Vì sao phi công Su-34 ngồi cạnh nhau thay vì trước sau?

Su-34 được phát triển trên nền tảng Su-27 để thay thế dần Su-24. Tuy nhiên, Sukhoi không đơn giản kéo dài thân Su-27 rồi bổ sung thêm một ghế. Máy bay được thiết kế lại đáng kể, trong đó buồng lái là một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất.

Trên nhiều máy bay chiến đấu 2 chỗ, phi công và sĩ quan vũ khí ngồi nối tiếp nhau. Cách bố trí này giúp thân máy bay tương đối hẹp, giảm diện tích cản và phù hợp với những thiết kế vốn ưu tiên khả năng không chiến.

Người ngồi phía sau thường đảm nhiệm các nhiệm vụ như điều khiển radar, vũ khí hoặc hỗ trợ phi công.

Su-34 lựa chọn hướng hoàn toàn khác. 2 thành viên tổ lái ngồi cạnh nhau trong một khoang rộng, với phi công ở bên trái và sĩ quan điều khiển vũ khí ở bên phải.

Đây là cách bố trí phù hợp với bản chất nhiệm vụ của Su-34 - một máy bay tấn công đường dài thay vì một tiêm kích thuần túy.

Lý do quan trọng nhất là khả năng phối hợp. Khi 2 người ngồi cạnh nhau, họ có thể trao đổi trực tiếp và dễ dàng quan sát bảng điều khiển của nhau.

Trong những nhiệm vụ kéo dài, khi máy bay phải đồng thời thực hiện dẫn đường, quản lý cảm biến, sử dụng vũ khí và theo dõi tình hình chiến thuật, việc phối hợp giữa các thành viên tổ lái trở nên đặc biệt quan trọng.

Thiết kế này cũng tạo thêm không gian cho những chuyến bay dài. Su-34 có tầm hoạt động lớn và được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ kéo dài.

Buồng lái rộng giúp tổ lái có điều kiện làm việc thuận tiện hơn so với những khoang lái chật hẹp thường thấy trên máy bay chiến đấu.

Một điểm đáng chú ý là Su-34 còn được thiết kế với khả năng nghỉ ngơi và sinh hoạt trong những nhiệm vụ dài.

Không gian phía sau ghế lái được tận dụng cho một số tiện ích phục vụ tổ lái, cho thấy Sukhoi coi Su-34 không chỉ là máy bay mang bom mà còn là một nền tảng hoạt động đường dài.

Bố trí ghế cạnh nhau cũng tạo ra một số khác biệt về hình dáng. Phần mũi Su-34 trở nên rất rộng, tạo nên ngoại hình đặc trưng với phần "mõm" lớn. Đây là một trong những điểm khiến Su-34 dễ dàng được nhận diện ngay cả khi nhìn từ xa.

Tất nhiên, cách bố trí này không phải hoàn toàn mới trong ngành hàng không quân sự. Một số máy bay ném bom và tấn công khác cũng sử dụng buồng lái cạnh nhau.

Nhưng với một máy bay có nguồn gốc từ dòng Su-27, đây là sự thay đổi rất đáng chú ý.

Có thể nói, buồng lái cạnh nhau phản ánh chính xác nhiệm vụ mà Su-34 được tạo ra để thực hiện.

Sukhoi không còn đặt trọng tâm vào việc tối ưu hóa một chiếc tiêm kích cho không chiến, mà ưu tiên khả năng phối hợp của tổ lái trong những nhiệm vụ tấn công đường dài và phức tạp.

Việt Hùng