Vì sao công nghệ hồng ngoại vẫn 'sống khỏe' trên điều khiển TV thông minh?

Dù TV thông minh ngày nay sở hữu nhiều phương thức điều khiển tiên tiến như ứng dụng trên điện thoại, khẩu lệnh hay kết nối Bluetooth, công nghệ hồng ngoại (IR) ra đời từ hàng thập kỷ trước vẫn âm thầm giữ vai trò cốt lõi trên hầu hết các mẫu remote hiện đại.

Hành trình từ kết nối có dây đến tiêu chuẩn hồng ngoại

Lịch sử của chiếc điều khiển từ xa bắt đầu từ năm 1950 khi Zenith Radio giới thiệu mẫu remote Lazy Bones đầu tiên. Mẫu thiết bị này hoạt động dựa trên một sợi cáp nối trực tiếp vào TV. Đến năm 1955, Zenith tiếp tục cải tiến với mẫu điều khiển không dây Flash-Matic, sử dụng chùm ánh sáng nhìn thấy được chiếu đến bốn cảm biến quang học ở các góc mặt trước TV.

Một mẫu remote kèm theo TV. Ảnh: Engadget.

Bước ngoặt lớn của ngành công nghiệp truyền hình diễn ra vào những năm 1980, khi công nghệ truyền tín hiệu bằng sóng hồng ngoại chính thức trở thành tiêu chuẩn chung. Kể từ đó đến nay, phương thức này vẫn liên tục xuất hiện trên các thế hệ remote dù kiểu dáng và tính năng TV đã thay đổi mạnh mẽ.

Nguyên lý vận hành đơn giản của remote hồng ngoại

Cơ chế truyền lệnh của điều khiển hồng ngoại khá đơn giản nhưng đạt độ chính xác cao. Mỗi khi người dùng bấm phím, bóng đèn LED đặt ở đầu remote sẽ phát ra các xung ánh sáng hồng ngoại ở tần số mà mắt thường không thể quan sát. Mắt thu tín hiệu tích hợp phía trước TV sẽ đón nhận, giải mã chuỗi xung này và thực thi lệnh tương ứng.

Để kiểm chứng quá trình phát tín hiệu vô hình này, người dùng chỉ cần bật ứng dụng camera trên smartphone, hướng ống kính về phía đèn LED của remote và nhấn phím bất kỳ. Màn hình điện thoại sẽ hiển thị rõ ánh sáng hồng ngoại nhấp nháy phát ra từ bóng đèn LED.

Vì sao các hãng sản xuất chưa thể từ bỏ hồng ngoại?

Lý do hàng đầu khiến truyền dẫn hồng ngoại vẫn tồn tại vững chắc là chi phí sản xuất cực kỳ thấp. Nhờ quy mô sản xuất hàng loạt trong suốt nhiều thập kỷ, đây đã trở thành giải pháp kỹ thuật vừa tối ưu chi phí vừa quen thuộc đối với các nhà sản xuất thiết bị điện tử.

Remote hồng ngoại sử dụng các xung ánh sáng vô hình bằng đèn LED để gửi tín hiệu. Ảnh: Engadget.

Bên cạnh đó, yếu tố tương thích hệ sinh thái giữ vai trò quan trọng không kém. Nhiều thiết bị ngoại vi đi kèm như loa thanh (soundbar) hay đầu thu vẫn được thiết kế để nhận sóng hồng ngoại. Việc duy trì cổng IR giúp chiếc remote TV dễ dàng đồng bộ và tương tác song song với các thiết bị khác trong phòng khách mà không gặp rào cản kết nối.

Mắt xích dự phòng không thể thiếu cho kết nối Bluetooth

So với hồng ngoại, chuẩn Bluetooth mang đến sự tiện lợi vượt trội do không yêu cầu người dùng phải hướng điều khiển về phía TV và có thể truyền dữ liệu qua các vật cản mềm như chăn hay gối. Tuy nhiên, Bluetooth đòi hỏi hai thiết bị phải duy trì kết nối hoặc đã ghép nối thành công từ trước.

Trong các tình huống như thiết lập TV ban đầu hoặc khi TV đang tắt ở chế độ chờ để tiết kiệm năng lượng, kết nối Bluetooth có thể chưa kích hoạt. Lúc này, tín hiệu hồng ngoại đóng vai trò là giải pháp kích hoạt để bật TV và thiết lập lại liên lạc Bluetooth.

Thử nghiệm thực tế của Engadget trên mẫu TV TCL chứng minh rõ cơ chế phối hợp này: nút nguồn sử dụng hồng ngoại để thực hiện lệnh bật và tắt máy, trong khi các phím điều hướng giao diện hay chỉnh âm lượng được truyền qua Bluetooth. Trong trường hợp sóng Bluetooth bị gián đoạn, điều khiển sẽ tự động chuyển toàn bộ lệnh về chế độ hồng ngoại truyền thống để đảm bảo thao tác không bị ngắt quãng.

PHỐ HỘI