Nghi vấn AI nhấn chìm bản thảo từng được trả giá hơn 2 triệu USD

Thương vụ 2 triệu USD đổ vỡ vì nghi vấn AI

Theo The Guardian, bản thảo tác phẩm "Call me, I'll hide the body" của tác giả Jerry Falade đã bị rút khỏi quá trình chào bán.

Trước đó, cuốn "tiểu thuyết trinh thám ly kỳ pha các yếu tố hài hước đen tối" được cho là đã nhận được lời đề nghị xuất bản trị giá hơn 2 triệu USD (gần 52,5 tỷ đồng) từ Minotaur, một thương hiệu con thuộc St Martin's Press (chi nhánh của Macmillan Mỹ).

Các tác giả, người đại diện và nhà xuất bản đang phải vật lộn với việc xử lý các trường hợp nghi ngờ sử dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành xuất bản. (Ảnh: FreshSplash/Getty Images).

Minotaur đã giành được quyền xuất bản sau cuộc đấu giá bản quyền có sự tham gia của 14 bên. Cuộc đấu giá do người đại diện văn học của tác giả là Marc Gerald, thuộc công ty Europa Content, dàn xếp.

Theo kế hoạch ban đầu, cuốn sách sẽ được phát hành như một tác phẩm chủ lực của họ vào năm 2028.

Tuy nhiên, trong email gửi các nhà xuất bản mà The Guardian tiếp cận được, các đại diện của Falade viết: "Jerry Falade đã tạo ra một bản thảo xuất sắc, gây ấn tượng mạnh với chúng tôi cũng như những chuyên gia xuất bản hàng đầu trên thế giới.

Trong quá trình chào bán bản thảo, chúng tôi đã trao đổi với Jerry về vấn đề trí tuệ nhân tạo (AI). Chúng tôi tin tưởng vào cam kết của anh ấy rằng, AI không được sử dụng như một công cụ trong quá trình viết hoặc biên tập.

Hiện chúng tôi không còn có cơ sở để xác thực điều đó, vì vậy chúng tôi quyết định rút bản thảo khỏi quá trình chào bán".

Tại Anh, đại diện của tác giả là Sandy Hodgman, thuộc công ty Hodgman Literary, cũng nhận được khá nhiều lời đề nghị trị giá hàng trăm nghìn USD sau các cuộc đấu thầu tương tự như tại Mỹ.

Tờ The Guardian cho biết đã liên hệ với đại diện tại Anh và Mỹ để làm rõ về những thông tin trên.

Trong diễn biến mới nhất, Marc Gerald nói với The Bookseller rằng ông đọc bản thảo lần đầu vào tháng 6 và nhận thấy đây là "một tác phẩm xuất sắc đến kinh ngạc, ai cũng yêu thích. Đây là một tác phẩm có sức hấp dẫn với mọi đối tượng độc giả".

Ông nói rằng, khi quá trình chào bán đi được nửa chặng đường, một biên tập viên đã bày tỏ lo ngại rằng bản thảo có dấu hiệu cho thấy có thể có sự tham gia của AI.

Thời điểm đó, phía Europa Content quyết định không sử dụng phần mềm phát hiện AI để kiểm tra bản thảo vì cho rằng lời giải thích của Falade "rõ ràng và đáng tin cậy."

Tuy nhiên, sau cuộc gặp ngày 29/7, khi "một số chi tiết trong lời giải thích của Falade thay đổi", công ty đại diện đã quyết định chấm dứt hợp tác, với lý do họ "cần có sự tin tưởng tuyệt đối".

"Chúng tôi cảm thấy rất tiếc vì đã đưa bản thảo này ra thị trường, cùng với đó là những tranh cãi về tác phẩm. Đây là một tác phẩm xuất sắc. Dù được hình thành theo cách nào, đây vẫn là một tác phẩm đáng kinh ngạc", Gerald nói thêm.

AI và bài toán minh bạch trong ngành xuất bản

Trong tuyên bố gửi The Bookseller, Falade bác bỏ cáo buộc sử dụng AI. Anh khẳng định cốt truyện, nhân vật, bối cảnh, sự hài hước, cấu trúc và giọng văn đều là của anh.

