Vì sao Meta phải định vị mình như gã khổng lồ hạ tầng AI?

Chân dung Mark Zuckerberg, nhà sáng lập Meta.

Giám đốc điều hành Meta Mark Zuckerberg mới đây trên mạng xã hội Threads đã công bố ra mắt Meta Compute, sáng kiến hạ tầng AI mới do các giám đốc điều hành cấp cao nhất của công ty dẫn đầu, qua đó nhấn mạnh cam kết đưa Meta trở thành gã khổng lồ cơ sở hạ tầng AI, chứ không đơn thuần là công ty ứng dụng hay chạy theo cuộc đua xây trung tâm dữ liệu.

Sáng kiến này ban đầu đã khiến không ít người bối rối, vì xét cho cùng, Meta vốn đã là một ông lớn về hạ tầng AI. Chỉ mới một năm trước, công ty đã khởi công khu phức hợp trung tâm dữ liệu Hyperion rộng hơn 37 hecta ở đông bắc bang Louisiana.

Lý giải động thái mới của Meta, theo ông Patrick Moorhead, nhà sáng lập của Moor Insights & Strategy, thông điệp này của Meta Compute chủ yếu nhắm vào các nhà đầu tư và nhân viên như một tín hiệu khẳng định Meta là tay chơi nghiêm túc trong đầu tư hạ tầng AI, nơi mà Microsoft, Google, Oracle, OpenAI đang dẫn dắt cuộc chơi.

Ông Rick Pederson của Bow River Capital cũng đồng ý rằng thông báo này nhằm nhấn mạnh vị thế của Meta trong cuộc chạy đua AI: “Đây là cách họ nói về chủ ý chiến lược xoay quanh AI, năng lực tính toán và hạ tầng. Các hyperscaler (nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn) khác cũng làm tương tự, nhưng Zuckerberg đang định vị một cách rõ ràng hơn”.

Trong khi đó, với nhiều chuyên gia, việc Meta công bố Meta Compute không phải điều gây bất ngờ. Bà Lane Dilg, cựu Giám đốc chính sách hạ tầng tại OpenAI và hiện là nhà sáng lập công ty tư vấn Apeiro, nhận định: “Meta đang tăng gấp đôi đầu tư vào hạ tầng, coi đó là một danh mục đầu tư thực thụ, chứ không còn đơn thuần là một đầu mục chi phí”.

Khi cơn sốt AI tăng tốc, Meta không còn nhìn các trung tâm dữ liệu, GPU, hợp đồng năng lượng hay chip tự thiết kế như những “đường ống kỹ thuật” phục vụ sản phẩm. Thay vào đó, chúng được xem như tài sản chiến lược cốt lõi. Theo cách nhìn này, Meta đang hành xử giống một nhà phân bổ vốn quy mô lớn hơn là một công ty công nghệ thuần túy.

Thậm chí, bà Dilg cho rằng Meta đang tự đặt mình vào thế cạnh tranh không chỉ với các “siêu nền tảng” công nghệ khác, mà còn với những tổ chức đầu tư tinh vi nhất trên thế giới.

Dù vậy, không phải nhà đầu tư nào cũng nhìn nhận tích cực về hướng đi này. Ngay trong ngày sáng kiến Meta Compute được công bố, nhà đầu tư nổi tiếng Michael Burry, đã viết trên mạng xã hội: “Meta đang nhượng bộ, tự vứt bỏ một trong những lợi thế cứu cánh của mình. Hãy chờ xem ROIC sụp đổ”.

Việc lao vào các trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn, theo ông Burry, sẽ đẩy Meta sang một mô hình kinh doanh thâm dụng vốn nhiều hơn, kéo giảm tỷ suất sinh lời và khiến công ty trông giống một doanh nghiệp tiện ích hơn là một tập đoàn công nghệ tăng trưởng cao.

Meta đã chi hơn 70 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng AI vào năm ngoái và có kế hoạch chi thêm 600 tỷ USD trong hai năm tới. Do đó, rõ ràng “chuyến tàu” thâm dụng vốn có lẽ đã rời ga từ lâu và Meta Compute chỉ là cách Mark Zuckerberg chính thức thừa nhận và tổ chức lại cuộc chơi mà Meta đã bước vào.

Để dẫn dắt sáng kiến, ông Santosh Janardhan, người đứng đầu bộ phận hạ tầng toàn cầu của Meta, sẽ phụ trách kiến trúc kỹ thuật, hệ thống phần mềm, chương trình silicon, năng suất nhà phát triển, cũng như xây dựng và vận hành mạng lưới trung tâm dữ liệu toàn cầu.

Trong khi đó, Daniel Gross, gia nhập Meta năm ngoái và là đồng sáng lập Safe Superintelligence cùng cựu Giám đốc khoa học OpenAI Ilya Sutskever, sẽ dẫn dắt nhóm mới chịu trách nhiệm về chiến lược năng lực dài hạn, quan hệ đối tác, phân tích ngành, lập kế hoạch và mô hình kinh doanh.

Bà Dina Powell McCormick,hiện giữ vai trò Chủ tịch kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Meta, sẽ phụ trách hợp tác với các chính phủ nhằm hỗ trợ xây dựng, triển khai, đầu tư và tài trợ cho hạ tầng AI của tập đoàn. Trước đây, bà là phó cố vấn an ninh quốc gia về chiến lược cho Tổng thống Trump.

Hạ Chi