Lý do khiến Anh không còn tàu ngầm tấn công hạt nhân triển khai trên biển

Tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân HMS Anson của Hải quân Hoàng gia Anh ở ngoài khơi vùng biển thuộc Mỹ và Caribe. Ảnh: Hải quân Hoàng gia Anh/TTXVN

Theo tờ Defence Journal ngày 27/6, dựa trên dữ liệu theo dõi công khai về hoạt động của hạm đội, cả năm tàu ngầm lớp Astute đang phục vụ trong Hải quân Hoàng gia đều không sẵn sàng triển khai.

Chiếc thứ sáu mang tên HMS Agamemnon được đưa vào biên chế từ năm ngoái nhưng hiện vẫn đang trong giai đoạn chạy thử trên biển và chưa đủ điều kiện tham gia nhiệm vụ tác chiến tuyến đầu, trong khi chiếc thứ bảy vẫn đang trong quá trình đóng.

Hai trong số các tàu ngầm hiện gần như “đắp chiếu” tại căn cứ Faslane bên sông Clyde (Scotland). Trong khi đó, hai chiếc khác đang trải qua quá trình đại tu chuyên sâu kéo dài tại căn cứ Devonport ở Plymouth vốn là cơ sở duy nhất của Anh có đủ năng lực bảo dưỡng các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân. Chiếc thứ năm HMS Anson vừa trở về sau đợt triển khai và đang thực hiện các quy trình bảo dưỡng định kỳ.

Kênh RT (Nga) cho biết vấn đề cốt lõi không nằm ở năng lực tác chiến của các tàu ngầm trên biển mà ở khả năng bảo dưỡng của Anh. Devonport chỉ có số lượng ụ sửa chữa tàu hạn chế, trong khi tình trạng thiếu phụ tùng thay thế và đội ngũ kỹ sư chuyên môn cao càng khiến tiến độ sửa chữa bị kéo dài. Thậm chí, có thông tin cho rằng ít nhất một tàu ngầm đã phải bị tháo dỡ một phần linh kiện để lấy phụ tùng duy trì hoạt động cho các tàu khác.

Anh có kế hoạch xây dựng lại các ụ sửa chữa tàu tại Devonport, song quá trình này sẽ mất nhiều năm mới hoàn thành, nên chưa thể giúp tháo gỡ tình trạng trước mắt.

Những bất cập kéo dài trong hệ thống hạ tầng còn khiến lực lượng thủy thủ tàu ngầm vốn đã thiếu hụt nhân sự, mất cơ hội duy trì kỹ năng tác chiến trên biển khi các tàu của họ phải nằm bờ.

Cựu chỉ huy tàu ngầm hạt nhân Ryan Ramsey nhận định đây là "một lời cảnh tỉnh nghiêm khắc", đồng thời cho rằng vấn đề này đã bị che giấu suốt nhiều thập kỷ và liên tục bị đẩy sang cho những người kế nhiệm xử lý.

Điểm nghẽn hạ tầng nghiêm trọng đến mức tờ The Times hồi tháng 2 đưa tin rằng quân đội Anh đã không giải ngân được hơn 500 triệu bảng Anh dành cho công tác bảo dưỡng tàu ngầm kể từ năm 2018 do các hạng mục bảo dưỡng liên tục bị trì hoãn.

Tháng 12/2025, Chuẩn đô đốc đã nghỉ hưu Philip Mathias, cựu Giám đốc chính sách hạt nhân của Bộ Quốc phòng Anh, cảnh báo rằng nước Anh không còn đủ năng lực để vận hành chương trình tàu ngầm hạt nhân. Ông cho rằng khả năng sẵn sàng hoạt động ở mức thấp đến đáng báo động bắt nguồn từ việc cắt giảm ngân sách và quản lý nhân sự yếu kém.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc