Việt Nam dẫn đầu khu vực về mức độ đón nhận AI

Người lao động Việt Nam nằm trong nhóm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) thường xuyên nhất thế giới và là lực lượng lạc quan nhất Đông Nam Á về tác động của AI đối với công việc, theo khảo sát của ADP - tập đoàn cung cấp dịch vụ nhân sự đa quốc gia.

Trong khi đó, dữ liệu mới cho thấy người lao động Singapore tỏ ra hoài nghi hơn nhiều so với các nước láng giềng về tác động của AI đối với năng suất làm việc hàng ngày. Họ cũng là nhóm lo lắng nhất Đông Nam Á về nguy cơ AI ảnh hưởng đến sự ổn định việc làm.

Kết quả khảo sát dựa trên cuộc thăm dò với sự tham gia của hơn 39.000 người lao động tại 36 thị trường trên toàn cầu, trong đó có 13.136 người tham gia đến từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

VIỆT NAM THUỘC NHÓM SỬ DỤNG AI NHIỀU NHẤT THẾ GIỚI

ADP cho biết tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, các nền kinh tế mới nổi nhìn chung lạc quan hơn các nền kinh tế phát triển về khả năng AI mang lại tác động tích cực cho công việc.

Bà Jessica Zhang, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của ADP, phát biểu tại buổi họp báo ngày 17/6 rằng các thị trường mới nổi ở châu Á thường có xu hướng sẵn sàng tiếp nhận công nghệ AI hơn những quốc gia phát triển như Australia hay Singapore.

“Khi nhiều thứ còn mới mẻ ở các thị trường mới nổi, mọi người thường thích nghi nhanh hơn. Trong khi đó người lao động tại những thị trường trưởng thành như Singapore lại muốn nhìn thấy bằng chứng rõ ràng rằng năng suất thực sự được cải thiện trước khi họ cảm thấy tự tin hơn”, bà Zhang chia sẻ.

Tại Singapore, chỉ 15% người lao động hoàn toàn đồng ý rằng AI sẽ mang lại tác động tích cực đối với công việc của họ trong năm tới. Đây là mức lạc quan thấp nhất trong số năm thị trường Đông Nam Á được khảo sát.

Trong khi đó, Việt Nam dẫn đầu với 29% người lao động thể hiện mức độ lạc quan cao. Xếp sau là Thái Lan và Indonesia cùng đạt 23%, còn Philippines đạt 19%.

Xét riêng về AI tạo sinh (Generative AI), Việt Nam ghi nhận tỷ lệ sử dụng cao nhất trong các quốc gia Đông Nam Á được khảo sát. Có tới 36% người lao động Việt Nam tiết lộ họ sử dụng các công cụ AI tạo sinh gần như mỗi ngày. Mức độ sử dụng này thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Trong số 36 thị trường được khảo sát, Việt Nam đứng thứ hai, chỉ sau Ấn Độ, nơi có 41% lực lượng lao động sử dụng AI hàng ngày. Ở chiều ngược lại, Nhật Bản là quốc gia có tỷ lệ sử dụng thấp nhất khi chỉ 8% người lao động dùng AI mỗi ngày. Tại Đông Nam Á, Philippines ghi nhận tỷ lệ thấp nhất với 22%, thấp hơn một chút so với Singapore ở mức 23%.

LO NGẠI VỀ AN TOÀN VIỆC LÀM

Nhìn chung, người lao động ngày càng lo ngại về ổn định việc làm khi doanh nghiệp mọi nơi đẩy mạnh ứng dụng AI.

Một số ngành nghề đang đối mặt với nguy cơ bị thay thế đáng kể. Chẳng hạn, ngành dịch vụ gia công quy trình kinh doanh (BPO) tại Philippines đang chịu áp lực lớn khi các công cụ AI có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trước đây do nhân viên thực hiện.

Trong bối cảnh đó, các chính phủ trong khu vực Đông Nam Á chủ động tăng cường các biện pháp bảo vệ người lao động. Tại Singapore, chiến lược quốc gia nhằm tích hợp AI sâu rộng vào nền kinh tế đã làm dấy lên nhiều tranh cãi trong lực lượng lao động. Khảo sát của ADP cho thấy chỉ 15% người lao động Singapore hoàn toàn đồng ý rằng công việc của họ an toàn trước nguy cơ bị AI thay thế. Đây là mức thấp nhất trong khu vực.

Còn ở Thái Lan, tỷ lệ này là 24%; Philippines là 23%; Indonesia đạt 20%; còn Việt Nam là 18%.

Singapore đang thúc đẩy AI trở thành động lực cho giai đoạn tăng trưởng kinh tế tiếp theo, đồng thời cam kết bảo đảm tính bao trùm của lực lượng lao động và tăng cường đào tạo kỹ năng mới. Quốc gia này cũng dự kiến lấy việc thúc đẩy ứng dụng AI trong nền kinh tế khu vực làm trọng tâm khi đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN vào năm 2027.

Khi phân nhóm lao động thành lao động tri thức, lao động kỹ năng chuyên môn và lao động thực hiện công việc lặp lại, khảo sát cho thấy nhóm lao động làm công việc lặp lại tại Singapore là những người kém tự tin nhất về tương lai việc làm của mình. Chỉ 10% trong nhóm này tin rằng công việc của họ an toàn trước nguy cơ bị AI thay thế.

Trong khi đó, tỷ lệ tương ứng tại bốn quốc gia Đông Nam Á còn lại dao động từ 12% đến 18%.

Đối với nhóm lao động tri thức, 31% người lao động tại Thái Lan và 30% tại Philippines tin rằng AI sẽ không thay thế công việc của họ. Còn với Singapore, tỷ lệ này chỉ đạt 21%, cho thấy mức độ thận trọng cao hơn đáng kể so với các quốc gia láng giềng.

Ở quy mô toàn cầu, khảo sát chỉ ra rằng những người sử dụng AI có khả năng cảm thấy năng suất làm việc thấp hơn gấp 4 lần so với những người không sử dụng AI. Theo ADP, điều này cho thấy nhiều người dùng thường xuyên cảm thấy họ không đạt được nhiều kết quả công việc khi áp dụng AI hàng ngày.

Bà Jessica Zhang cho rằng người lao động cần xác định rõ những tình huống mà AI thực sự giúp cải thiện năng suất trong quy trình làm việc. Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần đưa ra các tiêu chuẩn đánh giá hiệu suất rõ ràng hơn và đầu tư nhiều hơn cho đào tạo kỹ năng liên quan đến AI.

Tuy nhiên, người lao động Singapore dường như không thực sự tin tưởng vào mức độ đầu tư của doanh nghiệp cho việc phát triển kỹ năng nhân sự. Chỉ 13% người được khảo sát nói họ hoàn toàn đồng ý rằng công ty đang đầu tư vào các kỹ năng cần thiết để giúp họ phát triển sự nghiệp. Đây cũng là tỷ lệ thấp nhất trong 5 quốc gia Đông Nam Á được khảo sát. Tại Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, tỷ lệ này dao động từ 21% đến 25%.

Lâm Minh