Vì sao nhiều app đòi cấp quyền lạ?

Camera, micro, vị trí hay danh bạ là những quyền truy cập phổ biến mà ứng dụng thường yêu cầu khi được cài đặt trên điện thoại. Ảnh: iGeeksBlog.

Mỗi khi cài đặt một ứng dụng mới, hầu hết người dùng đều có chung một phản xạ: liên tục bấm "Cho phép" để nhanh chóng sử dụng. Camera, micro, vị trí, danh bạ hay thư viện ảnh lần lượt được cấp quyền chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, ít người dừng lại để tự hỏi liệu ứng dụng đó có thực sự cần tất cả những quyền này hay không.

Theo Google, các quyền truy cập được thiết kế để giới hạn khả năng ứng dụng tiếp cận dữ liệu nhạy cảm trên thiết bị. Android hiện phân loại camera, micro, vị trí, danh bạ, lịch và tệp tin vào nhóm "quyền nguy hiểm", đồng nghĩa ứng dụng chỉ được sử dụng khi người dùng chủ động cấp quyền. Google cũng khuyến nghị chỉ nên cấp những quyền thực sự cần thiết cho chức năng của ứng dụng.

Trên Android và iPhone, quyền truy cập được thiết kế nhằm giới hạn khả năng ứng dụng tiếp cận dữ liệu cá nhân. Một ứng dụng bản đồ cần biết vị trí để chỉ đường, ứng dụng gọi xe cần truy cập GPS để xác định điểm đón, còn ứng dụng chỉnh sửa ảnh cần sử dụng camera và thư viện ảnh để lưu hình. Đây đều là những quyền hợp lý và phục vụ trực tiếp cho chức năng của ứng dụng.

Ngược lại, sẽ đáng để đặt câu hỏi nếu một ứng dụng đèn pin yêu cầu truy cập danh bạ, một trò chơi đơn giản muốn sử dụng micro liên tục hoặc một ứng dụng chỉnh ảnh đòi quyền truy cập toàn bộ vị trí của người dùng.

Một trong những quyền nhạy cảm nhất là vị trí. Ngoài việc xác định nơi bạn đang đứng, dữ liệu vị trí còn có thể phản ánh nơi ở, nơi làm việc và thói quen di chuyển hàng ngày. Vì vậy, cả Android và iPhone hiện đều cho phép người dùng chỉ cấp quyền khi ứng dụng đang được sử dụng, thay vì cho phép truy cập liên tục trong nền. Với nhiều ứng dụng, người dùng cũng có thể chia sẻ vị trí gần đúng thay vì tọa độ chính xác.

Camera và micro cũng là hai quyền cần được cân nhắc. Những ứng dụng gọi video, quét mã QR hay chụp ảnh đương nhiên cần sử dụng camera. Tuy nhiên, nếu một ứng dụng hiếm khi có chức năng liên quan đến ghi hình hoặc ghi âm vẫn yêu cầu các quyền này, người dùng nên kiểm tra kỹ trước khi đồng ý. Apple thậm chí bổ sung chấm màu xanh lá và màu cam trên iPhone để thông báo khi camera hoặc micro đang được kích hoạt, giúp người dùng dễ phát hiện ứng dụng truy cập ngoài ý muốn.

Trên iPhone, chấm màu cam hoặc xanh lá xuất hiện ở góc màn hình để thông báo khi một ứng dụng đang sử dụng micro hoặc camera. Ảnh: Fox News.

Thư viện ảnh và danh bạ cũng không nên được cấp toàn quyền nếu không cần thiết. Những phiên bản Android và iOS mới đều cho phép người dùng chỉ chia sẻ một số ảnh được chọn, thay vì toàn bộ thư viện. Đây là thay đổi quan trọng nhằm giảm nguy cơ ứng dụng thu thập nhiều dữ liệu hơn mức cần thiết.

Theo Apple và Google, người dùng nên thường xuyên rà soát lại các quyền đã cấp trong phần Cài đặt, đồng thời thu hồi những quyền không còn sử dụng. Trên Android, Privacy Dashboard cho phép xem ứng dụng nào đã truy cập camera, micro hay vị trí trong thời gian gần đây. Trong khi đó, iPhone cung cấp App Privacy Report, hiển thị lịch sử truy cập dữ liệu và hoạt động mạng của từng ứng dụng.

Lê Duy