Bất chấp Bluetooth và AI, vì sao công nghệ hồng ngoại vẫn giữ vị trí then chốt trên remote TV?

Dù TV thông minh ngày nay sở hữu nhiều phương thức tương tác tân tiến như ra lệnh bằng giọng nói, ứng dụng di động hay kết nối không dây Bluetooth, công nghệ hồng ngoại (IR) ra đời từ hàng thập kỷ trước vẫn hiện diện trên hầu hết mọi chiếc điều khiển từ xa. Sự tồn tại bền bỉ này không đến từ sự bảo thủ của các nhà sản xuất, mà xuất phát từ những lợi thế kỹ thuật cốt lõi và vai trò nền tảng không thể thay thế trong hệ sinh thái thiết bị gia dụng.

Lịch sử tiến hóa của chiếc điều khiển từ xa

Trải qua hơn nửa thế kỷ phát triển, phương thức điều khiển TV đã ghi nhận nhiều cột mốc quan trọng. Năm 1950, mẫu remote đầu tiên mang tên Lazy Bones do Zenith Radio giới thiệu phải sử dụng một sợi cáp nối vật lý trực tiếp vào màn hình. Đến năm 1955, phiên bản không dây Flash-Matic ra đời, ứng dụng chùm ánh sáng nhìn thấy được chiếu tới bốn cảm biến quang học ở các góc TV.

Một mẫu remote kèm theo TV. Ảnh: Engadget.

Phải đến những năm 1980, công nghệ hồng ngoại mới chính thức được ứng dụng và nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn công nghiệp toàn cầu. Kể từ thời điểm đó, truyền phát tín hiệu bằng sóng quang học hồng ngoại trở thành giải pháp mặc định cho các thiết bị điện tử gia dụng.

Nguyên lý hoạt động của tín hiệu hồng ngoại

Cơ chế vận hành của điều khiển hồng ngoại dựa trên phương thức mã hóa ánh sáng đơn giản. Khi người dùng bấm nút, linh kiện LED ở đầu remote sẽ phát ra các chuỗi xung ánh sáng hồng ngoại nằm ngoài dải quang phổ nhìn thấy của mắt người. Bộ thu sóng tích hợp ở mặt trước TV sẽ tiếp nhận và giải mã chuỗi xung này thành lệnh điều khiển tương ứng.

Remote hồng ngoại sử dụng các xung ánh sáng vô hình bằng đèn LED để gửi tín hiệu. Ảnh: Engadget.

Bất kỳ ai cũng có thể kiểm chứng cơ chế này bằng cách hướng đầu điều khiển vào camera smartphone và nhấn phím bất kỳ. Màn hình điện thoại sẽ ghi lại được các đốm sáng nhấp nháy phát ra từ đèn LED, điều mà mắt thường không thể quan sát trực tiếp.

Bài toán chi phí và hệ sinh thái tương thích

Thành tố quan trọng nhất giúp công nghệ hồng ngoại duy trì chỗ đứng vững chắc là tối ưu hóa chi phí. Sau nhiều thập kỷ sản xuất quy mô hàng loạt, linh kiện phát và thu nhận tín hiệu IR có giá thành cực kỳ thấp, giúp tối ưu chi phí sản xuất cho mỗi chiếc TV.

Bên cạnh đó là bài toán về khả năng tương thích thiết bị. Rất nhiều thiết bị ngoại vi trong phòng khách như loa thanh (soundbar) hay đầu thu truyền hình vẫn duy trì chuẩn giao tiếp hồng ngoại. Việc giữ lại cổng IR giúp chiếc remote TV dễ dàng điều khiển đồng bộ nhiều thiết bị khác nhau trong cùng hệ sinh thái giải trí gia đình.

Lớp kết nối nền tảng khởi động cho Bluetooth

Mặc dù kết nối Bluetooth sở hữu ưu điểm vượt trội như không cần nhắm thẳng vào cảm biến và có thể truyền tín hiệu xuyên qua một số vật cản như chăn gối, công nghệ này chỉ hoạt động khi hai thiết bị đã ghép nối thành công. Trong trạng thái TV đang tắt hoặc ở chế độ chờ tiết kiệm điện, kết nối Bluetooth thường chưa khởi chạy.

Lúc này, sóng hồng ngoại đóng vai trò là giải pháp kích hoạt ban đầu. Thử nghiệm trên các dòng TV hiện đại của TCL cho thấy phím nguồn vẫn dùng tín hiệu IR để khởi động thiết bị. Sau khi hệ thống vận hành, kết nối Bluetooth mới tiếp quản các thao tác như điều hướng giao diện hay điều chỉnh âm lượng. Trong trường hợp Bluetooth gặp sự cố ngắt kết nối, chiếc remote sẽ tự động chuyển hoàn toàn sang tín hiệu hồng ngoại để đảm bảo thao tác của người dùng không bị gián đoạn.

Tuệ Nhân