Vàng trong 'cơn sóng lớn' - Nhận diện đúng để không bị cuốn trôi

Đằng sau “cơn sốt” ấy là những chuyển động mạnh mẽ của kinh tế toàn cầu, chính sách tiền tệ và cấu trúc thị trường. Nhận diện đúng bản chất vấn đề nhằm tránh những hệ lụy không đáng có là điều vô cùng quan trọng ở thời điểm này.

Giá vàng tăng cao chưa từng có: Hiện tượng hay xu thế?

Những tháng đầu năm 2026, giá vàng thế giới liên tiếp xác lập các mốc kỷ lục mới, phản ánh một xu thế tăng dài hạn, chứ không đơn thuần là biến động ngắn hạn mang tính đầu cơ.

Cùng nhịp đó, giá vàng trong nước biến động mạnh, nhiều thời điểm giãn cách lớn so với giá vàng thế giới, gây ra tâm lý “sợ lỡ cơ hội” trong một bộ phận người dân. Điều đáng chú ý là, khác với nhiều chu kỳ trước, đà tăng lần này không xuất phát từ một cú sốc đơn lẻ, mà là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố mang tính cấu trúc và dài hạn của kinh tế toàn cầu.

Thị trường vàng trong và ngoài nước đang trải qua giai đoạn đầy biến động. Ảnh minh họa: vov.vn

Theo báo cáo của World Gold Council, giá vàng thế giới đã liên tiếp xác lập đỉnh cao mới và xu hướng này phần lớn được thúc đẩy bởi nhu cầu trú ẩn tài sản khi bất ổn kinh tế, chính trị toàn cầu gia tăng. Các nhà phân tích, trong đó có Louise Street của WGC, nhận định rằng đà tăng của vàng có thể tiếp tục kéo dài qua 2026, nhất là khi dòng tiền tìm đến vàng, thay vì tiền pháp định có độ rủi ro cao hơn.

Những nguyên nhân cốt lõi chi phối thị trường vàng hiện nay

Thứ nhất, bất ổn địa chính trị và kinh tế toàn cầu kéo dài khi mà thế giới đang ở trong trạng thái “bình thường mới đầy bất định”: Xung đột khu vực chưa có hồi kết, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu chưa phục hồi hoàn toàn. Trong bối cảnh đó, vàng tiếp tục được lựa chọn như tài sản trú ẩn an toàn, truyền thống, nhất là khi niềm tin vào một số kênh đầu tư khác suy giảm.

Thứ hai, chính sách tiền tệ toàn cầu bước vào giai đoạn nhạy cảm: Kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương lớn, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), sẽ điều chỉnh chính sách lãi suất theo hướng nới lỏng hơn đã làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng. Khi lãi suất thực ở mức thấp, vàng dù không sinh lãi, lại trở nên hấp dẫn trong việc bảo toàn giá trị tài sản.

Thứ ba, xu hướng gia tăng dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương: Một điểm khác biệt quan trọng của chu kỳ này là vai trò của các ngân hàng trung ương. Nhiều quốc gia chủ động tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối, nhằm đa dạng hóa tài sản, giảm phụ thuộc vào một số đồng tiền mạnh. Đây là nguồn cầu mang tính chiến lược, bền vững, góp phần neo giá vàng ở mặt bằng cao.

Thứ tư, đặc thù thị trường vàng trong nước: Ở Việt Nam, thị trường vàng chịu tác động đan xen giữa yếu tố quốc tế và cơ chế quản lý đặc thù. Nguồn cung vàng miếng hạn chế, trong khi nhu cầu tích trữ của người dân vẫn lớn, khiến giá vàng trong nước dễ biến động mạnh hơn thế giới, đặc biệt trong những giai đoạn tâm lý đám đông bị kích hoạt.

“Đỉnh mới” chưa phải là điểm kết thúc

Trên cơ sở các yếu tố hiện hữu, nhiều tổ chức tài chính quốc tế nhận định, xu hướng chủ đạo của giá vàng trong trung hạn vẫn là duy trì ở mức cao, thậm chí có thể tiếp tục lập những mốc mới, nếu bất ổn toàn cầu kéo dài và chính sách tiền tệ nới lỏng.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng: Giá vàng sẽ không tăng theo đường thẳng, mà có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh trong ngắn hạn. Mỗi thông tin liên quan đến lãi suất, lạm phát, hay căng thẳng địa chính trị, đều có thể khiến thị trường đảo chiều nhanh chóng. Với thị trường trong nước, khoảng cách giữa giá vàng nội - ngoại có thể còn duy trì nếu cung - cầu chưa được điều tiết hợp lý, tạo ra rủi ro lớn cho những người mua vào ở vùng giá cao.

Chuyên gia trong nước đưa ra một góc nhìn khá táo bạo khi cho rằng nếu các yếu tố rủi ro kéo dài, giá vàng có thể vươn tới vùng giá 6.000 - 7.000 USD/ounce vào cuối năm 2026. Nhận định này nhấn mạnh tầm quan trọng của vàng như một kênh phòng ngừa rủi ro trước biến động kinh tế - tài chính toàn cầu.

Đừng biến vàng thành “canh bạc tâm lý”

Lịch sử cho thấy, mọi “cơn sốt vàng” đều để lại hệ lụy nếu người dân chạy theo tâm lý đám đông, mua bán theo tin đồn, kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn.

Vàng không phải là kênh đầu tư tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế, mà chủ yếu đóng vai trò phòng ngừa rủi ro. Trong bối cảnh hiện nay, điều quan trọng nhất là phải nhận thức đúng: Giá vàng cao phản ánh bất ổn, không phải sự thịnh vượng. Thận trọng trong quyết định tài chính cá nhân, tránh “mua đỉnh - bán đáy”. Tin tưởng vào các giải pháp điều hành vĩ mô của Nhà nước nhằm ổn định thị trường, bảo vệ lợi ích chung.

Sự biến động phức tạp của thị trường vàng hiện nay là tấm gương phản chiếu những chuyển động lớn của kinh tế thế giới. Vàng tăng giá không phải là tín hiệu đáng mừng, mà là lời cảnh báo về những rủi ro đang tích tụ. Giữ cái đầu lạnh, nhìn thị trường bằng tư duy dài hạn và niềm tin vào ổn định vĩ mô, chính là “lá chắn” hiệu quả nhất trước mọi cơn sóng đầu cơ.