Vi phạm tại điểm thi THPT chuyên Tuyên Quang: Tổ chức thi lại là phương án hợp lý và hợp pháp

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng ban Chỉ đạo cấp quốc gia, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 chủ trì buổi họp báo. Ảnh: Moet

Sáng 5-8, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức họp báo thông tin về phương án xử lý đối với thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Tham dự họp báo có đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an và UBND tỉnh Tuyên Quang.

Thi lại để bảo đảm công bằng, không hợp thức hóa sai phạm

Một trong những vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm là vì sao tại một số địa phương, những thí sinh vi phạm quy chế thi bị hủy kết quả và không được thi lại, trong khi toàn bộ thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang lại được tổ chức thi lại? Giải đáp vấn đề này, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo Huỳnh Văn Chương cho biết, bản chất hai trường hợp hoàn toàn khác nhau.

Theo ông Huỳnh Văn Chương, tại các địa phương khác, cơ quan chức năng đã xác định rõ từng trường hợp vi phạm, cá thể hóa tính chất, mức độ sai phạm và căn cứ vào quy định hiện hành để xử lý. Trách nhiệm thuộc về các địa phương trong việc xử lý những trường hợp cụ thể đó.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo Huỳnh Văn Chương thông tin tại buổi họp báo. Ảnh: Moet

Đối với vụ việc tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, kết quả điều tra bước đầu cho thấy các sai phạm diễn ra trên phạm vi toàn bộ điểm thi, làm ảnh hưởng đến các yêu cầu về an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan và công bằng của kỳ thi theo quy định tại khoản 2, Điều 2 Quy chế thi tốt nghiệp THPT.

"Như vậy đã có đầy đủ căn cứ để tổ chức thi lại. Sau khi có kết luận điều tra chính thức, các vi phạm của từng cá nhân sẽ tiếp tục được xem xét, xử lý theo đúng quy định", ông Huỳnh Văn Chương cho biết.

Đại diện Bộ Công an cũng thông tin, quá trình điều tra vụ việc gặp nhiều khó khăn do số lượng người liên quan lớn, hành vi vi phạm được xác định là có tổ chức.

Theo cơ quan điều tra, 328 thí sinh đều đã đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và nhận thức pháp luật, tuy nhiên nhận thức thực tế về quy định của kỳ thi còn nhiều hạn chế. Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố 29 bị can, trong đó có 7 bị can bị tạm giam cùng về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Công tác điều tra vẫn đang tiếp tục được mở rộng.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nhấn mạnh, việc tổ chức thi lại hoàn toàn không nhằm hợp thức hóa kết quả thi hoặc xóa bỏ trách nhiệm đối với những thí sinh nếu sau này bị xác định có vi phạm quy chế.

"Nếu cơ quan chức năng kết luận có vi phạm quy chế thi, các thí sinh vẫn sẽ bị xử lý theo quy định, kể cả trường hợp đã trúng tuyển và đang học đại học thì cũng có thể bị buộc thôi học", đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định.

Bộ cũng cho biết việc tổ chức kỳ thi lại sẽ được thực hiện đúng Quy chế thi tốt nghiệp THPT; đề thi được bảo mật tuyệt đối. Ban ra đề được giao xây dựng đề thi bảo đảm cân bằng về mức độ với đợt thi đầu tiên, không quá khó nhưng cũng không dễ hơn, đồng thời có sự tham gia tư vấn của các chuyên gia khảo thí để bảo đảm tính tương đồng giữa hai đợt thi. Sau kỳ thi, phổ điểm của đợt thi lại sẽ được công bố công khai để xã hội giám sát.

Quyền lợi của thí sinh được bảo đảm tối đa

Liên quan đến quyền lợi của các thí sinh trong tuyển sinh đại học, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, công tác tuyển sinh đại học được thực hiện độc lập với quá trình tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Hiện nay, các cơ sở đào tạo sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, xét kết hợp... Vì vậy, hệ thống tuyển sinh vẫn bảo đảm quyền đăng ký xét tuyển của thí sinh.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo trao đổi tại cuộc họp báo. Ảnh: Moet

Đối với các thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, việc hủy kết quả kỳ thi ngày 11 và 12-6 đồng nghĩa các em tạm thời chưa đủ điều kiện để được đưa vào quá trình xét tuyển đại học. Tuy nhiên, toàn bộ hồ sơ và nguyện vọng đăng ký xét tuyển vẫn được bảo lưu để chờ kết quả kỳ thi lại. Do vậy, điều này không ảnh hưởng đến gần 875.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học trên cả nước trong năm nay.

