Việt Nam cùng ASEAN thúc đẩy hợp tác với các đối tác lớn tại AMM-59

Toàn cảnh Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Hoa Kỳ. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Các hoạt động thể hiện vai trò chủ động, tích cực của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ giữa ASEAN với các đối tác, đồng thời nhấn mạnh các ưu tiên về duy trì hòa bình, tăng cường kết nối kinh tế, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh và củng cố cấu trúc khu vực dựa trên luật lệ.

Theo Bộ Ngoại giao, tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Trung Quốc, các bên đánh giá quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện ASEAN - Trung Quốc tiếp tục phát triển nhanh chóng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân hai bên. Hội nghị ghi nhận những kết quả bước đầu trong triển khai Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2030 và thống nhất tiếp tục tổ chức các hoạt động kỷ niệm 35 năm quan hệ đối thoại ASEAN - Trung Quốc và 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện trong năm 2026.

Các Bộ trưởng nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong những lĩnh vực động lực tăng trưởng mới như chuyển đổi số, AI, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và phát triển bền vững; thúc đẩy sớm đưa Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA 3.0) vào thực thi; đồng thời tăng cường phối hợp ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống và tiếp tục thúc đẩy đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định ASEAN - Trung Quốc là một trong những quan hệ đối tác năng động và toàn diện nhất của ASEAN, đồng thời đề xuất ba ưu tiên hợp tác gồm nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế và kết nối hạ tầng, lấy đổi mới sáng tạo và AI làm động lực tăng trưởng mới, cũng như tăng cường lòng tin chiến lược và hợp tác ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống. Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, kêu gọi sớm hoàn tất COC thực chất, hiệu quả và phù hợp với UNCLOS 1982.

Toàn cảnh Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Nhật Bản. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Hoa Kỳ, các Bộ trưởng ghi nhận việc hoàn thành Kế hoạch hành động triển khai Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giai đoạn 2021-2025 và nhất trí xây dựng Chương trình công tác toàn diện cho giai đoạn tiếp theo, hướng tới kỷ niệm 50 năm quan hệ đối thoại ASEAN - Hoa Kỳ vào năm 2027. Hoa Kỳ tái khẳng định cam kết ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, tiếp tục tăng cường đầu tư và hỗ trợ khu vực trong các lĩnh vực chuỗi cung ứng bền vững, kinh tế số, an ninh năng lượng và chuyển đổi năng lượng.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị ASEAN và Hoa Kỳ thúc đẩy thương mại và đầu tư cởi mở, minh bạch, cùng có lợi; tăng cường hợp tác về AI, bán dẫn, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và kết nối năng lượng khu vực. Bộ trưởng cũng đề nghị Hoa Kỳ tiếp tục hỗ trợ hợp tác tiểu vùng Mê Công, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, ủng hộ cấu trúc khu vực mở, bao trùm với ASEAN giữ vai trò trung tâm và kêu gọi bảo đảm tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz cũng như trên các tuyến hàng hải quốc tế.

Đối với Nhật Bản, hội nghị tiếp tục khẳng định nền tảng quan hệ tin cậy, thực chất giữa ASEAN và một trong những đối tác quan trọng nhất của khu vực. Hai bên thống nhất tăng cường hợp tác về an ninh hàng hải, an ninh mạng, hội nhập kinh tế, chuyển đổi số, an ninh năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất ba trọng tâm chiến lược cho hợp tác ASEAN - Nhật Bản trong thời gian tới, gồm củng cố an ninh và tự cường kinh tế với các lĩnh vực chiến lược như chuỗi cung ứng, khoáng sản thiết yếu, bán dẫn và hạ tầng số; đồng kiến tạo nền kinh tế số an toàn thông qua các sáng kiến AI và chuyển đổi số; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh, hợp tác năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh và hạ tầng bền vững. Bộ trưởng cũng nhấn mạnh lợi ích chung của ASEAN và Nhật Bản trong việc duy trì hòa bình, ổn định và tự do hàng hải trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Nga, các bên nhất trí cụ thể hóa các kết quả của Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chính trị - an ninh, thương mại, đầu tư, năng lượng, lương thực, phân bón, chuyển đổi số, AI và giao lưu nhân dân.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hai bên tạo đột phá trong hợp tác kinh tế với mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 45 tỷ USD vào năm 2035; thúc đẩy hợp tác về LNG, năng lượng tái tạo, điện hạt nhân dân sự, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và an ninh số; mở rộng kết nối nhân dân thông qua du lịch và các đường bay trực tiếp. Bộ trưởng cũng khẳng định Việt Nam sẽ nỗ lực đảm nhiệm tốt vai trò điều phối quan hệ ASEAN - Nga giai đoạn 2027-2030, góp phần đưa quan hệ đối tác phát triển thực chất và hiệu quả hơn.

Đối với Ấn Độ, các bộ trưởng ghi nhận quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện ASEAN - Ấn Độ tiếp tục phát triển tích cực, với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 vượt 114 tỷ USD. Hai bên thống nhất thúc đẩy hợp tác về an ninh hàng hải, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ và kết nối khu vực.

Toàn cảnh Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Ấn Độ. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất ba định hướng lớn nhằm nâng tầm hợp tác ASEAN - Ấn Độ, gồm tăng cường hợp tác vì hòa bình và an ninh biển; nâng cao khả năng chống chịu kinh tế thông qua sớm hoàn tất rà soát Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA), mở rộng kết nối đường biển và đường không, tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng; đồng thời thúc đẩy giao lưu nhân dân, giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và du lịch tâm linh.

Bên lề các hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã gặp Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters. Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa New Zealand và ASEAN, triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN - New Zealand giai đoạn 2026-2030. Hai bên nhất trí tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, mở rộng hợp tác về thương mại, đầu tư, kết nối doanh nghiệp, địa phương và giao lưu nhân dân.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cũng đã gặp Bộ trưởng Ngoại giao Canada Anita Anand. Trong trao đổi, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hai bên phối hợp chặt chẽ nhằm cụ thể hóa việc nâng tầm quan hệ như mong muốn của lãnh đạo hai nước; đề xuất hai bên cần chú trọng tăng cường trao đổi đoàn các cấp và các kênh, ưu tiên thúc đẩy chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước và duy trì các cơ chế đối thoại hiện có; đồng thời tiếp tục tăng cường hợp tác về thương mại-đầu tư, an ninh, quốc phòng, đào tạo nhân lực chất lượng cao và phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung (phải) gặp gỡ Bộ trưởng Ngoại giao Canada Anita Anand. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp

Về phần mình, Bộ trưởng Anita Anand nhất trí sẽ phối hợp chặt chẽ với phía Việt Nam để chuẩn bị cho các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước, và việc sớm nâng cấp khuôn khổ quan hệ hai nước lên tầm cao mới; đồng thời đề nghị hai bên tiếp tục khai thác tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực như phát triển bền vững và bao trùm, năng lượng, hàng không vũ trụ, nông nghiệp, an toàn thực phẩm, khoa học-công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, giao lưu nhân dân, giáo dục-đào tạo…

Nguyễn Thúc Hoàng Linh