các đột biến của virus. Trước khi được thử nghiệm tại Việt Nam, XAFTY đã hoàn thành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 đối với bệnh nhân Covid-19 tại Hàn Quốc.

Nghiên cứu trên 300 bệnh nhân cho thấy, thuốc giúp giảm 56,65% tải lượng virus sau 16 giờ dùng liều đầu tiên và rút ngắn thời gian hồi phục các triệu chứng chính từ 3,5 - 5 ngày so với nhóm dùng giả dược.

Đến nay, các thủ tục phê duyệt tại Bộ Y tế cùng các nội dung liên quan đến nghiên cứu thuốc đã hoàn tất. Nghiên cứu được khởi động vào đầu tháng 3/2026 để chuẩn bị triển khai trên bệnh nhân theo đúng quy định.

Nguyên Thảo