Đại diện Vụ Giáo dục đại học cũng khẳng định, sẽ phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học để tính toán chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp, bảo đảm những học sinh của Trường THPT chuyên Tuyên Quang nếu đạt kết quả trong kỳ thi lại vẫn có cơ hội trúng tuyển và nhập học, kể cả đối với các ngành có mức cạnh tranh cao.

Liên quan đến trách nhiệm của địa phương, đại diện UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết, ngay sau khi có kết luận sơ bộ của cơ quan chức năng, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã giao Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy thành lập tổ kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với các tổ chức Đảng và đảng viên liên quan.

Thi lại là phương án hợp lý, hợp pháp nhất

Kết luận buổi họp báo, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng ban Chỉ đạo cấp quốc gia, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 cho rằng, vụ việc xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến uy tín của ngành giáo dục cũng như uy tín của kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng kết luận tại cuộc họp báo. Ảnh: Moet

Theo Thứ trưởng, ngay sau khi vụ việc xảy ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kịp thời báo cáo và nhận được sự chỉ đạo thường xuyên, trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an cùng UBND tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp chặt chẽ để triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ cũng như các kết luận liên quan đến công tác điều tra, xử lý sai phạm. Lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang thể hiện quan điểm kiên quyết, xác định rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm, không có vùng cấm.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, trước khi quyết định phương án xử lý, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cầu thị lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, đại biểu Quốc hội, nhà giáo, phụ huynh và các cơ quan báo chí.

"Với tinh thần khẩn trương nhưng thận trọng, phương án xử lý được xây dựng trên nguyên tắc phân hóa cụ thể, đúng pháp luật, bảo đảm tính răn đe nhưng cũng mang đậm tính giáo dục và nhân văn. Mục tiêu cao nhất là hoàn nguyên quyền lợi chính đáng cho thí sinh, không để những em có năng lực thực chất bị mất cơ hội học tập", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, Bộ đã cân nhắc kỹ nhiều phương án trên cơ sở quy định của Quy chế thi, kết quả điều tra của Bộ Công an và ý kiến tư vấn của các chuyên gia. Không có phương án nào đáp ứng được hoàn toàn mọi mong muốn, nhưng thi lại là lựa chọn phù hợp, hợp lý và hợp pháp nhất trong bối cảnh hiện tại.

Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia đã thống nhất đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định hủy kết quả kỳ thi diễn ra ngày 11 và 12-6 tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, đồng thời tổ chức thi lại cho toàn bộ thí sinh của điểm thi này.

Không khí cuộc họp báo, sáng 5-8 tại Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ảnh: Moet

"Việc thi lại nhằm khắc phục hậu quả, tạo ra kết quả thi công bằng, khách quan và trung thực. Điều này không đồng nghĩa với việc bỏ qua trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân đã gian lận; công tác điều tra vẫn sẽ tiếp tục được thực hiện nghiêm theo quy định, không bỏ sót vi phạm", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.

Để kỳ thi lại diễn ra an toàn, đúng quy chế, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị UBND tỉnh Tuyên Quang và ngành giáo dục địa phương chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, nhân lực và các điều kiện cần thiết như đối với kỳ thi chính thức.

Đồng thời, địa phương cần phối hợp chặt chẽ với gia đình để làm tốt công tác tư tưởng, ổn định tâm lý cho học sinh, giúp các em tự tin bước vào kỳ thi, phát huy đúng năng lực của mình. Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn hoặc gặp trở ngại trong việc đi lại, địa phương cần có phương án hỗ trợ kịp thời để mọi thí sinh đều có điều kiện tham dự kỳ thi thuận lợi.

Điệp Quyên