Việt Nam kêu gọi cách tiếp cận toàn diện và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm giải quyết tình trạng mất an ninh lương thực do xung đột

Công sứ Nguyễn Hải Lưu, Phó Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc phát biểu. (Nguồn: Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc)

Phiên thảo luận dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen (nước Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng 8/2026).

Tham dự và phát biểu tại phiên họp có Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres, Quyền Giám đốc điều hành Chương trình Lương thực thế giới (WFP) Carl Skau, Giám đốc điều hành tổ chức Hành động chống nạn đói (Action Against Hunger) Perrine Benoist, cùng đại diện cấp cao từ hơn 80 quốc gia thành viên Liên hợp quốc, các tổ chức khu vực và quốc tế.

Công sứ Nguyễn Hải Lưu, Phó Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, đã tham dự và phát biểu.

Tại phiên họp, Tổng Thư ký Liên hợp quốc cảnh báo các hệ thống lương thực thiết yếu cùng sinh kế của người dân đang bị đe dọa nghiêm trọng ở nhiều nơi trên thế giới, từ Gaza, Haiti đến Myanmar, Sudan và Ukraine; nhấn mạnh hòa bình là sự bảo vệ tốt nhất trước tình trạng mất an ninh lương thực, đồng thời kêu gọi Hội đồng Bảo an hành động ngay từ đầu để phá vỡ vòng luẩn quẩn giữa xung đột và nạn đói, thực hiện đầy đủ Nghị quyết 2417 (2018)[2] vốn lên án việc sử dụng nạn đói như một phương thức chiến tranh và việc cản trở tiếp cận nhân đạo.

Đại diện các nước và tổ chức quốc tế cùng chia sẻ quan ngại sâu sắc và nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn ngừa xung đột, bảo vệ thường dân và bảo đảm tiếp cận nhân đạo an toàn, không bị cản trở.

Trong phát biểu, Công sứ Nguyễn Hải Lưu nhấn mạnh mối liên hệ ngày càng rõ nét giữa xung đột và nạn đói khi xung đột là nguyên nhân hàng đầu gây mất an ninh lương thực, trong khi mất an ninh lương thực lại là một gốc rễ của xung đột.

Công sứ nhấn mạnh, là quốc gia từng đi lên từ những khó khăn của chiến tranh và đói nghèo để trở thành một đất nước hòa bình và xuất khẩu lương thực, Việt Nam tái khẳng định cam kết đầy đủ đối với Nghị quyết 2417 (năm 2018) và đưa ra ba nhóm khuyến nghị, gồm: Có cách tiếp cận toàn diện nhằm xử lý tận gốc các nguyên nhân của xung đột, trong đó có mất an ninh lương thực, phát huy đầy đủ các công cụ cảnh báo sớm và ngăn ngừa của Nghị quyết 2417, tận dụng hệ thống Liên hợp quốc để nhận diện và xử lý sớm các nguy cơ đối với hệ thống lương thực với phương châm “phòng hơn chống”; Các bên xung đột phải tuân thủ đầy đủ luật pháp quốc tế, trong đó có luật nhân đạo quốc tế, bảo vệ thường dân và các đối tượng thiết yếu cho sự sống còn của thường dân theo Nghị quyết 2573 (2021) của Hội đồng Bảo an[3], bảo đảm tiếp cận nhân đạo an toàn, nhanh chóng và không bị cản trở, chấm dứt việc sử dụng nạn đói như một phương thức chiến tranh; Tăng cường đầu tư cho các hệ thống lương thực tự cường, tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ tri thức cho các nước dễ bị tổn thương và phụ thuộc nhập khẩu lương thực, dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đơn phương cản trở khả năng bảo đảm an ninh lương thực của các quốc gia.

Chia sẻ kinh nghiệm khu vực, Công sứ nêu bật vai trò của Khuôn khổ An ninh lương thực tổng hợp ASEAN (AIFS) và Kho gạo dự trữ khẩn cấp ASEAN+3 (APTERR) trong nâng cao năng lực ứng phó với bất ổn chuỗi cung ứng, cũng như khẳng định sự ủng hộ đối với hợp tác Nam - Nam nhằm nâng cao khả năng tự cường về lương thực giữa các nước đang phát triển.

Phiên thảo luận mở cấp cao của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về “Lương thực dưới làn đạn: Vai trò của Hội đồng Bảo an trong giảm thiểu các cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu và tại chỗ” là sự kiện điểm nhấn trong tháng Chủ tịch của Đan Mạch (nước Chủ tịch Hội đồng Bảo an tháng 8/2026).

Phiên thảo luận nhằm tiếp tục khẳng định mối liên hệ giữa xung đột và an ninh lương thực như đã khẳng định tại Nghị quyết 2417 (2018) của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, thúc đẩy các khuôn khổ, cách tiếp cận giải quyết hiệu quả, bền vững vấn đề này.

[1] “Food Under Fire: The Security Council's Role in Mitigating Global and Local Food Crises”.

[2] Nghị quyết 2417 (2018) được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua với 15 phiếu thuận ngày 24/5/2018, là văn kiện đầu tiên của Hội đồng ghi nhận mối liên hệ nội tại giữa nạn đói và xung đột và lên án việc sử dụng nạn đói như một phương thức chiến tranh, nhấn mạnh hành vi này có thể cấu thành tội ác chiến tranh.

[3] Nghị quyết 2573 (năm 2021) có tên gọi “Bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với sự sống còn của người dân”, được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua với 15 phiếu thuận ngày 27/4/2021 theo sáng kiến và vai trò dẫn dắt của Việt Nam (khi đó là Ủy viên Không thường trực, Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc). Đây là văn kiện đầu tiên của Hội đồng Bảo an về chủ đề này.

(theo Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc)

Chu Văn