Tác giả khẳng định đều có các bản thảo được ghi lại theo mốc thời gian, các ghi chú viết tay và tin nhắn WhatsApp có ngày tháng cụ thể để chứng minh quá trình phát triển bản thảo.

Falade cũng cho rằng các công cụ phát hiện AI "được biết đến là có thể đưa ra kết quả nhận diện sai".

Anh nói bản thảo của mình "đã được nhiều vòng thẩm định tại các nhà xuất bản, từ độc giả đọc thẩm định ban đầu, độc giả vòng hai, biên tập viên đến bộ phận phụ trách mua bản quyền... Nếu bản thảo thực sự có dấu hiệu rõ ràng là do AI tạo ra thì rất khó tin rằng tất cả những người có kinh nghiệm đó đều không nhận ra".

Tác giả Jerry Falade.

Theo Publishers Weekly, hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Southern Methodist (Dallas, Mỹ). Khi nhận được lời đề nghị xuất bản trị giá hàng triệu USD, anh từng cảm thấy mình như vừa trúng "xổ số văn chương".

Tuy nhiên, sau khi thương vụ đổ bể, Jerry Falade thừa nhận: "Chỉ trong vòng 6 giờ sau khi thông tin lan truyền, tôi đã mất đi các cơ hội hợp tác tại Mỹ, Anh, cũng như các cơ hội chuyển ngữ và chuyển thể sang phim ảnh, mà không có cơ hội thích đáng nào để giải thích về quy trình sáng tác của mình".

The Guardian cho rằng, vụ việc của Falade là diễn biến mới nhất trong hàng loạt tranh cãi liên quan đến AI trong ngành xuất bản năm nay. Hiện nay, các tác giả, đại diện văn học và nhà xuất bản vẫn đang loay hoay tìm cách xử lý những bản thảo bị nghi ngờ sử dụng AI.

Đầu năm nay, Hachette cũng đã hủy kế hoạch phát hành tại Mỹ tiểu thuyết kinh dị "Shy girl" của Mia Ballard sau khi xuất hiện tin đồn trên mạng rằng tác giả sử dụng AI để sáng tác, bất chấp việc tác giả phủ nhận nghi vấn trên.

Về phía Hiệp hội Đại diện Văn học Mỹ (American Association of Literary Agents - AALA), tổ chức này cho biết với Publishers Weekly rằng, trách nhiệm thuộc về tác giả trong việc minh bạch hoàn toàn về quá trình sáng tác.

Nếu tác giả không làm được điều đó, phía đại diện tác phẩm có quyền chấm dứt quan hệ hợp tác.

"Mối quan hệ giữa tác giả và đại diện văn học được xây dựng trên nền tảng của sự tin tưởng và trung thực. Tác giả có trách nhiệm minh bạch về cách một bản thảo được tạo ra, bao gồm việc có sử dụng AI tạo sinh hay không và sử dụng ở mức độ nào.

Nếu không có những thông tin đó, đại diện văn học sẽ không thể đánh giá đầy đủ các vấn đề liên quan đến tính nguyên bản, tính chính xác, bản quyền, các nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc việc tuân thủ các chính sách của nhà xuất bản", Regina Brooks, Chủ tịch AALA cho biết.

Brooks giải thích thêm rằng khi những thông tin quan trọng bị che giấu, "rủi ro không chỉ thuộc về tác giả mà còn lan sang đại diện văn học - người gửi bản thảo và đặt đánh giá chuyên môn cũng như uy tín nghề nghiệp của mình vào đó. Đồng thời ảnh hưởng đến các biên tập viên và nhà xuất bản đang cân nhắc mua bản quyền tác phẩm".

Trong khi đó, cây viết Mike Fleming Jr. của Deadline cho rằng: "Đây sẽ là một bài học quan trọng cho những nhà văn có tham vọng trở thành những tác giả thành đạt, kiếm được nhiều tiền. Bài học rút ra là hãy tránh xa AI".

Bạch Dương