Vì sao ACB báo lãi giảm trong quý II?

Lợi nhuận đi lùi

Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB - mã: ACB) mới đây đã công bố báo cáo tài chính quý II/2026.

Theo BCTC, ACB ghi nhận thu nhập lãi thuần quý II đạt 7.784 tỷ đồng, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tăng trưởng tín dụng tích cực (+8.6% so với đầu năm) là động lực quan trọng thúc đẩy nguồn thu cốt lõi của ngân hàng trong bối cảnh NIM đi ngang quanh vùng 2,9%, thấp nhất hàng chục quý.

Trong khi đó, nguồn thu ngoài lãi giảm 55% so với cùng kỳ 2025 về mức 1.315 tỷ đồng khi lãi từ hoạt động khác giảm 78%, hoạt động kinh doanh ngoại hối giảm 56%, hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư từng mang về hơn 400 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái cũng chuyển lỗ... Riêng hoạt động dịch vụ tiếp tục là điểm sáng khi đem về hơn 825 tỷ đồng, tăng 41%.

Nhờ nỗ lực tiết giảm chi phí hoạt động, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng rủi ro đạt 6.427 tỷ đồng, giảm 2% so với cùng kỳ 2025.

Tuy vậy, với việc chủ động tăng cường trích lập dự phòng lên hơn 1.000 tỷ trong bối cảnh dư nợ xấu tiếp tục tăng và môi trường lãi suất nhiều thách thức tiềm ẩn nguy cơ gia tăng nợ quá hạn, ACB báo lãi trước thuế quý II đạt 5.367 tỷ đồng, giảm 12% so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, ACB ghi nhận tổng thu nhập lãi thuần 14.773 tỷ đồng, tăng 13% so với 6 tháng 2025. Thu ngoài lãi đạt gần 3.200 tỷ đồng, giảm 22%. Trừ chi phí, lợi nhuận trước thuế nửa đầu năm đạt 10.735 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ.

Trước đó, trong năm 2025, ACB cũng là một trong số các nhà băng báo lợi nhuận giảm, đạt 19.539 tỷ đồng, với nguyên nhân chủ yếu do NIM giảm và chủ động tăng cường trích lập dự phòng.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Áp lực biên lãi khi vốn không còn rẻ

Tính đến 30/6/2026, tổng dư nợ cho vay khách hàng tại ACB ở mức 745.759 tỷ đồng, tương ứng tăng trưởng tín dụng 8,59% so với đầu năm (cùng kỳ năm ngoái tín dụng tăng 9,14%). Trong khi đó, ở phía nguồn vốn, tiền gửi khách hàng lại giảm 1,5% xuống 576.604 tỷ đồng.

Tỷ lệ cho vay khách hàng trên tiền gửi khách hàng ở mức 129%, tăng từ 117% hồi đầu năm, phần nào phản ánh áp lực thanh khoản đang gia tăng trong bối cảnh huy động tiền gửi không theo kịp tăng trưởng tín dụng.

Để đáp ứng nhu cầu tín dụng trong nửa đầu năm, ACB đã tăng cường kênh huy động từ giấy tờ có giá (+49%, đạt gần 200.000 tỷ đồng). Việc sử dụng nhiều hơn các nguồn vốn có kỳ hạn với chi phí cao hơn để bù đắp cho huy động tiền gửi suy giảm cũng góp phần lý giải diễn biến chi phí vốn tăng vọt trong nửa đầu năm (+0,67 điểm % so với cuối quý IV/2025).

Theo tính toán, NIM (ttm) quý II/2026 của ACB giảm xuống 2,92%, tức giảm 0,31 điểm % so với cùng kỳ 2025 khi chi phí vốn tăng nhanh hơn lợi suất tài sản.

Cũng như các ngân hàng khác trong hệ thống, ACB đang phải đối diện với bài toán biên lãi khi chi phí vốn ngày càng đắt đỏ. So với những ngân hàng tư nhân quy mô lớn khác có lợi thế CASA 'khủng' (như Techcombank, MB), tỷ trọng tín dụng tập trung vào nhiều phân khúc lợi suất cao (như VPBank, Techcombank), việc duy trì biên lãi sẽ là thách thức lớn hơn đối với ngân hàng có khẩu vị rủi ro thận trọng như ACB.

ROA của ACB liên tục giảm trong những quý gần đây. Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Cùng với NIM, hiệu suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA ttm) của ACB tại cuối quý II cũng tiếp tục giảm xuống 1,57% (so với mức xấp xỉ 2% của quý II/2025).

Trong vài quý gần đây, so với 3 nhà băng khác trong nhóm 'bộ tứ' tư nhân là Techcombank, VPBank và MB; tỷ suất ROA tại ACB thấp hơn đáng kể.

Chất lượng tài sản là điểm sáng

Trong khi kết quả kinh doanh chậm lại, nợ xấu nội bảng thuộc top thấp nhất ngành là một điểm sáng trong bức tranh tài chính của ACB.

Tại cuối quý II/2026, dư nợ xấu của ACB ở mức 7.657 tỷ đồng, tăng 15% so với đầu năm. Dư nợ xấu chủ yếu tăng ở nợ nhóm 3 và nhóm 4, trong khi nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) ngược chiều giảm nhẹ, cho thấy ngân hàng đang tích cực xử lý các khoản nợ rủi ro cao.

Tỷ lệ nợ xấu (NPL) tại cuối quý II/2026 là 1,03%, tăng nhẹ so với mức 0,97% hồi đầu năm nhưng vẫn nằm trong top nhà băng có NPL thấp nhất hệ thống. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu cũng duy trì ở mức trên 100%.

Trong khi tỷ lệ nợ xấu nhích lên, ACB vẫn nằm trong nhóm nhà băng có NPL thấp nhất ngành. Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Dù vậy, một tín hiệu đáng chú ý là nợ nhóm 2 tại cuối quý II/2026 đã tăng gần gấp đôi so với đầu năm lên hơn 4.800 tỷ đồng, hàm ý rủi ro hình thành nợ xấu mới có thể gia tăng trong các quý tiếp theo.

Trước đó, tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, ban lãnh đạo ACB một lần nữa nhấn mạnh định hướng điều hành thận trọng và ưu tiên kiểm soát rủi ro trong bối cảnh môi trường kinh doanh có nhiều biến động.

Chủ tịch Trần Hùng Huy cho biết trong quý IV/2025, khi vẫn đang trên đà hoàn thành kế hoạch kinh doanh của năm, ban lãnh đạo ACB đã nhận thấy nền kinh tế bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu khó khăn. Đó là nguyên nhân dẫn đến một quyết định táo bạo của ngân hàng: đẩy mạnh trích lập dự phòng trong những tháng cuối năm 2025.

Việc chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cả năm tăng gấp đôi so với năm 2024 lên 3.335 tỷ đồng là yếu tố chính khiến ACB không hoàn thành kế hoạch lợi nhuận 2025. Nhưng với ban lãnh đạo, sự chủ động “hy sinh” một phần lợi nhuận ngắn hạn là bước đi nhằm củng cố nền tảng an toàn vốn và chất lượng tài sản, gia tăng dư địa tăng trưởng trong dài hạn.

Diên Vỹ