Vì sao các 'ông lớn' dầu khí thế giới ngăn chặn quy định methane của EU?

Các ông lớn dầu khí thế giới tìm cách ngăn chặn quy định methane của EU. (Ảnh minh họa)

Gần một nửa trong 27 quốc gia thành viên EU hiện ủng hộ việc trì hoãn quy định này.

Tại cuộc họp Bộ trưởng Năng lượng EU ở Luxembourg hôm thứ Sáu, một nhóm nước gồm Italy, Thụy Điển, Hà Lan và Ba Lan sẽ đề nghị EU sửa đổi và hoãn Quy định methane, vốn yêu cầu các công ty phải giám sát, báo cáo và xác minh lượng phát thải methane.

Theo lá thư mà POLITICO tiếp cận được, các nước này cho rằng quy định mới có thể đe dọa nguồn cung năng lượng của EU, lặp lại lập luận mà các công ty dầu khí và chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa ra.

Sức ép từ các nước thành viên đánh dấu một bước leo thang trong chiến dịch vận động, đồng thời thử thách lập trường của Ủy ban châu Âu (EC). Trước đó, EC vẫn bảo vệ quy định bằng cách đưa ra một số giải pháp tạm thời, nhưng ngày càng nhiều nước cho rằng như vậy là chưa đủ.

Theo một nhà ngoại giao của nước ký tên trong bức thư, mục tiêu của chiến dịch là buộc EC phải đưa ra phản hồi chính thức, từ đó mở đường cho các cuộc đàm phán chính trị cấp cao.

Tranh cãi nằm ở đâu?

Theo quy định, từ tháng 1, các doanh nghiệp phải giám sát, báo cáo và xác minh lượng methane phát thải. EC cho rằng đây là bước quan trọng để giảm lượng methane thất thoát hằng năm do rò rỉ hoặc bị xả trực tiếp ra khí quyển trong quá trình khai thác dầu khí.

Phía phản đối cho rằng yêu cầu này chưa khả thi và có thể khiến doanh nghiệp vi phạm do chưa đủ điều kiện đáp ứng.

Họ viện dẫn nghiên cứu của hãng tư vấn Wood Mackenzie, được ngành dầu khí tài trợ, cho rằng hạ tầng cần thiết để tuân thủ quy định vẫn chưa hoàn thiện.

Nghiên cứu cũng cảnh báo nếu quy định có hiệu lực, nhiều nhà cung cấp sẽ tránh thị trường châu Âu để giảm rủi ro pháp lý, có thể ảnh hưởng tới 87% lượng dầu nhập khẩu và 43% lượng khí đốt nhập khẩu của EU.

Đại sứ Mỹ tại EU Andrew Puzder cũng nêu quan điểm tương tự trên mạng xã hội X, cho rằng nếu quy định không được sửa đổi, các nhà cung cấp có thể chuyển nguồn hàng sang những thị trường "coi trọng sự ổn định và không tạo thêm gánh nặng pháp lý".

Vì vậy, ngành dầu khí kêu gọi EC mở lại quy định và kéo dài thời gian thực hiện. Đây cũng là đề xuất mà nhiều quốc gia thành viên đang ủng hộ.

Không phải ai cũng đồng tình

Trong khi ngày càng nhiều ý kiến muốn trì hoãn quy định, nhiều bên khác vẫn bảo vệ đạo luật này.

Một báo cáo của Rystad Energy, do tổ chức môi trường Environmental Defense Fund đặt hàng, cho rằng khi quy định có hiệu lực, nguồn cung đáp ứng yêu cầu sẽ gấp ba lần lượng EU hiện nhập khẩu. Báo cáo cũng nhận định thị trường chưa phản ánh nguy cơ gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng, dù sau đó thừa nhận một số lo ngại của doanh nghiệp là có cơ sở.

Một số ý kiến cho rằng vấn đề không nằm ở quy định mà ở việc các nước thành viên triển khai quá chậm. Hiện mới chỉ có Đan Mạch và một vài nước xây dựng cơ chế xử phạt để thực thi, khiến doanh nghiệp thiếu hướng dẫn rõ ràng.

Đáng chú ý, ngay cả một số nhà khai thác dầu khí cũng phản đối việc mở lại quy định. Ông Olav Aamlid Syversen, Phó Chủ tịch phụ trách đối ngoại của Equinor, cho rằng không thể hoàn tất sửa đổi trước thời hạn tháng 1, nên mở lại quy định không phải giải pháp thực tế.

Tổ chức vận động hành lang dầu khí IOGP cũng thừa nhận thời gian còn quá ít và đang tìm cơ sở pháp lý để rút ngắn quy trình sửa đổi.

Thế khó của Ủy ban châu Âu

Các quan chức EU nhìn nhận cả hai bên đều có lý. Hai quan chức giấu tên cho biết EC không tin vào dự báo của Wood Mackenzie về nguy cơ thiếu nguồn cung nghiêm trọng, đồng thời cho rằng chi phí tuân thủ quy định là không đáng kể.

Về mặt công khai, Lãnh đạo năng lượng EU Dan Jørgensen vẫn kiên quyết bác bỏ việc sửa luật: "Không, tôi sẽ không mở lại quy định".

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận cần giải quyết các lo ngại của doanh nghiệp trong quá trình triển khai. Theo dự thảo hướng dẫn bị rò rỉ, EC có thể miễn áp dụng quy định trong 3 năm đối với một số trường hợp.

Giải pháp này cũng không làm hài lòng cả doanh nghiệp dầu khí lẫn các tổ chức môi trường vì cho rằng sẽ khiến tình trạng thiếu rõ ràng về pháp lý kéo dài hơn. Dù vậy, EC vẫn xem đây là lựa chọn ít rủi ro hơn so với việc mở lại toàn bộ quy trình lập pháp, vốn có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, đồng thời tạo ra thêm nhiều bất định về mặt pháp lý.

Nh.Thạch

AFP